Persoonlijk

Zangeres Anneke van Giersbergen: ‘Mijn moeder en ik werden vriendinnen na een knalruzie’

anneke-van-giesbergen.jpg

Zangeres Anneke van Giersbergen (47) en haar moeder Jeanne verschillen behoorlijk van elkaar. Dat botste vroeger weleens, maar ze leerden elkaar beter te begrijpen.

Sterker nog: ze werden met elkaar een vriendin rijker, na een knallende ruzie.

Groot verlies

“Als een slagersdochter uit Boxtel, zo kwam mijn moeder ter wereld. Ze was een slim meisje, categorie nerd, maar in haar milieu was het niet vanzelfsprekend dat meisjes doorleerden. Nadat ze de mulo in drie jaar had afgerond, kwam ze op haar vijftiende fulltime in de slagerij te werken. Maar drie jaar later stierf haar vader. Veel tijd om dat verlies te verwerken was er niet, want de zaak moest draaiende worden gehouden. Nog drie jaar hebben oma, mijn moeder en haar zus dat volgehouden, voor ze hun eigen weg gingen.”

Opleiding tot boekhouder

“Mama kende mijn vader al van de grote vriendengroep waarmee ze uitging. Hij was een knappe gozer, maar heel anders dan zij. Misschien dat ze juist daarom aan elkaar bleven plakken. Mama is een nuchtere, rationele vrouw, sterk in exacte vakken, iemand die altijd met cijfers heeft gewerkt. Mijn pa is een gevoelsman, die graag met zijn handen werkt. Hij kon eigenhandig zeewaardige zeilschepen bouwen.

Ze trouwden in 1970, waarna mijn moeder op de avondmeao een opleiding tot boekhouder deed. Sindsdien heeft ze altijd gewerkt, maar ik denk dat ze het toch als een gemis is blijven ervaren dat ze haar intellectuele potentieel niet ten volle heeft kunnen benutten. Was ze in deze tijd opgegroeid, dan was ze ongetwijfeld op de universiteit terechtgekomen.”

Fladderige aard

“Mijn broer Jos werd een jaar na de trouwerij geboren, twee jaar later kwam ik. Jos en mama zijn twee handen op één buik. Ze zijn allebei wandelende encyclopedieën en houden van dezelfde dingen. Ik lijk meer op mijn vader, ben verstrooid, gevoelig en absoluut geen studiebol. Dat botste in mijn jeugd weleens.

Als ik emotioneel vastzat, was mama altijd vrij praktisch, terwijl ik wilde dat ze me helemaal begréép en met me mee huilde. Pas later ben ik haar nuchtere houding gaan waarderen. Ik denk dat haar opvoeding juist een mooi tegenwicht heeft geboden aan mijn fladderige aard. Daardoor ben ik een gebalanceerd mens geworden. Ik had een veilige en vrije jeugd. Op haar manier was mijn moeder binnen het gesettelde leven onconventioneel. We hadden een huishouden van Jan Steen. Ze trok zich weinig aan van wat de buren ervan vonden. Heerlijk vond ik die sfeer: ik mocht in de tuin fietsen, een tent opzetten, de hond liep altijd los…”

‘Ze is klein, rond en zacht, mijn moeder’

“Mama is er voor mijn gevoel altijd geweest, terwijl ze ook werkte en ik tussen de middag alleen thuis at. Dat zegt wel iets, toch? Dat ze in mijn herinnering toch zo aanwezig was. Ze is klein, rond en zacht, mijn moeder. Een perfect knuffelpostuur – ik genoot ervan om tegen haar borsten aan te liggen. Dat voelde zo geborgen.

Mama had in haar jonge jaren meer van de wereld willen zien. Ze heeft een grote ontdekkingsdrang, maar die is nooit goed uit de verf gekomen. Ze heeft mij daar wel altijd in gestimuleerd. In het klein door me van de strenge katholieke basisschool te halen en me naar een vrije jenaplanschool te sturen. En in het groot door later mijn wereldwijde avonturen met mijn bands aan te moedigen. Mijn vader zei weleens: ‘Meisje, moet dat nou, met het vliegtuig.’ Mijn moeder vond het nooit raar of spannend.”

Anneke van Giesbergen (1)

‘Ik ben een vriendin rijker’

“Er is een heel duidelijk moment waarop mijn moeder en ik dichter bij elkaar zijn gekomen. Als tiener was ik op de kermis in Sint-Michielsgestel zo dronken geworden dat ik onderweg naar huis op straat in slaap ben gevallen. Toen ik thuiskwam, was mama superkwaad – een van onze schaarse knalruzies. Maar die mondde uit in een dierbaar gesprek en wederzijds begrip voor onze verschillende karakters. Mijn moeder zei daarna: ‘Ik ben een vriendin rijker’. Dat ontroert me nog steeds, ik heb er niet voor niets het liedje My mother said over geschreven.

Met mijn vmbo-diploma kon ik niet naar het conservatorium, dus ging ik naar een agrarische opleiding en een koksschool. Maar ondertussen was ik al met bandjes bezig. In 1994 kwam ik bij de heavy metalband The Gathering. Mijn ouders hebben dat genre noodgedwongen omarmd. Ze zagen dat ik happy was en hebben het nooit herrie genoemd. Als ze naar concerten kwamen, waren ze de enige oudere mensen en werden ze door onze fans helemaal in de watten gelegd. Toch vinden ze mijn singer-songwriterwerk stiekem mooier, denk ik.”

Niet burgerlijk

“Mijn moeder vond het heerlijk om oma te worden van mijn zoon Finn (15). Ze heeft veel op hem gepast, ideaal met mijn onregelmatige bestaan. Mama slaapt heel weinig, dus kon ik ook rustig pas om twee uur ’s nachts thuiskomen en dan reed ze nog gewoon in haar oude bus naar huis.

We zijn geen bellers, dus we spreken elkaar weleens twee weken niet. Mama doet ook uit principe niet aan zondagen en kerst bij elkaar komen. Vindt ze burgerlijk. Dan plagen wij haar: ‘Hóé graag wil je dat we niet komen?’. En dan zegt ze dat we wel mogen komen, maar we gewoon boerenkool eten. Als we er dan zijn, geniet ze er natuurlijk met volle teugen van. En wij ook.”

Tekst | Bas Maliepaard
Fotografie | Privébeeld

Aaf

Dit artikel verscheen in Margriet 2020-19. Je kunt deze editie (na)bestellen via Magazine.nl.

Ook interessant