MT28 M28 relatie redden Beeld Redactie
Beeld Redactie

PREMIUM

‘Hij mist de intimiteit tussen ons heel erg. Ik minder, als ik eerlijk ben, maar ik voel me ook schuldig naar hem’

Sara (50), gescheiden en moeder van twee volwassen zoons, kan zich op seksueel gebied niet ontspannen bij Bas (54), wat met name komt door nare ervaringen in het verleden.

MT28 M28 relatie redden Beeld

Sara

“Het gaat op veel gebieden beter met ons. Sinds de therapie zijn we ons meer bewust geworden van de patronen waarin we terechtkomen als we het ergens oneens over zijn. Ik kan het dan niet loslaten en wil het uitpraten, terwijl Bas tegen die moeilijke gesprekken opziet en het gevoel heeft dat ze alleen maar leiden tot meer spanning, omdat ik dan weer val over iets wat hij heeft gezegd en niet zo bedoelt. Ik heb geleerd om minder lang en minder kritisch door te gaan en te accepteren dat we anders kunnen denken over zaken. Hij heeft geleerd om niet elk gesprek uit de weg te gaan en te luisteren naar wat ik vind en voel, zonder alles meteen als kritiek te zien.”

Minder behoefte aan seks

“Ik denk dat we beiden hadden gehoopt dat het ook beter zou gaan op seksueel gebied als we meningsverschillen beter zouden kunnen bespreken, maar dat is niet zo. Ik weet dat dat voor Bas een teleurstelling is. Misschien was dat voor hem wel de belangrijkste reden om in therapie te gaan. Hij mist de intimiteit tussen ons heel erg. Ik mis die minder, maar voel me wel schuldig, omdat ik weet dat ik hem tekortdoe. Dat ik minder behoefte heb aan seks was ook een probleem in mijn huwelijk met Jaap. Het was niet de enige oorzaak van onze scheiding, maar wel de reden dat hij verliefd werd op iemand anders. Ik heb toen geprobeerd om me over mijn remmingen heen te zetten, maar dat werkte natuurlijk toch niet.

Door de gesprekken hier en door alle publicaties over seksueel grensoverschrijdend gedrag ben ik meer gaan terugdenken aan mijn eerste seksuele ervaring op mijn zestiende met mijn toen­malige vriend. U noemde het een verkrachting, omdat ik zei dat ik niet wilde en hij toch doorging en me pijn deed. Zelf had ik het nooit zo gezien, omdat ik wel verliefd op hem was en zelf met hem mee was gegaan, terwijl ik tegen mijn ouders had gezegd dat ik bij mijn vriendin zou blijven slapen. Dus ik had het gevoel dat het mijn eigen stomme schuld was. Ik voelde me naderhand verschrikkelijk, vooral omdat hij helemaal niet lief was, maar geïrriteerd omdat ik moest huilen. Daarna was het ook meteen uit. Omdat ik had gelogen over waar ik was, durfde ik er niet over te praten en heb ik het weggestopt. Ik dacht dat ik het wel had verwerkt, maar de laatste tijd komt die herinnering vaker terug en dan ga ik op slot. Emotioneel, maar ook fysiek. Ik verdraag dan niet meer dat Bas me aanraakt.”

MT28 M28 relatie redden Beeld

Bas

“Ze verdraagt dat steeds minder. Ik vind dat pijnlijk en het maakt me ook kwaad. Niet op haar, begrijp me goed, maar op die kerel die haar dit heeft aangedaan. Ze heeft in het begin van onze relatie eerlijk gezegd dat ze ertegen opzag seks met mij te hebben omdat ze zich onzeker voelde op dat gebied. Daarom hebben we het heel rustig aan gedaan. Zonder forceren. Je moet het beiden willen, anders beleef ik er ook geen plezier aan. Ik had het idee dat we in het begin ook wel naar elkaar toe groeiden op dit gebied en dat Sara zich veiliger ging voelen bij mij en zich minder zorgen maakte dat ik iets zou doen wat zij niet wilde. Maar gemeenschap met haar bleef moeilijk. Misschien had het ook met de overgang te maken. Terwijl ik haar alle tijd wilde geven, begon zij zich steeds meer zorgen te maken dat ik teleurgesteld was in haar, dat het te lang duurde en dat er te weinig van haar uitging. Ik moet toegeven dat ik het inderdaad soms moeilijk vind dat we hierin niet verder komen.”

Vrijen als verplichting

“Ik vind Sara een mooie vrouw en ik verlang naar haar, maar ik vind het pijnlijk dat zij het vrijen met mij vooral als een verplichting ziet. Als je wat langer bij elkaar bent, worden natuurlijk op elk gebied verschillen duidelijk en moet je je aanpassen aan elkaar. Ik had het gevoel dat Sara die verschillen soms ook als reden zag om gesprekken te hebben over wat voor haar anders moest en dat ze op die manier afstand creëerde, bij wijze van excuus om niet te hoeven vrijen. Ik weet niet of dat zo was, maar ik weet wel dat elkaar een knuffel geven vaak helpt om weer toenadering te zoeken als je ruzie hebt gehad. Bij ons kan dat niet. Als ik Sara vastpak, zeker als ze dat niet verwacht, verstijft ze helemaal. Dus dat ben ik steeds minder gaan doen.”

Andere manieren

“Sara zegt vaak dat ze het zou begrijpen als ik met de relatie zou stoppen, maar dat wil ik helemaal niet. Ik hou van haar en op elk ander gebied passen wij goed bij elkaar. Het lijkt inmiddels alsof zij de moed heeft opgegeven dat haar weerzin tegen seks ooit zal veranderen. Ik denk dat ze ervan uitgaat dat dit een soort tekort van haar is dat nu eenmaal bij haar hoort. Ik zou het jammer vinden als dat zo is, maar ook in dat geval is dat geen reden voor mij om bij haar weg te gaan. Ik zou dan wel willen dat we andere manieren zouden vinden om intiem te zijn met elkaar. Als ik haar niet eens een omhelzing of een kus mag geven, dan voelt dat voor mij wel erg afstandelijk.”

MT28 M28 relatie redden Beeld

De therapie

Voor de meeste paren is seksualiteit en intimiteit in de relatie belangrijk. Als je verliefd bent, lijkt zowel het vrijen als het praten met elkaar vanzelfsprekend. Als partners langer bij elkaar zijn, worden verschillen in behoeften duidelijker, en ook het verschil in verlangen. Een op de drie paren ervaart weleens problemen door een verschil in verlangen. Bijna iedereen heeft weleens last van verminderde seksuele opwinding, pijn bij het vrijen of problemen met het krijgen van een erectie of orgasme. Die problemen kunnen veel oorzaken hebben. Ze kunnen ontstaan door ziekte, de leeftijd, psychische factoren, stress op het werk of in de relatie, een negatief lichaamsbeeld of de verwachting dat het niet gaat lukken.

Vicieuze cirkel

Na een negatieve ervaring is de kans groot dat je in een vicieuze cirkel raakt, waardoor je verwachtingen en dus ook het voelen van opwinding en intimiteit minder wordt. Dit is wat Sara en Bas ervaren. Ze missen de intimiteit wel, maar het wordt steeds meer een ingewikkeld gebied waarin ze zich liever niet begeven. Ze hadden gehoopt dat de seks beter zou worden, als de irritaties op andere gebieden beter uitgepraat en opgelost konden worden. Paren verwachten dat vaak: eerst moet er beter worden gepraat en als de relatie emotioneel goed is, verbetert de seks ‘vanzelf’ ook. Dat is zelden het geval. Meestal moet aandacht worden besteed aan de oorzaken van het ontbreken van verlangen en moeten belemmeringen worden opgelost, zoals te weinig tijd en aandacht, te weinig kennis van het eigen lichaam en dat van de ander en angst voor afwijzing.

Blokkades

Flashbacks van de verkrachting en negatieve ervaringen met seksualiteit spelen bij Sara een belangrijke rol in het blokkeren van haar verlangen. Bij Bas werkt de angst om iets te forceren vermijding van toenadering in de hand. Sara’s traumatische ervaring met verkrachting wordt met behulp van EMDR bewerkt. In deze therapie wordt het oproepen van beelden van het trauma gecombineerd met afleidende prikkels, waardoor de herinnering uiteindelijk minder heftig wordt en dus meer opgeslagen in het geheugen. Het overvalt je daarna minder vaak op momenten dat je dit niet wilt. Er wordt vooral aandacht besteed aan het schuldgevoel van Sara. Ze ziet zichzelf als de verantwoordelijke voor wat haar is aangedaan. Tijdens de zittingen wordt voor haar, doorvoeld, duidelijk dat je als slachtoffer nooit schuldig bent. Met Sara en Bas samen bouw ik de intieme relatie stap voor stap weer op. Ze beginnen met het zoeken van toenadering door een compliment, een kus of een liefdevolle aanraking. Zonder dat dit leidt tot gemeenschap. De volgende stappen zijn elkaar strelen, zodat je ervaring opdoet in het initiatief nemen en in het ontvangen. De laatste stap is gemeenschap, maar de weg daarnaartoe is niet meer vervelend, omdat er al veel meer intimiteit is. Dus geeft het niet als die weg wat langer duurt.

Namen en sommige omstandigheden zijn om privacyredenen veranderd.

Annette HeffelsRedactie
Meer over

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden