Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Achter de schermen Persoonlijk

Alexandra’s moeder zingt het Schwalbenlied: ‘Ze is zichtbaar blij. Kent iemand anders dit ook?’

alexandras-moeder-zingt-het-schwalbenlied-ze-is-zichtbaar-blij.jpg

Zomer 2021. Mama zit in haar tuintje op een comfortabele tuinstoel. Het is namiddag en nog lekker warm. We genieten van de bloemen en het groen in de tuin en het geluid van de vogels. We kletsen een beetje over van alles en nog wat. Zo oud als ze is, 94, ze blijft geïnteresseerd in een ander.

Ze wil weten hoe het met mijn man is, en met de kinderen. Wat ze aan het doen zijn, hoe het gaat met vriendjes, vriendinnen. Ik vertel het haar telkens weer, want ze onthoudt het niet allemaal meer.

Het Schwalbenlied

We praten ook over haar, over haar gezondheid die steeds meer achteruitgaat. “Het lopen gaat toch wel steeds slechter, ik haal het einde van de straat niet meer”, zegt ze. Inderdaad gaat het fysiek niet zo lekker. Die benen en soms ook haar armen, die willen niet altijd meer meedoen. Mama kijkt naar de lucht en ziet een paar zwaluwen vliegen. “Kijk, zouden ze een nestje hebben?” En ineens begint ze zachtjes te neuriën: …hin und her… auf und ab… sie fliegen hin und her…

Over zwaluwen en nestjes

‘Wat is dat voor lied, mam?’, vraag ik. Het komt mij totaal niet bekend voor. “Ach, dat is het Schwalbenlied. Ik kende het vroeger helemaal uit mijn hoofd. Zo’n lief liedje over zwaluwen en nestjes bouwen.” Mama blijft zoeken naar de woorden en het worden er steeds meer. Haar stem klinkt breekbaar, maar ze wordt steeds vastberadener. Hele zinnen zingt ze nu. Dan vertelt ze verder.

‘Alles was Duits’

“We waren schoolkinderen en alles was Duits in die tijd, ook de liedjes op de radio. We hadden radiodistributie via de gemeente Amsterdam. Alles was toen al door de Duitsers overgenomen. Mijn vader had het afgezegd want hij wilde niets weten van de Duitsers. Maar mijn zusje en ik wilden zo graag muziek horen, we hebben hem gesmeekt of we alsjeblieft weer radio mochten hebben. Uiteindelijk heeft mijn vader die radiodistributie weer aangevraagd.”

Lees ook:
Alexandra: ‘Zo oud worden als mama is soms best moeilijk’

Heintje

‘Weet u wat, ik zoek het even op mijn telefoon op.’ Ik pak mijn iPhone erbij en googel even en ja hoor, daar staat het. Het Schwalbenlied, gezongen door ene Heintje. Ik klik op de YouTube-video en laat mama meekijken. Het is een zwartwitfilmpje van een jongetje dat langzaam door het beeld loopt, over een bruggetje, kijkend naar de eendjes, zingend. Ik zoek even verder en zie dat Heintje een Nederlands jongetje is. We kennen hem van Mama, je bent de liefste van de hééle wereld! (O ja!)

Oorspronkelijke versie

Maar Heintjes versie is uit 1969, dus dat kan het niet zijn. Na even verder zoeken vind ik het oorspronkelijke liedje, uit 1936. Als zij het in datzelfde jaar gehoord heeft, was mama toen tien jaar oud en ik snap helemaal dat je dit dan gewoon een heel leuk liedje vindt. Ik laat haar de tekst meelezen en ze zingt het hele liedje mee – zichtbaar blij – en ik zie zó die foto van dat kleine meisje met die grote strik in het haar voor me.

Lees ook:
Alexandra’s moeder is ‘gezeur’ over avondklok zat: ‘Wij hebben het vijf jaar lang ook overleefd’

Later vertel ik dit verhaal aan mijn nichtje, zij is ook als mantelzorger vaak bij mijn moeder. Ze zegt: “O ja, dat Schwalbenlied! Ik heb de tekst ooit uitgeprint en het liedje voor oma opgenomen op een bandje. Ligt allemaal in de boekenkast…”

En waar ik nou heel erg benieuwd naar ben, is of iemand anders dit ook kent!

Het Schwalbenlied:

Mutterl, unter’m Dach ist ein Nesterl gebaut
Schau’, schau’, schau’, ja-a schau’!
Dort hat der Dompfaff ein Pärchen getraut
Trau’, trau’, trau’, ja-a trau’

Da sieh nur, wie glücklich die bei-ei-den sind:
Sie fliegen hin und her, sie fliegen hin und her!
Ach Mutterl, ach wär’ ich ein Schwa-albenkind
Wie schön, wie schön das wär’, da-as wär’!

Auf und ab, kreuz und quer
Fliegt ein Schwalbenpärchen her
Ohne Rast und Ruh’

Lieselchen, Lieselchen
Munter wie ein Wieselchen
Schaut so gerne zu

Die sonst doch immer
Immer singt und lacht
Ist heut’ ganz still
Und hat sich dann ganz sacht’ geda-acht:

Immerzu, immerzu
Wie die Schwalben ohne Ruh’ –
Ob das glücklich ma-acht?

Mutterl, unter’m Dach ist ein Nesterl gebaut
Schau’, schau’, schau’, ja-a schau’!
Dort hat der Dompfaff ein Pärchen getraut
Trau’, trau’, trau’, ja-a trau’

Da sieh nur, wie glücklich die bei-ei-den sind:
Sie fliegen hin und her, sie fliegen hin und her!
Ach Mutterl, ach wär’ ich ein Schwa-albenkind
Wie schön, wie schön das wär’, da-as wär’!

Alexandra

Alexandra Holscher (54), eindredacteur, is getrouwd en moeder van drie kinderen (17, 20 en 23). Naast haar werk is ze mantelzorger voor haar moeder van 94. Om te ontspannen doet ze aan yoga, bootcamp en zingt ze in een koor. Ze houdt van films kijken en ‘met haar handen bezig zijn’.

Beeld | Getty Images

Ook interessant