Donor detectives Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

PREMIUM

Donor Detective Ivo helpt mensen bij het vinden van hun donorvader: ‘Ze hebben recht op het vinden van hun familie’

Het is maandag 30 mei de Dag van het Donorkind. En daarvan hebben we er heel wat in Nederland: tussen 1948 en 2004 werden er alleen al zo’n veertigduizend donorkinderen geboren in ons land. Een deel van hen gaat jaren later op zoek naar hun donor. Maar wat als die zoektocht vastloopt? Dan kunnen ze hulp krijgen van de Donor Detectives, die verbonden zijn Stichting Donorkind. Ivo van Halen is zo’n donor detective, die de afgelopen vijf jaar maar liefst 75 kinderen aan hun donor heeft kunnen linken.

In Nederland werden in 1948 voor het eerst behandelingen met kunstmatige inseminatie met donorzaad gedaan. Hoeveel donoren en donorkinderen er precies zijn, is niet bekend. Dit komt doordat er vroeger ook anoniem gedoneerd kon worden en de gegevens voor 2004 niet goed bijgehouden werden.

Donor Detectives

In 2017 besloten zes vrouwen, die allemaal op zoek waren naar hun donorvader, samen Donor Detectives op te richten. In datzelfde jaar sloot ook Ivo van Halen zich aan bij deze groep: hij was op zoek was naar wie zijn anonieme zaaddonor was. “Ik ben toen zelf gaan zoeken, heb me erin verdiept en een eigen stamboom gemaakt”, vertelt hij. “Ik werd lid van de facebookgroep Donor Detectives en deelde daar een berichtje. Al snel kwam ik erachter dat mijn halfzus aan de andere kant van de chat zat.”

De afgelopen vijf jaar zijn de technieken op het gebied van DNA en opsporing laagdrempeliger geworden. Zeker het testen is goedkoper, waardoor veel mensen ‘voor de leuk' een test doen. “Toen ik op zoek ging naar mijn donorvader, was een DNA-test eigenlijk nog bijzaak. Ik kwam in contact met mijn halfzus en we zagen meteen al dat we familie waren. Dat was echt niet te missen, heel bijzonder. En zo kwam ik ook in contact met andere halfbroers en -zussen, die allemaal door dezelfde anonieme zaaddonor verwerkt zijn. Het is zo onwerkelijk om ineens deel uit te maken van een grote groep mensen, die allemaal door dezelfde persoon verwekt blijken te zijn.”

Anderen helpen

Nadat hij zijn eigen donorvader vond, besloot Ivo anderen ook te gaan helpen in hun zoektocht. Hij werd een Donor Detective. “Toen ik zelf op zoek was, merkte ik dat ik er eigenlijk wel goed in was. Omdat het me goed afging, besloot ik ook andere mensen te gaan helpen, omdat zij veel meer moeite hadden met hun zoektocht.”

Zoektocht naar donorvaders

Maar hoe ziet zo’n zoektocht naar een donorvader er dan uit? Het begint vaak met een oproep in de facebookgroep. “Daarin stellen mensen een vraag. Ze noemen de kliniek en vertellen of ze een DNA-test gedaan hebben. Bij dat laatste delen ze ook hun hoogste scores, waar zij vaak zelf niets van snappen. Maar wij begrijpen die scores wel; dat is dus iets waar wij ze mee kunnen helpen. Juist die scores zijn namelijk belangrijk voor ons onderzoek.”

Als je een DNA-test gedaan hebt, krijg je een lijst met vaak duizenden matches. Deze worden gesorteerd op de hoeveelheid DNA die je met iemand deelt. Maar lang niet alle matches zijn interessant voor het onderzoek van de Donor Detectives. “Wij kijken naar percentages hoger dan één procent. Dit zijn er vaak maar vijf of zes, en daar kunnen we vervolgens mee verder.”

Kwestie van geduld

Als die ene procent aan matches gevonden is, begint eigenlijk het echte speurwerk pas. “Die groep matches wordt vergeleken met mensen die in de databanken te vinden zijn. Als we daar een DNA-match vinden, gaan we zelf de puzzel leggen. Past deze persoon in de stamboom van degene die we helpen? Maar vaak is het ook een kwestie van afwachten, omdat we een match niet altijd meteen kunnen vinden. Soms zien we meteen een match, maar andere keren duurt het langer. Een match kan elke dag ineens gevonden worden, omdat mensen elke dag DNA-tests doen en er dus elke keer weer nieuwe matches bijkomen.”

Het gebeurt helaas ook regelmatig dat een zoektocht niet, of niet meteen, lukt. “Maar gelukkig blijven er dus altijd nieuwe mensen een DNA-test doen, waardoor er steeds tóch nieuwe matches komen. Het kan zo zijn dat we heel snel een vader en kind aan elkaar kunnen koppelen, maar soms duurt het jaren. Dan krijgen mensen ineens weer een nieuwe match en vragen ze ons om er opnieuw in te duiken. Het is een kwestie van geduld, wanneer je een anonieme zaaddonor probeert te vinden.”

Dankbaar werk

Het werk doet Ivo helemaal vrijwillig, maar hij noemt het werk erg dankbaar. “Je kunt anderen helpen bij het vinden van hun familie, iets waar ze recht op hebben. Maar het is meer dan dat. We helpen als we iemand gevonden hebben, ook bij het leggen van het eerste contact. Vaak weten ze niet zo goed hoe ze dit aan moeten pakken, en daar helpen wij bij. En ook als het contact er geweest is, krijg je updates. Zo weet je of het goed gegaan is en of ze ook later contact houden.”

Wil je meer informatie over het vinden van een donorvader? Dat is te vinden op de website van Stichting Donorkind of de Donor Detectives facebookgroep.

Bron | FIOM

Nynke KooyGetty Images
Meer over

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden