Het gesprek aangaan met je (klein)kind: tips van een psycholoog Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld Getty Images/iStockphoto

PREMIUM

Het gesprek aangaan: zo vertel je (klein-)kinderen dat ze niet met vreemden moeten meegaan

“Nooit zomaar met vreemden meegaan” of “niet bij iemand in de auto stappen die je niet kent.” De kans is groot dat je een van deze uitspraken, of iets wat hierop lijkt, weleens gedaan hebt tegenover je (klein-)kinderen. Maar hoe ga je met je kinderen het gesprek over meegaan met vreemden aan? We vroegen het aan psycholoog Dave Niks van De Familiepsycholoog.

Want als (groot)ouder ontkom je waarschijnlijk niet aan dit gesprek.

Ken je kind

Niemand kent je (klein)kind beter dan jij. Volgens Dave is het daarom belangrijk om na te gaan of een gesprek nodig is. “Sommige kinderen zijn heel spontaan en open en gaan makkelijk mee met anderen,” zegt hij. “Maar er zijn ook genoeg kinderen die daar helemaal niet voor openstaan. Die kinderen hoef je niet uitgebreid te vertellen wat de gevolgen zijn, omdat ze het simpelweg toch niet doen. Zij voelen zelf al aan dat het niet slim is om bij iemand in de auto te stappen.”

Maar er zijn genoeg kinderen die wel allemansvrienden zijn. Zij zijn spontaan en open en zien minder snel het gevaar. “Dan is het wel belangrijk om het gesprek aan te gaan. Maar daarbij is het wel goed om je verhaal aan te passen op het begripsvermogen van het kind. Ik ben er zelf altijd wel voorstander van om vooral heel duidelijk te zijn. Je hoeft niet allerlei situaties te schetsen over wat er kan gebeuren als je met een vreemde man of vrouw meegaat, maar maak wel duidelijk dat je niet meegaat met iemand die je niet kent, omdat je niet weet waar je naartoe gaat en dat niet iedereen even aardig of vriendelijk is.”

De belevingswereld van kinderen

Wil je het gesprek aanknopen? Houd er dan rekening mee dat kinderen de wereld anders zien dan wij. Zorg er dus voor dat je aansluit bij hun belevingswereld en houd rekening met wat ze al wel en niet weten. Zijn ze al wat ouder en zitten ze bijvoorbeeld in groep 6, 7 of 8? Dan weten ze waarschijnlijk al meer dan je vaak denkt. In het geval van de vermissing en dood van Gino kan het bijvoorbeeld heel goed zo zijn dat ze het er in de klas al over gehad hebben of ze zien het in het Jeugdjournaal. “Ga het gesprek dan aan vanuit een van de fragmenten van het journaal of vraag of het in de klas besproken is. Dan hoef je niet vanuit het niks over het onderwerp te beginnen en weet je dat je (klein-)kind de context kent.”

Bedenk van tevoren altijd goed wat je wilt vertellen en vooral ook hoe. “Je wilt kinderen geen angst aanpraten door allerlei doemscenario’s te schetsen. Kijk daar dus mee uit, maar maak wel duidelijk dat het niet de bedoeling is dat ze meegaan met vreemden. Sommige kinderen stellen ook heel veel vragen en willen altijd het ‘waarom’ weten. Bedenk dan wat je wel en niet wilt vertellen. Neem je ze er helemaal in mee, of houd je het wat meer op de vlakte? Je hoeft niet van A tot Z te vertellen wat er kan gebeuren, maar kunt het ook bewust wat vager houden. Het is niet de bedoeling dat ze niet meer buiten durven te spelen.”

Duidelijkheid

Wat in het hele gesprek het belangrijkst is volgens Dave, is duidelijkheid. “Kinderen hebben niets aan vage taal. Als jij zegt ‘je mag alleen met bekenden meegaan’, dan is dat niet duidelijk. Want wie zijn bekenden en wie niet? Er blijft een grijs gebied, en juist kinderen hebben baat bij duidelijkheid en zwart-wit situaties. Zeg dus niet ‘ga alleen mee met mensen die je kent’, maar maak daarvan: ‘ga alleen mee met papa, mama, opa en oma.’ Zo trek je een duidelijke lijn, waar het kind iets aan heeft. En vertel ze ook wat ze moeten doen als een andere bekende ze aanspreekt. Zeg bijvoorbeeld: ‘laat iemand papa of mama bellen voordat je meegaat. En als ze dat niet willen, dan ga je niet mee.’ Zo is het voor het kind altijd duidelijk wat hij of zij moet doen.”

Nynke KooyGetty Images/iStockphoto

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden