Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Persoonlijk

Anita Witzier: ‘Iets kennen is iets anders dan iets kunnen. Om over gruwelen als ‘hun zeiden’ en ‘me hond’ maar te zwijgen’

anita-witzier.jpg

Anita Witzier is presentatrice, getrouwd met Michel en moeder van Bram (24) en Julia (19).

Ik zou mezelf niet willen omschrijven als een taalpurist, omdat ik me veel te vaak schuldig maak aan talloze (on)bedoelde fouten in mijn schrijfsels. Onlangs sprak ik ‘taalmeester’ Frits Spits en zelfs hij vertelde me, toen ik hem feliciteerde met de Populariseringsprijs voor zijn radioprogramma De Taalstaat (elke zaterdag van elf tot één op NPO radio 1), over zijn onmacht om alles van zijn moedertaal te kunnen be- en omvatten: “Hoe langer ik dit programma maak, hoe meer ik ontdek dat ik minder over taal weet dan ik dacht.” En Frits is nou iemand die ik zou bestempelen als taalpurist. Maar ook zonder deze kwalificatie is het belangrijk om onze taal te gebruiken zoals e is bedoeld; een zo efficiënt mogelijke communicatie binnen de omgeving waarin dat communiceren plaatsvindt. Dat laatste is nogal essentieel. In een sollicitatiebrief naar de functie van accountant maak je een andere keuze in het gebruik van woorden, zinsopbouw enzovoort dan in een liefdesgedicht dat is gericht aan het object van je verlangen. Het zou anders een hoop verwarring opleveren. Verwarring kan ook ontstaan door woorden verkeerd te gebruiken; iets kennen is iets anders dan iets kunnen en liever leiden dan lijden, om over gruwelen als ‘hun zeiden’ en ‘me hond’ maar te zwijgen. Verwarring is één, foutief taalgebruik kan ook consequenties hebben. “Ja hoor, als Pasen en Pinksteren op één dag vallen.” Ja dán is het meestal de beurt aan iets onmogelijks of onvoorstelbaars. Maar alleen dán en anders niet. Let wel, het woord ‘als’ is in dit gezegde zeer zorgvuldig gekozen en niet inwisselbaar voor bijvoorbeeld ‘wanneer’. ‘Als’ duidt in deze context op een causaal verband, wat zo veel betekent dat aan een bepaalde voorwaarde moet zijn voldaan voordat het onmogelijke dan wel onvoorstelbare zal plaatsvinden. ‘Als’ betekent dat Pasen en Pinksteren nooit op dezelfde dag zullen plaatsvinden en er uit deze voorwaarde dus nooit consequenties zullen vloeien. Je kunt hier met ‘als’ beloven wat je wilt. Zou het gezegde in plaats van met ‘Als’ beginnen met ‘Wanneer’, dan is het een heel ander verhaal. ‘Wanneer’ impliceert wél een, ondanks ongewisse datum of tijdstip, zekerheid. We wéten niet op welke dag Pasen en Pinksteren op één dag zullen vallen, maar dat het ooit staat te gebeuren, is onbetwist. En dan ben je dus aan de beurt met die onmogelijke dan wel onvoorstelbare belofte. Wanneer Pasen en Pinksteren op één dag vallen, ga ik parachutespringen. Wanneer Pasen en Pinksteren op één dag vallen, stop ik met wijn drinken. Wanneer Pasen en Pinksteren op één dag vallen, zal ik nooit meer klagen over het weer, de haren van de hond en de files. Wanneer Pasen en Pinksteren op één dag vallen… Zie hier het belang van het juiste gebruik van een ogenschijnlijk onbelangrijk woordje als ‘als’. Hoe dan ook, ik wens u een vrolijk Pasen!

Fotografie | Ester Gebuis
Styling | Odette Simons en Nicky Groenewoud (assistent)
Visagie | Bettina Jager

Dit is afkomstig uit Margriet 2017-15. Deze editie kun je nabestellen via Magazine.nl.

Bekijk ook onderstaande video.

Ook leuk om te lezen

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op Margriet.nl/nieuwsbrief

Ook interessant