Persoonlijk

Ilse DeLange over nieuwe uitdagingen en de kracht van muziek

ilse-delange.jpg

Jaren ervaring op de teller en nóg is ze onzeker als ze een nieuw album uitbrengt. Ilse DeLange (43) over nieuwe uitdagingen, de kracht van muziek en de gekke tijd waarin we nu leven.

We bellen Ilse thuis. ‘Thuis’ is omgeving Gooimeer. Op de achtergrond kwetteren vogels. De avond voorafgaand aan dit interview was in Duitsland Sing Meinen Song, de Duitse variant van Beste zangers, op tv. In de aflevering, pre-corona opgenomen in Zuid-Afrika, werd de countryzangeres op een voetstuk gehesen en brachten Duitse zangers haar nummers ten gehore.

Love goes on

Ilse raakte geëmotioneerd toen de host van de show, Michael Patrick Kelly, het nummer Love goes on ten gehore bracht. Ilse schreef het lied voor haar vader Joop die in 2012 overleed. In de aflevering vertelde Ilse dat ze de zeer kleine momenten met haar vader zo mist. Dat haar vader maar één wens had: zelf beslissen over het einde van zijn leven. Hij koos uiteindelijk voor euthanasie, iets wat in Duitsland bij wet verboden is. Ilses verhaal op tv zorgde voor tranen bij de aanwezigen en toen ze daarna het nummer Homesick zong, blies ze iedereen omver. Ilse is een hit in ons buurland: het nieuwe album Changes staat de dag na haar uitzending op nummer 1 in de Duitse hitlijst en zes van de tien nummers in de iTunes-top 10 zijn van de geboren Almelose.

Frau, du machst das wirklich!

“Natuurlijk hoopte ik hierop toen ik besloot mee te doen aan Sing Meinem Song. Maar nu het ook echt gebeurt, vind ik het zó leuk en bijzonder. Mijn deelname aan het Duitse programma kwam als een verrassing op mijn pad en was het motortje om op korte termijn weer met nieuwe muziek te komen.


Ik had best kortgeleden, afgelopen september, het album Gravel & Dust uitgebracht. Het is niet zo dat ik een laatje heb waar ik simpelweg nummers uit kan trekken. Ik begon weer from scratch, dit keer met een heel nieuw Duits team van producers en muzikanten. Ik voelde weer zenuwen alsof het mijn eerste werk was. Ik zie mij nog nerveus de studio in stappen, gitaar op mijn rug, klamme handjes toen ik het team ontmoette.”

Met al die jaren ervaring is er toch wel een basisgevoel van vertrouwen?

“Je zou het denken! Maar ik voel oprechte zenuwen. Ik ben iemand die loyaal is naar relaties. Als iets goed werkt, zie ik geen enkele reden om daarvan af te stappen. Zo heb ik een vaste club mensen om mij heen verzameld bij wie ik me prettig voel. Maar soms is het goed om open te staan voor nieuwigheden en mijzelf creatief uit te dagen. Weer eens strontzenuwachtig zijn als de constellatie verandert. Wiebelig te zijn. Mooi toch dat ik dat gevoel kan behouden? Zulke nervositeit voelen, is gezond en puur. Het toont dat ik elke keer mijn stinkende best wil doen. Liever zonder zenuwen, omdat die mijn prestaties soms beïnvloeden. Maar op het moment waarop de banden worden opgerekt, groei ik in mijn kunnen.”

Hoe heeft de wiebeligheid uitgepakt?

“Goed, want er ligt een album waar ik trots op ben. Dit album is totaal anders gemaakt dan het vorige. Ik was met een Duits team gestart aan nieuwe nummers toen de Sing Meinen Song-opnames tussendoor kwamen. Toen brak het Covid-19-virus uit en zodra ik terugkwam uit Zuid-Afrika was de wereld in één klap veranderd. Ik heb het album op afstand van het Duitse team moeten afronden. In mijn studio nam ik de meer organische elementen op, zoals banjo, drums en gitaar en stuurde die naar Duitsland.

Normaal gesproken zou ik letterlijk naast de producer zitten en meebepalen waar die stukken moeten komen. Nu kreeg ik ze al in een productie gegoten terug en dat heeft gunstig uitgepakt. Toen ik Way back home op deze manier ‘af’ terughoorde, sprong ik juichend door de tuin. Ik vergelijk het met het schilderen van je huis. Schilder je het zelf, dan weet je precies waar de onvolkomenheid zit. Je ziet elk krasje, elke druppel op de vloer. Maar laat je het een ander doen en maak je de tussenstappen niet mee, dan kun je bij het zien van het resultaat enkel concluderen: woah, wat gaaf. Waar Gravel & Dust moody was, is Changes veel vrolijker, een mix tussen country en pop.”

Herenig jij beide kanten?

“Zeker. Wat ik never en nooit zal doen, is mijzelf omvormen tot iets wat ik niet ben, puur voor commercieel gewin. Ik heb gewoon een Ilse DeLange-plaat gemaakt. Waarop Way back home tegen dance aanschurkt en Homesick naar country neigt. Op een festivalbühne spring en dans ik mee, vind ik het geweldig als het publiek een catchy refrein meeblèrt. In een theater kan ik compleet naar binnen gekeerd een moody melodie brengen. Ik ben die vrolijk hupsende spring-in-het-veld en de introverte singer-songwriter. Ik ga niet alleen maar fluitend door het leven. Ik kan opstaan en mijzelf in twijfel trekken, waardoor alles zwaar weegt. Die weemoed hoor je terug in het lied Homesick. Waarin ik zing over de tijd die achter mij ligt. Over waar mijn wortels liggen en dat ik, naarmate de tijd verstrijkt en ik ouder word, letterlijk en spreekwoordelijk steeds verder weg ben van huis.”

