Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Ilse heeft coeliakie: ‘Zelfs van een paar kruimels brood kan ik weken ziek zijn’

ilse-heeft-coeliakie-zelfs-van-een-paar-kruimels-brood-kan-ik-weken-ziek-zijn.jpg

Glutenvrij eten wordt nog steeds vaak gezien als een hype, als iets wat mensen doen om ‘gezonder’ te eten of af te vallen. Toch is het voor láng niet iedereen een keuze om gluten te laten staan. Daarvan is Margriet-redacteur Ilse (26) er één; zij heeft de auto-immuunziekte coeliakie en wordt heel erg ziek van gluten.

Ze vertelt hoe het is om met coeliakie te leven.

Coeliakie

Als kind was ik al heel vaak ziek. Altijd oorontsteking, knalrode wangen, astma en een opgeblazen buik. Maar ik groeide goed en had een gezonde laag babyspek, dus voldeed ik niet aan de klachten die toen verwacht werden van een ‘typisch coeliakie-kind’. Daarvan werd namelijk verwacht dat ze klein, bleek en te dun waren. Toen ik achttien was, kreeg ik steeds vaker ook last van buikpijn, aften in m’n mond en een opgeblazen buik, plus nog heel wat andere onverklaarbare klachten zoals een tekort aan vitamine D en ijzer. Na meerdere keren met de diagnose ‘stress’ of ‘misschien een prikkelbare darm’ naar huis gestuurd te zijn, trof ik uiteindelijk een arts die me wel serieus nam. Niet veel later volgde de diagnose coeliakie. Ik zal de rest van mijn leven een glutenvrij dieet moeten volgen, voor mijn eigen gezondheid. 

Coeliakie (dat spreek je uit als seu-lia-kíe) is een chronische auto-immuunziekte, die ook wel glutenintolerantie wordt genoemd. Net zoals bij andere auto-immuunziekten maakt je lichaam wanneer je coeliakie hebt antistoffen aan tegen je eigen weefsel. Toch zit het bij deze aandoening nét iets anders: hierbij wordt de ziekte geactiveerd wanneer je gluten eet. Wanneer iemand met coeliakie gluten eet, ontstaan er ontstekingsreacties in het slijmvlies van de dunne darm, waardoor verschillende klachten ontstaan en de darmen beschadigen. Denk daarbij aan diarree óf juist verstoppen, gewichtsverlies, bloedarmoede, misselijkheid en zelfs neurologische afwijkingen. Ongeveer één op de honderd Nederlanders heeft coeliakie, al weet maar 20 procent van de mensen met coeliakie dat zij dit hebben.

Glutenvrij dieet

Toen ik net hoorde dat gluten de problemen veroorzaakten, wist ik écht niet waar ik moest beginnen. Ten eerste wist ik niet eens wat gluten eigenlijk waren of waar ze in zaten. Inmiddels heb ik het allemaal wel onder de knie: gluten is een eiwit dat voorkomt in tarwe, kamut, spelt, rogge en gerst. Ook haver is niet veilig, en mag ik alleen eten wanneer het een glutenvrij keurmerk heeft. Alle producten die van die granen gemaakt zijn vallen dus af. Denk dan bijvoorbeeld aan brood, crackers, pasta, pizza, taart en koekjes. Dat klinkt allemaal vrij logisch natuurlijk, maar dat gluten ook verstopt zitten in (soja)saus, ijs of zélfs spinazie à la crème maakt het weer een stuk ingewikkelder. 

Ook kruisbesmetting is iets waar je altijd rekening mee moet houden bij coeliakie: zelfs een paar kruimels brood kunnen ervoor zorgen dat ik ziek word. Daarom is het belangrijk dat mijn eten niet in aanraking komt met gluten. Glutenvrij brood kan bijvoorbeeld niet in dezelfde broodrooster gemaakt worden als brood mét gluten, en friet uit een frituurpan waar ook snacks in gaan is helaas niet meer glutenvrij.

Lees ook: Zijn gluten écht zo ongezond?

Prima mee te leven

Inmiddels eet ik ruim zeven jaar glutenvrij, en kan ik zeggen dat er met coeliakie prima te leven is. Het vraagt soms wat extra voorbereiding of creativiteit, maar daar wen je ook weer snel aan. In het begin vergat ik nog wel eens mijn eigen eten mee te nemen, waardoor buiten de deur de lunch noodgedwongen bestond uit een zakje naturel chips en een glas water. Nu zul je me niet snel tegenkomen zonder een lading emergency snacks in mijn tas.

Elke dag mee bezig

Toch kan ik niet ontkennen dat ik (vaak onbewust) elke dag bezig ben met mijn dieet. Elke keer dat je nieuwe mensen ontmoet, is het weer iets wat je moet uitleggen. Nieuwe huisgenoten, een eerste werkdag of een eerste date; het komt steeds weer ter sprake. Natuurlijk was het ook op mijn eerste werkdag bij Margriet het gespreksonderwerp van de lunchtafel. Ik heb gelukkig helemaal geen moeite met praten over coeliakie of het glutenvrije dieet; soms vraag ik me zelfs af of mensen niet eens moe worden van alle feitjes die ik ken over glutenvrij eten. 

‘Wat als je wél gluten eet?’

Maar als je iemand vertelt dat je glutenvrij eet, volgt ook bijna altijd de vraag wat er dan gebeurt wanneer ik het wel eet. En daar praat ik misschien tóch wat minder makkelijk over. Een opgeblazen buik waardoor ik zes maanden zwanger lijk, enorme buikkramp, aften in m’n mond en diarree; het zijn nou niet de meest charmante klachten. Om nog maar niet te spreken over de vermoeidheid, pijnlijke, rusteloze benen, slapeloosheid en neerslachtigheid waar ik soms nog wel drie weken last van heb. Een soort combinatie van griep, een kater en voedselvergiftiging, maar dan on steroids. Ook kan het niet goed volgen van een glutenvrij dieet ervoor zorgen dat mijn darmen weer beschadigen, wat onder andere de kans op botontkalking, bloedarmoede en darmkanker vergroot. Je kunt glutenvrij eten eigenlijk zien als het enige medicijn dat helpt in de behandeling van de auto-immuunziekte coeliakie.

Huisarts 

Herken jij jezelf in dit verhaal of denk je dat je misschien ook niet tegen gluten kunt? Begin dan vooral niet uit eigen initiatief met een glutenvrij dieet. Wanneer je glutenvrij eet, kun je namelijk niet meer getest worden voor coeliakie. Ga bij klachten dus altijd naar je huisarts, en laat je doorsturen naar een gespecialiseerde MDL-arts. Die kan vervolgens een bloedonderzoek, gastroscopie en gen-onderzoek doen om de juiste diagnose te stellen.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief.

Ook interessant