Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

D66-partijleider Sigrid Kaag: ‘Mijn grote wens is dat we níet teruggaan naar het oude normaal’

d66-partijleider-sigrid-kaag-mijn-grote-wens-is-dat-we-niet-teruggaan-naar-het-oude-normaal.jpg

Ja, Sigrid Kaag, partijleider van D66, is hoopvol over de toekomst. En dat is niet terug naar het oude normaal, maar naar een nieuw normaal. “Hoe bijzonder is het als je kunt nadenken over hoe die nieuwe samenleving eruit moet zien?”

Aan het einde van het interview komt ze nog even terug op de vraag over haar verbindende rol binnen haar gezin – ze is getrouwd, heeft vier kinderen, twee jongens, twee meisjes, de jongste woont nog thuis. Ze moest er even over nadenken. In haar werk is haar verbindende rol heel duidelijk. Maar binnen haar gezin? “Je rol als moeder is vaak vanzelfsprekend, niet iets waar je heel erg over nadenkt. Wel natuurlijk over hoe ik als moeder wil zijn, maar niet zozeer hoe ik de boel bij elkaar houd, als je dat bedoelt met verbinden.”

Verbinden

“Het is misschien gek om over jezelf te zeggen, maar als moeder heb je, en dat zullen de meeste vrouwen wel herkennen, een pilaarfunctie. Ik ben er altijd voor mijn kinderen, luister naar ze, steun ze. Ik lig niet wakker van beslissingen die ik voor werk moet maken, maar wel van dingen die mijn kinderen aangaan. Ik ben een meer dan bezorgde moeder. Mijn kinderen zullen ongetwijfeld ‘overbezorgd’ zeggen. En mijn functie is ook gewoon heel praktisch. Ik ga na dit interview naar de supermarkt, want ik moet nog boodschappen doen en bedenken wat we vanavond gaan eten.” (lachend) “Ook dat is verbinden.”

Wat betekent verbinden voor u in uw werk?

“Ik denk zonder oordeel en vooroordeel openstaan voor anderen. Dat is de menselijke kant. Daarnaast betekent het ook tolerantie in de maatschappij terugbrengen en accepteren dat we de verscheidenheid in de ander waarderen en de aspecten die ons verbinden versterken. We wonen allemaal in Nederland, we zijn allemaal op onze manier Nederlander, dat is wat ons verbindt.”

“Er is de laatste jaren zo vaak op één aspect van iemands identiteit gehamerd, op geloof, kleur, seksuele geaardheid, politieke voorkeur. Maar als je alleen maar naar de verschillen kijkt, ben je blind voor de tachtig procent die ons bindt. En dat is niet alleen het land waarin we wonen, maar ook de wensen die we hebben. Iedereen wil gelijke kansen, goed onderwijs, goedbetaald werk, een dak boven je hoofd, een betere toekomst voor je kinderen en veilig en waardig oud worden.”

Muziek verbindt ook, uw jongste zoon rapt, luister u naar zijn muziek?

“Ja. Ik heb een eclectische muzieksmaak, ik houd van alle genres, ook van rap. Ik vind het fantastisch wat hij doet, maar ik ben natuurlijk niet objectief. Hij wil ook niet dat ik hem volg op social media. En dat begrijp ik. Je moeder als volger, daar zit geen enkel kind op te wachten, denk ik.”

In een radio-interview zei hij dat hij heel trots op u is, dat moet leuk zijn om van uw zoon te horen.

“Dat was inderdaad heel leuk. Vooral omdat ik me ook weleens schuldig heb gevoeld naar mijn kinderen toe. Door mijn werk voor onder meer de VN heb ik ze de hele wereld over gesleept. Ze hebben in New York, Beiroet, Jeruzalem en Genève gewoond en nu wonen ze voor het eerst in Nederland. Dat is voor hen ook een ontdekking. En ieder kind beleeft dat anders. Toevallig was deze zoon het minst enthousiast over mijn keuze om de politiek in te gaan. Hij vond dat ik al genoeg had gedaan voor de publieke zaak, zoals hij dat noemt. En vond het maar niets dat ik die, volgens hem, slangenkuil instapte, inclusief alle haat die je over je heen krijgt als je in de schijnwerpers staat.”

Lees ook: Zij van Jaap Jongbloed: ‘Geen van beiden hadden we verwacht de liefde van ons leven zó tegen te komen’

Kunt u uw kinderen daartegen beschermen?

“Dat is moeilijk, want ik heb geen zeggenschap of controle over wat een ander van mij vindt en over mij schrijft. Na het radio-interview kreeg hij ineens veel meer volgers op Instagram. En dat is aan de ene kant heel leuk, maar aan de andere kant ook vervelend. Want er waren ook mensen die dezelfde uitingen die ze naar mij schrijven naar hem schreven. Het is natuurlijk niet leuk als je leest dat je moeder een terrorist, of erger, wordt genoemd. Dus nee, ik kan mijn kinderen daar niet tegen beschermen, maar wel ermee leren omgaan.”

“Tegen mijn zoon zei ik: ‘Niet op reageren, het zegt meer over de ander dan over jou’. Ik vond het ook heel teleurstellend voor hem. Hij wil natuurlijk laten zien waar hij muzikaal mee bezig is en zich niet met dit soort dingen bezighouden. Het helpt dat mijn kinderen weten dat ik al die opmerkingen zelf niet lees. Ik wil ook niet dat ze me vertellen wat er over me wordt geschreven, daar heb ik helemaal geen zin in. Dat is echt verspilde energie.”

Hoe is dat voor uw man?

“Mijn man kan het minder goed naast zich neerleggen. Voor een echtgenoot is het denk ik veel moeilijker om te doen alsof al die dingen niet worden geschreven. Het raakt hem nog steeds. En hij weet heel goed dat haatuitingen worden geschreven om je te raken, met de bedoeling je helemaal gek te maken. Ik haal vaak het spreekwoord ‘wat niet weet, wat niet deert’ aan. Dat is denk ik de beste manier om met dit soort haatuitingen om te gaan.”

Hoe heeft u het afgelopen coronajaar ervaren?

“Ik mag mezelf gelukkig prijzen. Ik ben geen zzp’er, ik heb geen eigen bedrijf en ik ben mijn baan niet kwijtgeraakt. Dat is een bevoorrechte positie waar ik me heel bewust van ben. Ik heb ook om me heen gezien hoe het anders kan. Vrienden en kennissen die het moeilijk hadden, maar ook mijn kinderen die studeren en niet naar school konden. Voor velen is het een enorm moeilijk en zwaar jaar geweest. Ik maak me ook zorgen om wat deze crisis met mensen heeft gedaan.”

“Een pandemie legt heel erg de kwetsbaarheid van het individu bloot. Het laat ook zien hoe kwetsbaar we als samenleving zijn. De ongelijkheid tussen arm en rijk is door de crisis niet alleen groter geworden, maar ook duidelijker zichtbaar. Kinderen uit kansarme gezinnen en wijken staan weer achteraan in de rij. En er is veel ongezien leed, zoals eenzaamheid. De schrammen en blessures zullen we nog lang dragen, zeker als het gaat om persoonlijk leed.”

Zorgt zo’n jaar ook voor reflectie?

“Uiteraard. Het is gek als je niet leert van een crisis. De vraag waar we ons nu mee bezighouden is: hoe gaan we nu verder? Mijn grote wens voor de toekomst is dat we niet teruggaan naar het oude normaal. Het oude normaal was een kansongelijk Nederland waar armoede groter werd, verschillen tussen mensen groter werden, waar kinderen zonder ontbijt naar school gingen, maar ook waarin we niet bewust met het klimaat zijn omgegaan.”

“We moeten eigenlijk een heel andere toekomst gaan inrichten met elkaar. Dat is ook wel een mooie opdracht. Er zit iets verfrissends in, het gevoel van een nieuwe start, van nieuwe energie. Hoe bijzonder is het als je kunt nadenken, en niet alleen ik, maar iedereen, over hoe die nieuwe samenleving eruit moet zien? Wat ik persoonlijk belangrijk vind is dat we minder oordelend en aanmatigend zijn naar anderen.”

Bent u hoopvol?

“Ik ben altijd hoopvol.”

Vindt u zichzelf een optimist?

“Ik ben misschien meer een realist. Maar een die wel altijd hoop heeft. Ik ben iemand die verandering wil. Ik heb hiervoor voor VN gewerkt en een groot deel van mijn leven tussen crisissen, oorlogen en geweld doorgebracht. Ik ben daardoor wel heel erg doordrongen van de kwetsbaarheid van het leven. Maar ik heb ook de veerkracht van mensen gezien en hun wil om door te gaan. Dat zie ik nu ook in deze coronacrisis. Naast alle pijn en verdriet die er is, is er ook saamhorigheid ontstaan en de wil om met elkaar verder te gaan. Het mooie is, de lens van corona doet ons handreikingen om er anders uit te komen, ik zie dat als iets heel positiefs en belangrijks.”

Houdt u van dansen?

“Ik ben dol op dansen. Ik ga niet naar een nachtclub of zo, maar op een feestje, als dat weer kan, spring ik graag de dansvloer op.”

U begrijpt, het gaat om de foto die de wereld over is gegaan: u die na de verkiezingsuitslag dansend op tafel stond.

“Het was een moment van ontlading, van onwerkelijkheid en opluchting en blijdschap. Verkiezingen zijn altijd spannend, maar in deze tijd hing er voor mij veel vanaf. Natuurlijk wil ik veel zetels halen en premier worden, dat is een meer dan gezonde ambitie als je lijsttrekker bent, maar deze verkiezingen gingen vooral om de toekomst, om een nieuwe start te maken. Ik neem de verantwoordelijkheid die bij mijn rol als lijsttrekker hoort ook heel erg serieus.”

Dat klinkt een tikje behoudend, terwijl u eigenlijk uitbundig op die tafel stond.

“Of het heel uitbundig was, durf ik niet zo te zeggen. Het was eerder een soort heat of the moment-actie. We zaten in een vergaderkamer naar de uitslag te kijken, op afstand van elkaar. We konden elkaar geen eens een high five geven. Maar bij een euforisch moment wil je dat op z’n minst doen. Om toch mijn blijdschap te laten zien klom ik op die tafel. Het is een leuke foto van een mooi moment. Een ontroerend moment ook. De kiezers hebben me gezien, gehoord en mij hun vertrouwen gegeven. Dat is niet alleen waardevol, er hangt voor mij ook een grote opdracht aan.”

Ziet u het ook als uw opdracht om te laten zien dat je je als vrouw moet uitspreken?

“Voor veel jonge vrouwen is het belangrijk dat ze zien dat vrouwen zich durven uitspreken, zich niet laten wegzetten, zich laten zien, zich niet laten kleineren en stug doorgaan. Rolmodellen zijn helaas nog steeds belangrijk in Nederland. Voor jonge meisjes en vrouwen in het algemeen, en die met een migratieachtergrond in het bijzonder. We moeten, zeg maar, nog veel plafonds doorbreken. En dat kan ook, zo lang we maar niet wegkijken bij wat er nog niet goed gaat. Ik zie mezelf overigens niet als een rolmodel, eerder als een mens met een opdracht. En die vervul ik op verschillende momenten, op verschillende manieren. Niet alleen in mijn werk, maar ook privé. Ik help net zo lief mijn buren, of een vriendin.”

Is er iemand die u inspireert?

“Ik laat me niet zozeer inspireren door één bepaald iemand.” Dan na een stilte. “Wacht, dat is niet helemaal waar. Als er iemand een voorbeeld is geweest, dan is het mijn moeder. Ik had een heel goede band met haar. Ik was twaalf toen er bij haar een hersentumor werd ontdekt. Ze is vaak geopereerd en eigenlijk nooit meer de oude geworden. Dat had een impact op haar, maar ook op mij als kind. Ik werd vroeg geconfronteerd met de kwetsbaarheid van het leven.”

“Dat is verdrietig, maar ik leerde ook om door te zetten. En altijd iets van het leven en de dag te maken. Ik zie overal een kans in. Dat probeer ik mijn kinderen ook mee te geven: het is niet erg als er ergens een deur dicht gaat, want dat dient altijd ergens toe. Soms moet je een stap terugnemen, of reflecteren, of leren, of het over een andere boeg gooien. In het Engels zeggen ze: I am dealing with the hand that I am given. Met de kaarten die je hebt, daarmee speel je het spel en wil je winnen. Dat vind ik een mooi motto. En ik speel geeneens kaart.”

Wat maakt u blij?

“Het klinkt misschien stom, maar ik word blij van werken. Ik wil iets achterlaten wat beter is en wat anders is, en dat kan ik onder meer doen door mijn werkt. Ja, en van mijn gezin word ik natuurlijk blij. Als iedereen thuis is en we met elkaar aan tafel zitten en de gesprekken over en weer gaan, dan ben ik heel gelukkig.”

Tekst | Saskia Smith
Beeld | Ester Gebuis

Dit interview met Sigrid Kaag verscheen eerder in Margriet 2021-28. Je kunt deze editie nabestellen via lossebladen.nl.

Ook interessant