In het nummer Changes zing je over pijn die we moeten doormaken voordat we weer veilig en gezond herrijzen.

“Dat klinkt alsof het over Covid-19 gaat en de abnormale situatie waarin we met z’n allen zitten, maar ik schreef de song al in januari. Dat is het mooie aan muziek, dat het je op verschillende momenten verschillend kan raken.”

Klopt het dat jouw moeder geen Engels verstaat, maar tot tranen toe geroerd kan zijn door jouw Engelstalige werk?

“Dat is waar. Als ik dat toch eens kon uitleggen, hè. Dan zou ik de magische toverformule tot het maken van goede muziek hebben gevonden. Wat de één beroert, hoeft de ander niet te beroeren. Maar ik denk dat oprechtheid in deze het kernwoord is. Mijn moeder voelt hoezeer ik mijn woorden meen.”

Toets je nieuwe muziek bij je moeder?

“Altijd. We wonen niet dicht bij elkaar, dus de manier waarop verschilt. Soms laat ik het haar horen aan de telefoon, soms in de auto als we aan het rijden zijn. De uptempo nummers moet ze een paar keer horen voordat ze ze mooi vindt, maar de ballads vallen in de smaak. Ze voelt het als liedteksten over belangrijke onderwerpen gaan en dan komen haar tranen. Homesick emotioneerde haar ontzettend. Maar ze is ook kritisch en zegt het onverbloemd als ze iets niet mooi vindt of als ze vindt dat de instrumenten te hard staan, ha. Ze spreekt haar moederlijke trots ook uit.”

Wijst ze de buren op het feit dat er een nieuw album van haar dochter uit is?

“Neeeee, neeeee. In Twente gaan we niet lopen pochen, hè! Bescheidenheid siert de mens in Twente en zulks moet je niet de hele straat vertellen. Mijn moeder is een vrouw die een ruimte binnen loopt en zich rustig opstelt in een hoek. Als ze zich tussen onbekenden begeeft, moet je haar er echt bij halen. Ze is enorm observerend. Ik heb die kant ook in mij. Niet op de bühne, noch als artiest. Maar bijvoorbeeld als ik in Amerika ben. Ik heb een huis in Nashville, Tennessee. Het is, net als het nog voelen van zenuwen, goed en gezond om soms op een plek te zijn waar niemand mij kent. Waar de roem niet serieus wordt genomen en ik word behandeld als ieder ander. De anonimiteit die ik in Nashville voel, is lekker. Jammer genoeg zit die kant op gaan er nog niet in.”

Hoe ervaar jij deze tijd? Word je gillend gek? Of ervaar je innerlijke rust en geeft het inzicht?

“Met mij persoonlijk gaat het goed en gelukkig zijn ook familie en vrienden in goede gezondheid. Ik ben niet blind voor de situatie. Ik heb veel geluk dat ik een financiële buffer heb en daardoor over de mogelijkheid beschik om rustig te blijven. Belangrijker vind ik het om een licht te schijnen op de mensen om de ‘artiest’ heen. De lichtprogrammeurs, bühnebouwers, cateraars. Stuk voor stuk zzp’ers zonder werk. Die misschien een gezin moeten onderhouden. Ik ken de schrijnende verhalen.

Reportages vanaf de ic raken me. De verhalen die ik lees over mensen die alleen overlijden omdat hun familie er niet bij mag zijn ook. Met mij mag het dan goed gaan, ik voel mee met anderen. Deze zomer zou ik op tour gaan en een megapromotie doen in Duitsland, maar dat zit er niet in. Hopelijk lukt het om de spanningsboog vast te houden tot het touren wel weer kan. Want ik mis het zo. Het huren van een busje, met de band ouwehoeren op weg naar een optreden… Een interview op afstand als dit, ik vind het lastig. Ik houd ervan om je aan te kijken, contact te leggen. De nieuwe manier van werken vind ik omslachtig en minder intuïtief, maar bovenal mis ik het onder de mensen zijn.”

Jij en Bart (Vergoossen, red.) zijn meer dan twintig jaar samen. Plakken jullie elkaar in sociale quarantaine achter het behang?

“Bart en ik wonen en werken al die jaren al samen aan mijn, slash, ónze carrière. Bart is de drummer van de band en werkt ook in mijn management. We zijn altijd bij elkaar. Deze situatie samen thuis is niet nieuw. We vinden het vooral nog steeds heel erg gezellig met elkaar. We koken onwijs veel en gezond. Simpel van Yotam Ottolenghi blijkt een dikke, vette aanrader. We koken elk gerecht uit dat boek.”

Vertoon je ander, verrassend gedrag nu je vaak thuis bent?

“Ik ben zo’n type dat alsmaar doorraast. Nu geniet ik van het aanrommelen met spullen en wandelen door de tuin; als ik minder on the road zou zijn, liepen hier katten, honden en kippen rond. Ik vind het fijn om een dagritme aan te houden, het geeft hetzelfde gevoel als het opruimen van je kledingkast: in control. In de normale situatie ben ik al abnormaal veel bezig met mijn gevoel omdat ik liedjes schrijf, dus voor mij is daarin niet zo veel veranderd. Wel heb ik meer rust in mijn lijf, waar ik me doorgaans nogal eens een hoofd op pootjes voel.”

Dit artikel is eerder verschenen in Margriet 26– 2020Dit nummer teruglezen? Ga dan naar Magazine.nl.

Interview|Nicole Gabriëls
Fotografie|Paul Bellaart.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief

Ook interessant