Persoonlijk

Afscheid nemen: ‘In het ziekenhuisbed lag een klein mensje, grijs koppie, vel over been’

afscheid-nemen-alexandra.jpg

Alle vrienden van mijn ouders noemde ik oom en tante. Zo had ik er een heleboel niet-echte tantes en ooms bij, gezellig. Een van de vriendinnen van mijn moeder was tante I. Mijn ouders leerden haar kennen in Indonesië, waar ze vlak na hun huwelijk enige jaren hebben gewoond.

Tante I. was de nieuwe vriendin en later de vrouw van oom J., een goede vriend van mijn ouders.

Borrelen

Ik kan me de vele gezellige borreluurtjes heel goed herinneren, de vele etentjes, bij ons thuis of bij hen. In de zomer stak oom J., altijd de rust zelve, de barbecue aan en zorgde voor het eten. Tante I. was een hittepetit. Druk pratend en af en toe kibbelend met haar kalme echtgenoot. Een mooie vrouw die er altijd piekfijn uitzag. Met chique kleren aan, op hoge hakken, dik in de make-up en sigaretten rokend zat ze dan bij ons op de bank.

Ik luisterde altijd met veel plezier naar alle gesprekken die over en weer gingen. We vierden een aantal jaar samen kerst en oud en nieuw. Ik vond het geweldig dat er dan ook buitenlandse familie van tante I. overkwam. Dan werd het ineens een internationaal gezelschap en probeerde ik, als ik dat durfde, een beetje Engels te praten.

Naar het verpleeghuis

Tante I. is altijd een vriendin van mijn moeder gebleven. De vriendschap kreeg uiteindelijk een andere vorm. Mijn vader was al lang geleden overleden, oom J. overleed en tante I. werd langzaamaan dement. Uiteindelijk belandde ze op een gesloten afdeling van een verpleeghuis.

Mijn moeder ging één keer per maand met haar eigen autootje naar haar toe. Af en toe leek er een gesprek mogelijk, maar meestal niet. De laatste jaren sprak ze nauwelijks nog. Toen mama er niet meer zelf heen kon rijden, vroeg ze of wij haar wilden brengen. Mijn zus en nichtje hebben haar meermalen erheen gebracht, voor een kort bezoekje.

Afscheid nemen

En toen kwam het bericht dat de familie was geïnformeerd dat tante I. een longontsteking had opgelopen en dat het slecht ging. Mam belde me en vroeg of ik haar wilde brengen. Ze wilde graag afscheid nemen van haar vriendin. “Ze maakt zo’n groot deel uit van mijn leven, we hebben zo veel met elkaar meegemaakt.” Daarna vertelde ze één van de verhalen.

Voor mij waren het alleen de gezellige borrels thuis (met sigaretten in een glas op de salontafel, zoals dat vroeger ging), maar voor mijn moeder waren dat nog zo’n twintig jaren extra waarin ze lief en leed deelden, vooral tijdens de periode in het buitenland.

Cijferslot

Op een zondagochtend gingen we op weg, met de rollator achter in de auto. Mama had het briefje met de cijfercode van de gesloten afdelingsdeur in haar handen. We liepen naar de ingang en gingen de lift in, naar de afdeling. We openden de deur met het cijferslot en kwamen op een gang waar een paar vrouwen aan tafel zaten, samen met een begeleidster.

Ik kon geen touw vastknopen aan wat de vrouwen zeiden, maar de begeleidster voerde op de een of andere manier toch een gesprek met ze, heel knap. Aan de muur hingen ingelijste zwart-witte trouwfoto’s van alle ‘bewoonsters’. Al die vrouwen, al die levens… dacht ik.

Klein mensje

We liepen naar de kamer van tante I. Bij de deur hing een foto van toen ze nog goed was, met haar naam eronder. Mama was er al vaak geweest, ik nog nooit sinds ze hier was gehuisvest. Ik schrok. In het ziekenhuisbed lag een klein mensje op haar zij, grijs koppie, vel over been. Ik liet mijn moeder alleen met haar en ging op de gang zitten.

Mama, zittend op haar rollator, pakte de hand van haar vriendin. Ze aaide met haar andere hand over haar wang en praatte tegen haar. Er kwam een gebrom als antwoord. Zou ze nog iets hebben begrepen van wat mijn moeder vertelde? Ineens greep het me zo aan: die twee vriendinnen, de een die van niks meer wist, de ander die herinneringen ophaalde en probeerde contact te maken. Heel liefdevol, heel rustig… Een week later overleed tante I.

Alexandra Holscher (52), eindredacteur, is getrouwd en moeder van drie kinderen (15, 18 en 21). Naast haar werk is ze mantelzorger voor haar moeder van 92. Om te ontspannen doet ze aan yoga, bootcamp en zingt ze in een koor. Ze houdt van films kijken en ‘met haar handen bezig zijn’.

Meer blogs van Alexandra lezen?
Dat kan hier!

Ook interessant