MT37 M37 Relatie redden Beeld Redactie
Beeld Redactie

PREMIUM

‘Ik kan niet leven met Arjens achterdocht en jaloezie. Hij realiseert zich niet hoe kwetsend en beledigend dat is voor mij’

Melanie (59) pikt het niet langer dat Arjen (62) steeds zo ­jaloers en boos reageert als ­ze vriendschappelijk contact heeft met ­andere mannen.

MT37 M37 Relatie redden Beeld

Melanie

“Voor mij is het klaar. Na de zoveelste scène omdat ik naar zijn idee te leuk had staan ­praten met een collega, heb ik gezegd dat ik een eind wilde maken aan onze relatie. Ik kan niet leven met zijn achterdocht en jaloezie. Hij realiseert zich niet hoe kwetsend en beledigend dat is voor mij. Ik geef hem geen reden om mij niet te vertrouwen. Ik weet dat zijn ex-vrouw bij hem is weggegaan omdat zij een ander had, maar ik zou hem nooit bedriegen. En ik heb geen zin om te lijden onder wat zij hem heeft aangedaan.”

“Bovendien schiet ik nu al bij voorbaat in een kramp als we op een feest zijn, als we vrienden op bezoek hebben of zelfs als ik een bericht of een mail krijg van een collega of van een oude vriend of kennis. Ik weet dat ik dan weer aan een verhoor word onderworpen, over wie dat is en wat hij van me moest en waarom ik diegene niet blokkeer. Ik zou niet weten waarom. Ik ben heel trouw in vriendschappen en heb nog een goede ­relatie met mijn ex-man. Uiteindelijk is hij de vader van mijn kinderen en wij zijn niet op een nare manier uit elkaar gegaan. We waren uit elkaar gegroeid. Natuurlijk was het pijnlijk om ons dat te realiseren. Ik had langer voor ons huwelijk willen vechten, maar hij had intussen een andere relatie. Ik vond dat verdrietig, maar kon het hem ook niet echt kwalijk nemen. Nadat de kinderen geboren waren was ik er te weinig voor hem, ik heb ook schuld aan die verwijdering tussen ons.”

Zodra iemand in mijn buurt komt...

“Wat ik heb geleerd van het verleden is niet dat je niemand kunt vertrouwen, zoals Arjen lijkt te denken, maar dat je moet blijven werken aan je relatie. Ik hou heel veel van Arjen en ik zie ook echt zijn zorgzaamheid voor mij, maar op dit moment voel ik me verstikt. Als we met zijn tweeën zijn hebben we het fijn, maar zodra iemand in mijn buurt komt van wie hij het idee heeft dat die iets van me wil, kan het vanuit het niets escaleren.”

“Die laatste keer op dat feest, was voor mij echt de druppel. Ik stond gewoon te praten, nota bene met twee collega’s die ik al jaren ken en die allebei gelukkig getrouwd zijn. En ineens komt hij met een woedend gezicht aanlopen en zegt dat hij naar huis gaat en dat ik maar moet zien dat ik door iemand thuis word afgezet. Hij was ook meteen vertrokken. Hij zette me zo voor schut tegenover die collega’s. Die stonden natuurlijk raar te kijken. Ik wil dit niet meer. Ik heb toegestemd in dit gesprek, maar ik denk niet dat hij hierin kan veranderen.”

MT37 M37 Relatie redden Beeld

Arjen

“Ik ben Melanie heel dankbaar dat ze me nog een kans wil geven en dat ze mee hierheen wilde komen, in elk geval voor een gesprek. Ik besef heel goed dat de fout hierin bij mij ligt. Het gekke is dat ik, als ik er op een rustig moment over nadenk, eigenlijk wel weet dat Melanie zo niet in elkaar zit. Ik weet dat ik haar kan vertrouwen en dat ze nooit iets met een ander zou beginnen. Ze is volkomen ­eerlijk.”

“Ik weet dat, maar op die momenten, als ik ineens zie hoe ze vol aandacht is voor iemand anders of plezier met hem heeft, dan is het net alsof ik niet meer nuchter kan denken. Ik voel dan woede, of misschien is het angst, opkomen waardoor ik verander in ­iemand die niet meer normaal kan denken of zich normaal gedraagt. Het kan me dan ook niet schelen wat anderen van me vinden. Het voelt alsof ik volledig in mijn recht sta om boos te worden. Pas later, als ik weer alleen ben, komt langzaam het besef dat ik te ver ben gegaan. Ik realiseer me dan dat ik door weg te rijden met mijn auto en Melanie zonder vervoer achter te laten, er juist voor zorg dat ze door iemand anders wordt thuisgebracht, terwijl ik dát nu juist niet wil. Ik ­bedenk dan ook dat ik terug moet gaan en mijn excuses aan moet bieden, maar dat lukt me dan niet, omdat ik bij die gedachte alweer boosheid voel opkomen. Dat gebeurt ook als we erover praten.”

“Ik weet dat ik eigenlijk bang ben om haar te verliezen. Dat is de reden dat ik steeds op haar let en probeer te voorkomen dat ze te veel aandacht besteedt aan anderen. Ik wil dat ik degene ben die voor haar het belangrijkst is, naast haar kinderen natuurlijk. Ik heb alles voor haar over en ­tegelijk zorgt mijn gedrag ervoor dat ik haar kwijtraak.”

Wat terughoudender zijn

“Melanie heeft al vaker gevraagd of mijn vorige huwelijk om die reden is stukgelopen. Dat is niet zo. Ik had toen veel minder last van die woede. Ik denk dat het komt omdat Melanie een prachtige vrouw is die aandacht krijgt van mannen. Ze werkt vooral met mannen samen en ze gaat vanuit haar spontaniteit makkelijk met hen om. Ik denk dat zij dat niet verkeerd bedoelt, maar dat het door mannen vaak wel verkeerd begrepen wordt. Ik zie dat regelmatig gebeuren en ik probeer haar dan duidelijk te maken dat ze beter wat terughoudender kan zijn. Ik vind het ook een beetje vreemd dat ze nog zo vriendschappelijk omgaat met haar ex-man en met andere mannen met wie ze ooit iets heeft gehad. Waarom wil ze dat?”

MT37 M37 Relatie redden Beeld

De therapie

Jaloezie is een lastig probleem. Het kan verschillende oorzaken hebben. Natuurlijk hoort enige jaloezie, als je geliefde aandacht geeft aan een ander, eigenlijk wel bij een liefdesrelatie. Angst om je geliefde te verliezen, kan in die zin zelfs een positief effect hebben. Je maakt ­elkaar daardoor duidelijk dat die ander belangrijk voor je is en je neemt de liefde niet als vanzelfsprekend. Wanneer ­jaloezie echter buitensporig wordt, werkt dat vergiftigend. Daarbij zijn er verschillen in ernst. Degene die jaloers is kan, zoals Arjen, zien dat zijn jaloezie onterecht is. Maar het kan ook zijn dat de jaloerse partner echt overtuigd is van het bedrog van de ander. Hij ziet daar allerlei bewijzen voor en is, ook op zijn goede momenten, hierin niet gerust te stellen. Er is dan eerder sprake van een ‘ontrouwwaan’, een vaste overtuiging van iets dat er in werkelijkheid niet is.

Daarnaast speelt het gedrag van de partner een rol. Het kan zijn dat de partner wat flirterig met anderen omgaat en dat dit voor de ander bedreigend is. Vaak ontstaan daardoor patronen waarbij de jaloerse partner beschuldigt, waarna de ander zich verdedigt en geruststelt. Vaak lukt dat laatste steeds minder. Vooral ook omdat de partner die verdacht wordt van ontrouw, zich gekwetst voelt en daardoor minder in staat is om gerust te stellen en spontaan uiting te geven aan positieve gevoelens in de ­relatie. Het kan ook zijn dat juist het ­geruststellen ervoor zorgt dat de jaloerse partner steeds feller reageert in de hoop op geruststelling. De geruststelling houdt dan het jaloerse gedrag in stand.

Weinig bevestiging

Een belangrijk aspect van jaloezie is ­namelijk de onzekerheid van de jaloerse partner. Arjen kan zich nauwelijks voorstellen dat zo’n bijzondere en mooie vrouw als Melanie op hem valt. Als zij na een jaloezie-uitbarsting zegt dat ze alleen van hem houdt, voelt dat voor even beter. Die onzekerheid stamt uit zijn jeugd, waarin hij weinig bevestiging heeft gekregen en dat is versterkt in zijn eerste huwelijk door de ontrouw van zijn vrouw.

In de therapie onderzoeken we de kritische stem in zijn hoofd die herhaalt dat hij niet goed genoeg is voor Melanie en dus verlaten zal worden. Omdat deze angst vroeg in zijn leven is ontstaan, en hij niemand had om zich veilig bij te voelen, heeft hij nooit geleerd om hiermee om te gaan. Als situaties angst voor verlating bij hem oproepen, reageert hij vanuit zijn emotionele brein, zonder daarin gecorrigeerd te worden door zijn denkende brein.

Ik onderzoek met Arjen de oorsprong van zijn angsten door in gedachten terug te gaan naar situaties eerder in zijn leven. Als hij in zijn verbeelding hiernaar ­teruggaat, laten we hem ervaren wat hij in zo’n situatie eigenlijk nodig had. Het je voorstellen van een andere, betere ­afloop beïnvloedt net als de oorspronkelijke ervaring, je gevoel en gedrag in het nu. Hij is nog steeds bang Melanie te verliezen, maar benoemt nu zijn angst in plaats van woede. Die angst begrijpt ze.

Annette HeffelsRedactie

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden