Persoonlijk

Hanneke (54): ‘Hulphond Teuntje heeft mijn wereld groter gemaakt’

hanneke-54-hulphond-teuntje-heeft-mijn-wereld-groter-gemaakt.png

Hanneke van Avendonk-Deckers is 31 jaar getrouwd met Bart en moeder van Lieke (27). Ze zit in een rolstoel. Na ruim 25 jaar bijna volledig afhankelijk van anderen te zijn geweest, kreeg ze hulphond Teuntje (3).

“Daar waar ik ben, is hij. En andersom.”

Hulphond

“Een leven zonder mijn hulphond Teuntje kan ik me niet meer voorstellen. Hij geeft me energie. Levenslust. Een reden om naar buiten te gaan. Dankzij hem durf ik er weer op uit te trekken en heb ik het gevoel mee te tellen. Gisteren gingen we samen de stad in en dat was zo gezellig. Niet alleen met hem, maar ook met de mensen die we tegenkwamen op straat. Alleen in mijn rolstoel had ik weinig aanspraak, maar met Teuntje aan mijn zijde lachen wildvreemden me toe en knopen een praatje met mij aan.”

Uitvalverschijnselen

“Wat waren we blij toen ik na een behoorlijke tijd proberen eindelijk zwanger was. Dat ik na vier maanden pijn kreeg in mijn benen en rug nam ik voor lief. Het zal er wel bij horen, dacht ik. Tot ik na ruim zeven maanden uitvalsverschijnselen kreeg in mijn benen en moest worden opgenomen in het ziekenhuis. Gynaecologisch was er niets aan de hand, maar hoe kwam het dan dat ik door mijn benen zakte zodra ik erop probeerde te staan? Bekkeninstabiliteit bleek de oorzaak. Ik hoefde me geen zorgen te maken, vertelden
de artsen, het zou vast over gaan.”

‘Zo leefden wij’

“De dag dat Lieke ter wereld kwam, was de mooiste van mijn leven. Twee dagen later mocht ik naar huis. Mijn klachten zouden langzaam minder worden, zeiden ze wederom, dus hees ik mezelf op mijn kont de trap op naar boven. Niet wetende dat ik ongeveer een jaar niet meer beneden zou komen. Omdat opstaan om naar Liekes kamertje te lopen als ze huilde geen optie was, lag ze overdag naast mij in bed. Elke morgen als Bart naar zijn werk ging, zette hij de waterkoker in de slaapkamer en legde wat brood voor mij klaar. Zo leefden wij onze dagen.”

Bekkeninstabiliteit

“Uiteindelijk kwam ik bij een arts die opmerkte dat mijn bekkeninstabiliteit er een in de ernstige categorie was. Hoe vervelend ik dat ook vond om te horen, ik was ook opgelucht. Eindelijk werd ik serieus genomen. Ik was geen aansteller, mijn pijn was echt. Ook deze arts vermoedde dat de klachten minder zouden worden als Lieke één jaar zou zijn en daar klampte ik me aan vast. Helaas kreeg zij ongelijk. Liekes kinderwagen hebben we ongebruikt verkocht. Lopen kon ik amper en als Bart iets voortduwde, dan was dat niet de kinderwagen, maar mijn rolstoel met Lieke bij mij op schoot.”

Scootmobiel

“Zes weken revalideren zou uitkomst bieden. Ik was vastberaden lopend het revalidatiecentrum uit te komen. Voorheen ging ik overal fietsend naartoe en basketbalde ik op hoog niveau. Die ooit zo vitale Hanneke kon toch niet zomaar zijn verdwenen? Wederom verliep het anders. Die zes weken werden drie maanden en in plaats van lopend, ging ik naar buiten met een rolstoel, scootmobiel en tekeningen voor de benodigde aanpassingen in huis.”

