MT33 M33 Persoonlijk Beeld Mariël Kolmschot. Visagie: Nicolette Brøndsted.
Beeld Mariël Kolmschot. Visagie: Nicolette Brøndsted.

PREMIUM

Bo (60) woonde een jaar alleen in Ierland: ‘Pas als je op jezelf wordt teruggeworpen, ervaar je hoeveel innerlijke kracht je eigenlijk in je hebt’

Voor een bijzonder fotoproject woonde de Groningse Bo Scheeringa (60) een jaar lang in haar eentje op het Ierse platteland. “Dankzij deze ervaring voel ik me sterker dan ooit.”

“Ik weet nog precies wanneer het zaadje voor mijn Ierland-project werd gepland. Het was in de zomer van 2013, tijdens mijn eerste bezoek aan het land. Ik logeerde bij een kennis in County Sligo, een heuvelachtig graafschap aan de westkust. Via een lange, smalle weg reed ik naar Lough Easkey in de Ox Mountains en voelde me er meteen thuis. De natuur was wonderschoon en zo heerlijk leeg. Ik heb altijd behoefte gehad aan ruimte en weidse uitzichten. Misschien zit dat in mijn Groningse genen.”

“Op mijn bestemming aangekomen ging ik op ontdekkingstocht in de omgeving. Op een dag ontmoette ik een familie met twee dochters. Ze waren druk bezig om moten gestoken turf op een karretje achter op een oude trekker te laden. Het beeld raakte me, zo authentiek en nostalgisch. De foto’s die ik van hen maakte, lieten me niet meer los. Ook niet de jaren erna, toen ik bezig was met andere projecten. Ergens in mijn achterhoofd wist ik: ik ga nog eens terug om het verhaal van het Ierse veen vast te leggen.”

Achthonderd kilometer lange pelgrimstocht

“Het jaar in Ierland was voor mij de ultieme bevestiging van mijn persoonlijke groei in de jaren daarvoor. Om dat te begrijpen, moet ik eerst iets over mijn leven vertellen. Ik ben jong getrouwd, op mijn 21ste. Al snel kreeg ik drie kinderen. Hun vader en ik zijn 23 jaar samen geweest. Al die tijd was ik onzeker. Ik vond mezelf niet de moeite waard en stelde me daarom vaak afhankelijk op. Diep vanbinnen voelde ik de behoefte om dingen te ondernemen, om mezelf en de wereld te ontdekken, om onafhankelijk te zijn. Maar angst en onzekerheid hielden me tegen.”

“Na mijn scheiding kreeg ik een nieuwe relatie, die mijn zelfvertrouwen nog verder aantastte. Toen die na zeven jaar ook stukliep, voelde ik: nu moet het echt anders. Ik ben toen onder andere allerlei cursussen gaan volgen om aan mezelf te werken. In 2012 besloot ik mijn eentje de Camino Francés te gaan lopen. Dat is een achthonderd kilometer lange pelgrimstocht van de Franse Pyreneeën naar Santiago de Compo­stella in Spanje. Natuurlijk vond ik het eng, maar voor het eerst in mijn leven negeerde ik dat gevoel. Ruim vijf weken was ik onderweg, helemaal alleen, met enkel een rugzakje bij me. En ik vond het heerlijk. Die ervaring was echt een keerpunt. Als ik dit kan, kan ik alles, dacht ik.”

Schoonheid vastleggen

“Intussen was ik steeds meer gaan fotograferen. Ik genoot er enorm van om eropuit te gaan en de schoonheid van de omgeving vast te leggen. Bij de Groningse fotoacademie ging ik naar een informatiedag omdat ik een basiscursus wilde doen om beter met mijn spiegelreflexcamera te leren werken. Ik werd daar zo enthousiast dat ik me meteen heb aangemeld voor de vierjarige vakopleiding. Die heb ik gevolgd, naast mijn parttimebaan als secretaresse. Vervolgens heb ik van alles gedaan op het gebied van fotografie, van reportages tot familieportretten en bruidsfotografie. Ik ben me gaan toeleggen op vrij werk, omdat ik daarvan het gelukkigst word. Mijn foto’s stralen vaak iets melancholisch uit. Ik zoek graag de eenzaamheid en verlatenheid op. In landschappen, maar bijvoorbeeld ook in de blikken van mensen die ik portretteer. Daarin herken ik mezelf.”

Met kleedjes en kussentjes naar Ierland

“De opbrengst van mijn foto-opdrachten en van een fotoboek dat ik maakte over mijn geliefde Noord-Groningen, zette ik apart voor mijn Ierland-project. Want inmiddels had ik bedacht dat mijn tweede boek dáárover moest gaan. De Ierse hoogvenen behoren tot de laatst overgebleven veen-gebieden in Europa. Ik wilde de eeuwenoude traditie van het turfsteken vastleggen voor die helemaal verdwijnt. Mijn plan was om me volkomen onder te dompelen in het Ierse plattelandsleven en het complete proces van turfwinning te volgen: van het turfsteken in het vroege voorjaar, tot het keren en stapelen van de turf in de zomer en het oogsten en stoken in het najaar en de winter. Om deze cyclus in beeld te kunnen brengen, moest ik er dus een vol jaar gaan wonen.”

“Uiteraard had dat wel wat voeten in de aarde. Ik moest jaren sparen om mijn avontuur te bekostigen. Van mijn werk als secretaresse nam ik onbetaald verlof en voor mijn Nederlandse huis zocht ik een huurder. Online vond ik in Ierland een huis aan zee, midden in het veenland. Dat heb ik gehuurd, zonder het zelf ooit te hebben gezien. Op 31 mei 2019 vertrok ik in mijn twintig jaar oude Toyota Starlet, vol met kleding, boeken, mijn computer en camera-apparatuur. Het enige andere wat ik meenam waren wat kleedjes en kussentjes, zodat ik me snel thuis zou voelen. En de eerste twee weken ging mijn jongste zoon mee om me gezelschap te houden.”

MT33 M33 Persoonlijk Beeld

Heel veel schapen

“Het is wel heel afgelegen, dacht ik, toen ik mijn nieuwe huis in de verte zag liggen. Het lag aan een baai, twee kilometer van de hoofdweg, met links de zee en rechts de bergen. Mijn huurbazen woonden naast me, maar de eerstvolgende buren waren honderden meters verderop. Het dichtstbijzijnde dorp was een kwartier rijden. De enige andere levende wezens in de wijde omgeving waren schapen, heel veel schapen.”

“Omdat mijn zoon bij me was voelde het een beetje alsof we op vakantie waren. Maar toen ik hem na twee weken op het vliegtuig zette, greep de paniek me wel even naar de keel. Hoe ging ik dit in hemelsnaam doen? Gelukkig duurde dat gevoel niet lang. Ik was immers met een doel gekomen. Elke dag ging ik op pad om de veengebieden af te struinen, op zoek naar mooie locaties en bewoners om te fotograferen. Gaandeweg leerde ik steeds meer locals kennen. Die gaven me dan weer tips. Bijvoorbeeld over mensen die nog met de hand turf staken, of die bijzondere oude machines gebruikten. Zo kwam ik op steeds meer plekken om te fotograferen.”

“’s Avonds bewerkte ik de foto’s en zocht ik plekken uit om de volgende dag te bezoeken. Verder schreef ik een blog voor mijn familie en vrienden in Nederland. Op die manier kon ik mijn verhalen kwijt, ook al woonde ik alleen. En ja, ik was best eenzaam. Vooral toen de winter kwam, en ik door heftige stormen aan huis was gekluisterd. Toch genoot ik het merendeel van de tijd van de leegte en stilte. Tijdens mijn wandelingen door het ongerepte landschap voelde ik me onderdeel van iets groters, iets magisch. Ik kan in mijn eentje heel gelukkig zijn, ontdekte ik. Dit gaf me extra zelfvertrouwen.”

In de phishing-val

“Toch liep niet alles op rolletjes. Er zijn momenten geweest dat ik mezelf gedwongen zag om terug te gaan naar Nederland. Zo ben ik in Ierland slachtoffer geworden van phishing, waardoor er hele happen uit mijn budget zijn genomen. Achteraf schaam ik me dat ik er zo ben ingetuind, maar het appje dat ik van mijn dochter kreeg alarmeerde mij niet. Ze had een nieuwe telefoon, schreef ze. Daardoor kon ze tijdelijk niet internetbankieren. Of ik wat geld wilde voorschieten, zodat ze een paar rekeningen kon betalen. Toen ik de volgende ochtend weer een appje kreeg met de vraag om meer geld, gingen er alarmbellen rinkelen. Ik belde het nummer van de afzender en hoorde alleen maar gepiep en geruis. Toen ik daarna het oude nummer van mijn dochter probeerde, kreeg ik haar meteen aan de lijn.”

“Op dat moment viel het kwartje: ik was het slachtoffer geworden van oplichting. Wat heb ik gehuild. Mijn hele project stond ineens op losse schroeven. Ik moest me sowieso aan een strak weekbudget houden, omdat ik mijn verblijf anders niet zou kunnen financieren. En nu was ik in één klap een groot deel van mijn geld kwijt. Ik dacht dat er niets anders op zou zitten dan terug te gaan. Wat was ik blij toen mijn familie en vrienden voor mij in de bres sprongen en ik geld kon lenen om mijn project af te maken.”

Het tweede moment waarop ik overwoog mijn verblijf in Ierland af te breken, was de uitbraak van de coronacrisis. Ik was net bekomen van het phishing-incident toen in februari 2020 alles op slot ging. De situatie was zo onzeker, dat ik me afvroeg of het niet beter was om terug naar Nederland te gaan. Maar dan moest ik mijn project afbreken, dat zou ik toch nooit kunnen laten gebeuren? Ik besloot te blijven; de drang om mijn droom te verwezenlijken was zó sterk. Sterker dan welke onzekerheid ook.”

Innerlijke kracht

“Ik ben nog steeds zo blij met mijn besluit. Ik heb mijn fotoproject kunnen afronden en daar ben ik gelukkig mee. Het tastbare resultaat van mijn Ierse avontuur is het fotoboek Peat, waar ik ontzettend trots op ben. Toen ik terug was in Nederland moest ik behoorlijk wennen. Ik miste de weidse uitzichten enorm. Tegelijkertijd was ik ook heel blij om weer dicht bij mijn kinderen en kleinkinderen te zijn. De rijkdom daarvan ben ik tijdens mijn afwezigheid extra gaan waarderen. Maar minstens even belangrijk is dat ik me door de ervaring zelfverzekerder voel dan ooit. Ik weet nu dat geluk niet afhangt van een ander, of van een relatie. En dat als ik iets écht wil, ik het daadwerkelijk voor elkaar kan krijgen. Zo’n fijn gevoel!”

“Ik kan iedereen aanraden om af en toe eens iets alleen te ondernemen. Want pas als je op jezelf wordt teruggeworpen, ervaar je hoeveel innerlijke kracht je eigenlijk in je hebt. Bij mij kriebelt het alweer. Een nieuw fotoproject heb ik nog niet. Maar ik weet wel dat ik na mijn pensioen met een camper door Europa wil gaan zwerven. Met of zonder partner, dat zie ik dan wel. Mogen zijn wie ik ben, kunnen doen wat ik wil: dat is voor mij ultieme vrijheid. Deze ervaring heeft me geleerd dat ik me nooit meer laat beperken door angst. Daarvoor is het leven echt te kort.”

Nieuwsgierig naar de foto’s van Bo’s avontuur in Ierland? Kijk op boscheeringa.nl. Daar kun je ook haar fotoboek Peat (Engels voor ‘veen’) bestellen.

Marte van SantenMariël Kolmschot. Visagie: Nicolette Brøndsted.

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden