Persoonlijk

Alanis Morissette: ‘Mijn humor heeft me gered, daarom ben ik er nog steeds’

alanis-morissette-mijn-humor-heeft-me-gered-daarom-ben-ik-er-nog.jpg

Zangeres Alanis Morissette (46) stond afgelopen februari, na toch wel wat stille jaren, in een uitverkocht Carré om het 25-jarig bestaan van haar album Jagged Little Pill te vieren. Eind van het jaar komt de zangeres opnieuw naar Nederland voor een optreden. Margriet-eindredacteur Lieke wist haar te strikken voor een interview.

Ze sprak met de zangeres over haar nieuwe album Such Pretty Forks In The Road, haar lange radiostilte, depressies, de invloed van haar meest succesvolle album én het moederschap.

Alanis Morissette

Morissette werd in 2019, op haar 45e, voor de derde keer moeder. Reden voor een felicitatie, want hoe gaat het met haar nu ze zich naast het moederschap ook nog op drie nieuwe projecten tegelijk stort? Het is namelijk niet alleen het 25-jarig bestaan van Jagged Little Pill, ook haar nieuwe album Such Pretty Forks In The Road komt dit jaar uit én sinds 2018 wordt de rockmusical Jagged Little Pill op Broadway gespeeld. “Ja, het is veel”, zegt Morissette, “maar het lijkt allemaal zo goed samen te gaan, het vult elkaar aan.”

Je nieuwe album Such Pretty Forks In The Road komt dit jaar uit. Complementeert je nieuwe muziek het 25-jarige jubileum van Jagged Little Pill?

“Ja, eigenlijk wel. En dat komt voornamelijk omdat Jagged Little Pill nog steeds iets is waar ik voor sta en wat bij me past. Ik was 19 toen ik die nummers schreef, ik ben nu 45, maar ik zing de nummers van dat album nog steeds heel graag en ik meen nog steeds wat ik zing. De nummers van mijn nieuwe album sluiten daar eigenlijk naadloos op aan.”

Heeft de ’25 years tour’ geholpen een nieuw album tot stand te brengen?

“Ik heb de afgelopen drie jaar, of eigenlijk de afgelopen tweeënhalf jaar, op een geleidelijke manier aan het album gewerkt. Dat nu alles (het 25-jarig jubileum, de musical, het nieuwe album en de nieuwe tour, red.) allemaal rond dezelfde tijd samenkomen, is geweldig en uitdagend tegelijk. Ik bedoel: met een zes maanden oude baby op de arm gaan touren vraagt nogal wat van me, maar we hebben het eerder gedaan na de geboorte van Ever (eerste zoon). Hij was één jaar toen ik op tour ging na de release van mijn album Havoc and bright lights, dus we weten dat we het kunnen.”

(Dit interview is afgenomen ten tijde van de releasedatum van Alanis Morissettes nieuwe album en op het moment dat zij opnieuw zou gaan touren. Vanwege COVID-19 werd de release van haar album en haar tour uitgesteld naar het eind van het jaar.)

Waarom hebben we dan toch zo lang op een nieuw album en tournee moeten wachten?

“De geboorte van mijn kinderen; dit kleine lichaam heeft drie baby’s op de wereld gezet, iets wat veel waarde voor mij heeft gehad én wat ik heel belangrijk vind. Daarbij heb ik me nooit zorgen gemaakt over het feit dat de muziek weg zou gaan. Ik heb het gemist, dat zeker tijdens het fulltime moederschap, maar ik heb altijd geweten dat de muziek blijft. Daarnaast ben ik blijven touren na de bevallingen van al mijn kinderen. De nummers kwamen zo snel tot stand dat ik ze wel móest schrijven. Alleen al als ik kijk naar de afgelopen paar jaar.”

“Alles wat zich afspeelt in mijn hoofd, moet ik kwijt. Door middel van therapie, door het schrijven van muziek en door op tour te gaan en erover te zingen. Het opschrijven en omzetten naar muziek werkt voor mij. En soms betekent het dat er twee jaar tussen twee albums zit, soms zes jaar. Maar aangezien ik wel klaar ben nu, met het maken van baby’s (lacht), denk ik dat er iedere twee tot vier jaar wel ruimte is voor een nieuw album.”

Is dit je comeback na je afwezigheid of zie je dat zelf niet zo?

“Nee, ik zie dit niet als een comeback. Het is meer dat ik soms onder mijn steen kruip, mijn eigen ding doe en bij wijze van alleen in m’n joggingbroek rondloop, en er dan weer onder vandaan kruip, mezelf oppep en ik weer ten tonele verschijn. Het is een komen en gaan van publiek, privé, publiek, privé, et cetera.”

Wat was jouw inspiratie voor het maken van een nieuw album?

“Om eerlijk te zijn: het was een postnatale depressie na de geboorte van alle drie mijn kinderen. Na de geboorte van mijn dochter (tweede kind) begon ik een aantal nummers te schrijven, waaronder Diagnosis (op het nieuwe album, red.). En voor iemand zoals ik, die kampt met geestelijke gezondheidsproblemen, zijn dit geen dingen als angst en hormonen, maar zijn deze gevoelens meer gebaseerd op trauma’s uit mijn jeugd. Dingen die ik niet eerder onder ogen ben gekomen, of verwerkt heb, kwamen op dat moment tevoorschijn.”

Verwachtte je dat dit zou gebeuren?

“Tja, mijn therapeut waarschuwde me dat er 99 procent kans was dat dit weer zou gebeuren bij de derde (ook bij haar eerste twee kinderen kwam Morisette in een post-natale depressie terecht). Ik dacht dat ik deze keer genoeg voorbereid was en het aan kon vechten met onder andere het gebruik van bio-identieke hormonen. Maar omdat ik borstvoeding geef…, anders was het me misschien deze keer wel gelukt met alleen het slikken van hormonen.”

Lees ook:
Alanis Morissette over postnatale depressie: ‘Er zijn dagen dat ik zo zwak ben dat ik nauwelijks kan bewegen’

Was het voor jou de reden om weer te gaan touren?

“Ja, dat klopt. Het helpt mij: het sociale contact, het ontmoeten van mensen. Naar mijn idee wordt een postnatale depressie bij vrouwen voornamelijk gestimuleerd door isolatie. Het touren en onder de mensen zijn helpt.”

Je hebt net het nummer Smiling uitgebracht. Waar gaat dit nummer over?

“Ik sprak met een hele goede vriend van mij, die ik interviewde voor mijn podcast, en hij zei: ‘Alanis, jij dealt met heel wat uitdagingen, maar je zit hier glimlachend en je lacht alleen maar. Hoe kan kan dat?’. Ik vertelde hem dat dat mijn overlevingsstrategie is. Sommige mensen dealen op een andere manier met een depressie, ik deal ermee door te lachen. Het betekent niet dat het niet moeilijk is, maar het betekent dat ik er op dit moment mee omga op de manier die mij het beste past.”

“Maar er is een verschil tussen wat er vanbinnen in mij omgaat en hoe ik er ‘aan de buitenkant’ mee omga. Maar dat is oké, ik ben een moeder, ik wil mijn kinderen niet opzadelen met hoe ik mij voel. Ik vertel ze dat ‘mama’s persoonlijkheid soms wat beschadigd is’. Toen ik dat nummer aan mijn moeder liet horen, moest ze huilen. Ik heb haar denk ik twee keer in mijn leven zien huilen…”

Waarom heb je dit nummer geschreven?

“Ook wanneer je pijn hebt, wil je nog steeds ten tonele verschijnen: als moeder, baas, vriend(in), de vrouw van. En ik wil daarmee positiviteit in de wereld brengen. Maar op datzelfde moment ga ik ook door een moeilijke tijd en daar mag ook ruimte voor zijn.”

Is je album autobiografisch?

“Ja, ik schrijf over wat ik meemaak.”

Laten we even teruggaan in de tijd, naar de jaren negentig. Wat gebeurde er precies na je overweldigende succes in 1995?