Gehandicapte

Er zat niets anders op dan te accepteren dat ik als een gehandicapte door het leven zou gaan. Iets wat makkelijker gezegd was dan gedaan. Want hoe kon ik accepteren dat ik niet die moeder kon zijn die ik wilde zijn? Lieke was op haar tweede al een stuk zelfstandiger dan haar leeftijdsgenootjes. Sterker nog: op haar derde ging ze vervroegd naar de kleuterschool, omdat ze daar beter af was dan thuis. Verder hielp ze me met de was en met stofzuigen. Natuurlijk, dat zag er lief uit, maar het hoorde niet.”

Droom in duigen

“Ondertussen werd mijn wereld steeds kleiner. Voor ik zwanger werd, werkte ik als ok-assistent in het ziekenhuis, een staand beroep, dus die baan heb ik vaarwel moeten zeggen. Toen het me in 1998 een tijdje lukte om mezelf met krukken voort te bewegen, besloot ik mijn droom, de pabo doen, te verwezenlijken. Na anderhalf jaar had ik mijn papiertje op zak en niet veel later stond ik drie dagen per week voor de klas. Met krukken en een aangepaste stoel.”

“Maar dat manoeuvreren tussen die tafeltjes was nog niet zo eenvoudig. Na een werkdag was ik kapot. Het kwam erop neer dat ik de overige vier dagen van de week in bed lag om bij te tanken. Na zeven maanden was het over en uit. Dat ik mijn langgekoesterde droom om juf te zijn op mijn buik kon schrijven, was een bittere pil. Even had ik eraan mogen ruiken. Even had ik onderdeel uitgemaakt van de maatschappij. Even had ik erbij gehoord en werd ik Omringd door leuke collega’s en verrukkelijke kinderen.”

‘Ook nu ging het anders’

“Naast mijn bed lag een notitieblokje waarin ik voor het slapengaan drie geluksmomenten van die dag moest neerpennen. Vaak was dat iets kleins. Een vlinder die op mij neerstreek of een fijn telefoongesprek. Door me te focussen op mooie dingen ging ik inzien dat ik ook in een rolstoel gelukkig kon zijn.”

‘Belabberde echtgenote’

“Eenmaal thuis in bed hoefde het voor mij niet meer. Ik voelde me een belabberde echtgenote en een slechte moeder. Veel geplande uitjes met het gezin konden niet doorgaan, omdat ik weer eens een slechte dag had. Ondertussen deed – en doet – Bart, die ook een fulltime baan heeft, alles thuis. Koken, boodschappen, ramen lappen. En dat allemaal zonder morren. Maar ja, wat had hij nou aan mij? Ook op seksueel gebied schiet ik tekort.”

Depressiviteit

“Ondertussen had ik al die jaren zó hard tegen mijn handicap gevochten, dat depressiviteit me bijna heeft genekt. Dit besef kwam tot mij toen ik vreselijk diep moest graven voor het antwoord op de vraag wanneer ik voor het laatst gelukkig was geweest. Ik schrok, want dat was toen Lieke werd geboren. Hoe kon het zijn dat ik me sindsdien niet meer gelukkig heb gevoeld? Toen viel het kwartje. Alleen ík kon wat maken van mijn leven. En dat zou ik vanaf dan ook gaan doen, nam ik mezelf voor. 2010 zou mijn jaar worden.”

Kanker

“Ook nu ging het anders; in diezelfde zomer kreeg ik borst- en eierstokkanker. Dat nieuws kwam als een mokerslag binnen. Want inderdaad, een tijd geleden hoefde het voor mij niet meer, maar nu wilde ik wél leven. Chemo, amputatie, de hele bijbehorende rataplan volgde, maar zo goed en zo kwaad als dat kon, bleef ik positief.”

Aanvraag

“Inmiddels is de kanker onder controle, maar de pijn en bijbehorende ongemakken zijn er nog steeds. Ik had weleens van een hulphond gehoord, maar ik dacht dat mijn klachten niet erg genoeg waren en dat er mensen zouden zijn die zo’n hond harder nodig hadden dan ik. Tot ik een vrouw sprak met dezelfde klachten. Ze zat eveneens in een rolstoel en had een hulphond. Ze vertelde dat haar hond haar leven had verrijkt en dat ik het echt moest proberen. En dus vulde ik de formulieren in en deed de nodige keuringen. Mijn aanvraag werd geaccepteerd. Blijkbaar was ik wel een ‘erg genoeg geval’.”

Bang voor honden

“Tijdens een tweedaagse cursus oefenden mijn man en ik met commando’s en leerden we honden lezen. Tegelijkertijd werd gekeken wat voor soort hulphond bij mij past en wat hij zou moeten kunnen om mij te helpen. Grappig detail is dat ik een kattenmens ben en, tot nu dus, bang was voor honden. Vroeger hadden we er eentje thuis en dat was allesbehalve een lieverdje. En toen kwam Teuntje op mijn pad, een kruising tussen een labrador en een golden retriever. Het was liefde op het eerste gezicht. We hadden meteen een klik. Normaal gesproken komt een hulphond een paar keer wennen bij zijn toekomstige baasje. Teuntje hoefde niet te wennen. Hij is na zijn eerste bezoek niet meer weggegaan. We zijn een twee-eenheid. Daar waar ik ben, is hij. “

‘Hij doet de was’

“En andersom. Hij helpt me uit bed of uit de rolstoel te komen, hij doet de was in de machine, sluit en opent deuren, pakt in de supermarkt spullen uit de schappen en helpt me met het uittrekken van mijn schoenen, sokken en kleren. En alles even voorzichtig. Hij heeft me nog nooit pijn gedaan. Zelfs mijn pantykousen trekt hij uit zonder dat ze stukgaan. Het feit dat Teuntje mij helpt met mijn kleren, heeft mijn wereld groter gemaakt. Voorheen liep ik soms hele dagen in pyjama, met alle gevolgen van dien, want mensen ontvangen in een pyjama is niet fijn.”

Gevallen

“Teuntje zorgt er ook voor dat ik Bart minder hoef te belasten. Niet alleen in praktische, maar ook in emotionele zin. Door Teuntje ben ik veilig. Voorheen viel ik geregeld zonder dat ik mijn telefoon binnen handbereik had. Zo heb ik weleens anderhalf uur in de douche gelegen tot Bart thuiskwam. Nu is Teuntje er om de telefoon – die altijd op bed ligt – te halen als ik ben gevallen, zoals laatst in de keuken. Daar staat tegenover dat Bart wel tweemaal daags Teuntje moet uitlaten. De andere twee keer doe ik. Een korte wandeling aan de lijn en een lange waarin hij vrij is om te gaan en staan waar hij wil. De frisse lucht doet mij goed. Het geeft me een gevoel van vrijheid.”

Hulphond Nederland

“We wonen in een appartement en vanuit zijn mand heeft Teuntje zicht op het bed. Ik hoef maar een kleine beweging te maken en hij is er als de kippen bij. Ik praat tegen hem en het lijkt alsof hij mij begrijpt. Maar het is niet zo dat ik de dingen die mij bezighouden met hem bespreek, dat doe ik met Bart of met mijn vriendin. Al is het wel zo dat als ik verdrietig ben, hij een poot op mijn knie legt en als hij merkt dat ik pijn heb, hij mij met bezorgde ogen aankijkt. Inmiddels ben ik zó’n hondenmens geworden, dat ik gastlessen en lezingen geef voor Hulphond Nederland. Ik voel me goed. Natuurlijk heb ik weleens mindere dagen, maar die dagen gaan ook weer over. Ik blijf er niet meer in hangen.”

‘Lot uit de loterij’

“Ik prijs mezelf supergelukkig dat Bart mijn man is. Hij is een lot uit de loterij. En we hebben het, ondanks dat het niet altijd even gemakkelijk is, gezellig samen. We pakken elkaar regelmatig stevig beet, hebben aan één woord genoeg en maken er wat van. In Zeeland hebben we een stacaravan met een lap grond eromheen. Daar kunnen we ons geluk niet op en het is daar ook heerlijk voor Teuntje. Tegenwoordig hoef ik mijn geluksmomenten niet meer op te schrijven in een notitieboekje. Het geluk zit nu in mijn systeem.”

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2020-11. Je kunt deze editie nabestellen via Magazine.nl.

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Ook interessant