Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Arjan Postma: ‘Geef 50+ vrouwen de macht, serveer ze niet af omdat hun baarmoeder het niet meer doet’

boswachter-arjan-postma-geef-50-vrouwen-de-macht.jpg

Hij had het onverwacht druk, Arjan Postma (52), zelfs toen door corona veel optredens wegvielen. Postma ging vrolijk verder met andere leuke plannen en kocht eindelijk die kano. In alles schuilt iets moois, als je maar goed kijkt, vindt de natuurman.

Arjan Postma is schrijver, spreker, tv-persoonlijkheid en boswachter. Hij werd bekend als dierenkenner in De wereld draait door, RTL Late Night, De Spelshow, Het zijn net mensen en Wie overleeft Nederland. Ook schreef hij diverse boeken over de natuur. Postma woont in het Noord-Hollandse Driehuizen. Hij is getrouwd met Margo en ze hebben drie kinderen: Merel, Nora en Kees.

Arjan Postma

Met zijn halflange haar, hoed op het hoofd en geflankeerd door trouwe viervoeter Skipper is auteur en tv-persoonlijkheid Arjan Postma moeilijk over het hoofd te zien. Hij begon met een natuurserie bij TV Noord-Holland (“Lekker onder de radar oefenen”) en zijn enthousiasme werd al snel opgepikt door de landelijke media.

Inmiddels is Postma een vast gezicht op de tv en radio, waar hij vol verve vertelt over de Nederlandse flora en fauna. Ook is hij een veelgevraagd spreker voor optredens en lezingen over al het wonderlijke dat de natuur ons biedt. Maar kom niet aan met termen als roem en prestige: “Gelukkig woon ik in een klein dorp in het nuchtere Noord-Holland. Dus hier blijft het allemaal hetzelfde, hoeveel tv-werk ik ook doe. De een werkt op kantoor, de ander in de bouw en ik toevallig bij de televisie, zo zien ze het hier. Heerlijk.”

Voor iemand die van tv-studio naar lezing en optreden vloog, moet het toch gek zijn als veel van dat soort klussen ineens wegvallen. Hoe heb je het afgelopen jaar beleefd?

“Eigenlijk was mijn agenda harstikke vol. Er liep al een reclamecampagne voor de Plus, waarvoor ik een buitengids voor kinderen maakte. Daar ging veel werk in zitten. En het was hét moment om mijn vierde boek te schrijven, dat nu in de winkel ligt: Hoe één gekke mier de wereld kan veranderen. Ik had dus genoeg te doen, ook zonder mijn lezingen en optredens. Ik wil nooit op één paard wedden, ik doe zo veel mogelijk verschillende dingen. Daar had ik nu geluk mee.”

Puzzelen, schilderen of yoga: door corona stortte half Nederland zich op een nieuwe hobby. Geldt dat ook voor jou?

“Ik heb een opblaaskano gekocht. Ik pomp ’m op en ga dan een mooi gebied ontdekken. Zo gun ik mezelf meer rust. Ik woon in een prachtig gebied, maar in het weekend kan het hier erg druk worden met dagjesmensen die de natuur opzoeken. Zeker door corona was het hier plots stervensdruk. Dan liggen ergernissen op de loer, dat je tegen mensen gaat grommen: ‘Wat doe je in mijn dorp?’ Maar ik heb het weten om te draaien: dat het een zegen is dat ik ergens woon waar iedereen blijkbaar zijn vrije tijd wil doorbrengen.”

En hoe liep het thuis tijdens de lockdown? Veel mensen werden er gek van om ineens op elkaars lip te zitten.

“Gelukkig liep het privé ook goed. We wonen in een heerlijk dorp met veertig huizen en alle ruimte om ons heen. De lockdown voelde voor ons waarschijnlijk anders dan voor stadsbewoners. Voor onze meiden van dertien en zeventien was het zwaarder. Zij misten school, vriendinnen en leuke dingen doen. Maar het zijn plattelandskinderen die zich buiten goed vermaken. Op een boerderij hier in de buurt rijden ze paard. Zo zeilen we door deze gekke periode heen.”

Wandelen, praten, verhalen vertellen en dingen aanwijzen, dat doe ik graag met mijn kinderen. Soms rollen ze met hun ogen als ik wéér een broedende vogel of zeldzame kever aanwijs. Dus ik probeer me een beetje in te houden. Maar soms heb ik het idee dat ik ze daardoor juist te weinig vertel. Hoewel, dan blijkt elke keer weer dat ze allang weten wat ik ze wil zeggen. ‘Jaahaa pap, we zagen die vogel al’, klinkt het dan. Mijn vrouw Margo werkte ineens veel thuis, dat vond ik vooral gezellig.”

Hoe hebben jullie elkaar eigenlijk leren kennen?

“Ik zag haar voor het eerst toen ik als boswachter een gratis excursie gaf aan mensen uit het dorp. Margo kwam aangelopen en alles aan haar vond ik meteen geweldig. Ik was helemaal van mijn à propos. Maar we hebben die dag geen woord met elkaar gewisseld. Zeven jaar later was ik op de bruiloft van de kroegbaas uit het dorp. En daar stond Margo. Zij bleek vrijgezel, ik was inmiddels gescheiden van mijn eerste vrouw. Vanaf dat moment hebben we elkaar niet meer losgelaten. Inmiddels zijn we elf jaar getrouwd.”

In tegenstelling tot wat er op Wikipedia staat, is Arjan níét in Amsterdam geboren. Zijn tongval verraadt dat hij uit de Zaanstreek komt. Zaandijk, om precies te zijn. Vlak bij de natuurgebieden Guisveld en Westzijderveld. Als jochie droomde hij ervan om diepzeeduiker of boswachter te worden. Hoe hij als kind was, laat zich dan ook makkelijk raden.

“Ik hing veel in het moeras rond. Lekker rondstruinen op de drassige eilandjes, waar ik met een bootje of lopend door het water naartoe ging. Werd er in de winter riet gemaaid, dan maakte ik daar riethutjes van. Mijn vader en opa waren ook gek op het buitenleven. Zij leerden mij hoe je kunt herkennen dat een vogel een nest heeft en welk dier jongen heeft.”

“Eigenlijk ben ik een derdegeneratiewensboswachter. Mijn vader en opa wilden het graag worden, maar er was weinig werk in. Mijn opa werd politieagent, mijn vader werkte bij de gemeente. Mij is het wel gelukt. De natuur is altijd een groot deel van mijn leven geweest.”

Lees ook:
Zij van Arjan Postma: ‘Dankzij hem ben ik met andere ogen naar de wereld gaan kijken’

Toch ben je eerst geschiedenis gaan studeren, geen biologie of iets anders ‘groens’. Hoe heb je uiteindelijk je jeugddroom waargemaakt?

“Algauw besefte ik dat ik helemaal geen leraar of historicus wilde worden. Dus ik stopte met mijn studie en ben toen diverse groenopleidingen gaan volgen. Twintig jaar geleden werd ik boswachter bij Landschap Noord-Holland. Ik had mijn droombaan, waar ik enorm van genoot.”

“Maar na een tijd veranderde mijn functie. Het werd steeds meer computerwerk. Excursies gaf ik amper meer, dat werd door vrijwilligers gedaan. Maar ik was geen boswachter geworden om op een kantoor te werken. Daar werd ik ongelukkig van. Negen jaar geleden besloot ik te gaan freelancen. Die stap zetten vond ik heel spannend. Margo trok me over de streep: ‘Het gaat goed komen, probeer het maar gewoon.’ En ze had gelijk.”

Maak jij je zorgen over onze natuur?

“Zeker. We hebben gedoe over stikstof, de biodiversiteit gaat omlaag en we hebben erg weinig natuurgebied. Corona heeft dat nog duidelijker gemaakt. Het bleek maar weer hoe belangrijk het is dat we natuur hebben. We zoeken nu massaal de ruimte op, we hebben een uitlaatklep nodig. Doordat veel natuurgebieden ook voor recreatie worden gebruikt – nóg meer tijdens corona – ondervindt de natuur daar schade van.”

“Daar moeten we heel voorzichtig mee zijn. Er moet meer geld gepompt worden in recreatiegebieden zodat de natuur rust krijgt. Er is een tweedeling. Voor natuur die achter een hekje beschermd wordt, doen we veel moeite. Met succes: de zeearend is terug, net als de otter, bever en de wolf. Maar de natuur die daarbuiten valt, moet zichzelf maar zien te redden. En daar gaat het slecht mee. Vooral met de wilde insecten, zoals muggen, bijen en vliegen. Er zijn te weinig bloemen voor ze. De insectenwereld is de basis van de voedselpiramide, dus dat baart me zorgen.”

Jij zegt ook in je presentaties: iedereen kan de wereld veranderen. Het is het verhaal van de gekke mier dat jij in je boek beschrijft. Mieren volgen geurlijnen. Als die worden onderbroken, hebben ze geen idee welke kant ze op moeten. Tot één gekke mier het voortouw neemt en een nieuwe route bedenkt. Geldt dat ook voor de mens?

“Absoluut. We moeten creatief nadenken, daar zijn we slim genoeg voor. Begin gewoon ergens mee. Kijk naar je eigen omgeving. Zorg ervoor dat er meer mag leven in je tuin, dat niet alles strak is geharkt. Dat er ook een rommelig hoekje is en ergens een klimplant. Dan gaat je tuin bruisen van het leven. Insecten en vogels vinden er een plekje.”

“Heb je een vijver, gooi er dan geen goudvissen in. Die eten alles op. Zonder vissen wordt zelfs het kleinste vijvertje een natuurfilm. Dan komen er kleine watersalamanders, kikkers en onderwaterinsecten en waterkevers. En met een beetje mazzel komt er zelfs een egel drinken. Je eigen mininatuurreservaat.”

Dat klinkt hoopvol. Ben je een optimistisch mens?

“Zo beschouw ik mezelf wel. Je mag best realistisch zijn en problemen erkennen. Maar om problemen vervolgens op te lossen, moet je wel een optimistische inslag hebben. Soms denk ik: verdorie, de natuur gaat naar de knoppen. Daar bloeit niets meer, daar staan zieke bomen, daar vliegt geen vogel meer. Maar als je goed kijkt, zijn er ook positieve dingen.”

“Zo zijn de grote rivieren tegenwoordig veel schoner dan in de jaren zeventig, de overstromingsgebieden in de uiterwaarden zijn robuuste, sterke natuur geworden. Daar ben ik ongelooflijk blij mee.”

“Ook privé probeer ik naar het goede te kijken. Zoals in elk huwelijk hebben Margo en ik het ook weleens moeilijk met elkaar. Maar dat lossen we altijd weer op. Niet eens altijd door te praten. Het helpt om elkaar lekker vast te houden. Elkaar kunnen voelen en ruiken is heel belangrijk. Geur speelt bij ons net als bij dieren een grote rol in hoe je je partner uitkiest. Je kunt erop vallen of afknappen. En Margo ruikt het lekkerste van iedereen.”

Over positiviteit gesproken: jij beweert dat de overgang het grootste geschenk is van moeder natuur. Leg dat eens uit…

“In de westerse wereld hebben we een raar idee over de overgang. Eigenlijk zeggen we dat de vrouw ‘stuk’ is. Maar de overgang bereidt vrouwen juist voor op hun volgende taak: leiding geven. Ook dat zie je bij dieren, zoals orka’s en olifanten. Daar worden kuddes geleid door het oudste vrouwtje. Die weet hoe ze iedereen in leven moet houden. De overlevingskans van de jongen in een familie orka’s die door oma wordt geleid, zijn vierenhalf keer zo groot als bij een groep zonder oma.”

“De vruchtbaarheid wordt door de natuur weggehaald zodat ze zich kan focussen op de baas zijn. Het is dus een heel nuttig proces. Geef vrouwen van boven de 55 de macht. Ze zijn vaak bloedambitieus, hebben een bak ervaring, hun kinderen zijn de deur uit en we moeten toch tot ons zeventigste werken. Zonde om hen in de meest productieve fase van hun leven af te serveren, alleen omdat hun baarmoeder het niet meer doet.”

Je bent een wandelende encyclopedie. Kan de natuur jou nog verrassen?

“Elke dag. Als je je ogen openhoudt, krijg je elke dag een cadeautje van moeder natuur. Ik werd laatst ’s morgens wakker en hoorde buiten een hoop gekwetter. Ik keek naar onze appelboom en daar zat een ransuil op een tak, met van die pluimpjes op zijn kop. Daar heeft ‘ie de hele dag gezeten. Toen er een kat langsliep, rekte hij zich uit en trok hij alle veren naar zich toe, waardoor hij net een smalle tak leek. Fantastisch.”

Wanneer voel jij je op je best?

“Ik kan erg genieten als ik voor een groep mensen sta en kan vertellen over de natuur. Dan ben ik echt in m’n element. Waar ik ook van geniet, is rotweer. Als de regen horizontaal voorbijkomt, vind ik dat fantastisch. Dan ga ik juist naar buiten. Ik krijg er energie van, dan bruist het vanbinnen. Wordt het warmer, dan zakt mijn energie in elkaar. De zomer is niet mijn favoriete seizoen. De broeitijd is voorbij, de jonge dieren zijn groot. De bloemen zijn uitgebloeid, de kleuren worden flets… het saaiste seizoen.”

Daarover gesproken: wat zijn jouw plannen voor deze zomer?

“In de zomer doe ik nooit zo veel. Ik ben gek op kamperen, maar ik houd er niet van als de campings vol staan. ’s Zomers blijf ik dus vaak thuis. Maar in de herfst ga ik graag kamperen met onze grote tent met houtkachel die ons warm houdt. De opblaaskano gaat mee en dan gaan we lekker wat riviertjes in Frankrijk of Duitsland afzakken als corona het toelaat. Lekker op expeditie.”

Arjans favorieten

Mooiste moment van de dag: “De avondschemering. De lucht kleurt prachtig en in de avond komt de natuur tot leven.”
Boek: “Mijn favoriete boek is meestal het boek dat ik op dat moment lees. Nu lees ik The embarrasment of riches van Simon Schama, over de Nederlandse cultuur in de Gouden Eeuw.”
Vakantiebestemming: “Ik houd van het hoge noorden. Alaska, Zweden, Noorwegen. Ik vind het prachtig daar.”
Klein geluk: “Een vogeltje horen kwetteren dat ik nog niet eerder had gehoord.”
Groot geluk: “Het opgroeien van mijn kinderen. Zo mooi en fascinerend om ze zich te zien ontwikkelen. Het gaat zo snel, voor ik het weet zijn ze weg.”
Dier: “Mijn hond Skipper. Een erg lieve borderterriër die altijd bij mij is, ook op het podium.”
Bloem: “Ik geniet van de dotterbloemen die langs de rietkragen opkomen. Een fantastische plant met knalgele bloemen.”
Drankje: “Kruidenbitter. Lekker voor ’s avonds. Ook als ik buiten ben. Dan is een biertje vaak te koud.”

Dit interview met Arjan Postma staat in Margriet 2021-27. Deze editie ligt nu in de winkel! Haal ‘m snel of bestel online via lossebladen.nl.

Tekst | Anne Broekman
Fotografie | Ester Gebuis

Margriet Extra

Er ligt weer een nieuwe Margriet Extra in de winkel: de Zin in zomer-special! Dit themanummer staat boordevol leuke uitjes (gewoon in Nederland), persoonlijke verhalen, zomertrends, onze favoriete producten en nog véél meer. Margriet Extra: zin in zomer ligt nu in de winkel of is online te bestellen via deze link.

Ook interessant