“Ik was – of ben dat eigenlijk nog steeds, net als mijn zes maanden oude zoon – een echte toeschouwer. Zo was ik als kind ook. En ineens was ik een toeschouwer, commentator, een sociaal commentator, een emotioneel cultureel commentator. Ineens waren alle ogen op mij gericht, en ik dacht: ‘Iewww’.”

“Ik hou van op het podium staan, maar ik zie mijzelf vooral als schrijver, dus de beroemdheid was interessant. Het was leuk voor een paar minuten, maar daarna werd het raar en soms lastig. Ik bleef ermee doorgaan, vanwege het belang van ‘service’, het iets brengen en betekenen voor een ander. Ik ervaarde dat het mensen hielp, bijvoorbeeld bij een scheiding, een verlies van een familielid, daarom bleef ik ermee doorgaan.”

Voelde je je gehoord en begrepen in die tijd?

“Ja en nee. Ten eerste: mijn muziek is voor iedereen anders. Iedereen beleeft het anders. Voor mij kan het een uiting van emoties zijn, maar een ander houdt bijvoorbeeld van het refrein, een derde luistert naar de akkoorden, of naar de drums, of de tekst. En wanneer ik die verschillende reacties zie, denk ik alleen maar: oh, cool!”

Je houdt ervan dat iedereen jouw muziek op een andere manier interpreteert?

“Ja, zo veel verschillende mensen als er zijn, zo veel verschillende interpretaties zijn er mogelijk.”

Wat is dan de reden dat je soms zware, schokkende of deprimerende teksten verpakt in vrolijke liedjes?

“Daar is geen specifieke reden voor. Ik hou gewoon heel erg van melodieën en van contrast. Dus ik houd van muziek die somber klinkt met vrolijke teksten of andersom. Ik houd echt van contrast.”

Geldt dat ook voor je nieuwe album?

“Ja, dat werkte op dezelfde manier. Neem bijvoorbeeld het nummer Sandbox Love. Het is een catchy, vrolijk liedje, maar het nummer gaat over hoe je verder leeft en weer heel wordt na een seksuele mishandeling of misbruik. Er zijn zo veel mensen die heel dapper durven te praten over de handeling, wanneer het ze overkomt. Dit nummer gaat over wat er daarná gebeurt binnen de relatie.”

Koos je bij dit album voor de confrontatie met dingen die er gebeuren of misgaan in de maatschappij? Zoals met #metoo, dacht je toen: ‘Hè hè, mensen doen eindelijk iets’?

“Wat ik altijd heel interssant vind, is wanneer mensen zeggen: ‘Waarom hebben ze daar zo lang mee gewacht?’. Ten eerste: er is niet mee gewacht, maar toen het in die tijd werd gezegd, luisterde niemand. Het was dus niet zo dat niemand iets zei, er was alleen geen publiek dat luisterde. Het heeft alles te maken met mannelijke dominantie; het is de monolitische vorm van eenrichtingsverkeer, van haat tegen het vrouwelijke. En haat tegen het vrouw willen zijn in een mannenlichaam.”

“Hetzelfde geldt voor uitspraken als: ‘Mannen huilen niet’, of de ongelijkheid in gelijke rechten en dat vrouwen niet hetzelfde verdienen als mannen. Maar gelukkig ontstaat er langzaam een verandering. De nieuwe generatie denkt al meer: ‘Wij redden ons wel’.”

Voel je je nog de Alanis van 25 jaar geleden?

“Ja, ik voel me nog steeds dezelfde persoon. De humor, mijn manier van kijken naar de intensiteit van dingen en daar de lol van inzien. Mijn humor heeft me gered, daarom ben ik er nog steeds.”

Mensen vinden je minder boos overkomen.

“Ik ben waarschijnlijk bozer, maar op een andere manier. Mensen zeggen dat ik niet meer boos ben, maar dat is niet zo. Je kunt bepaalde aspecten van een persoon niet veranderen. Boosheid verschijnt alleen op een andere manier. Ik kan me nu bijvoorbeeld boos maken als iemand mijn dochter onrecht aandoet. Net als op dit nieuwe album; er zit een heleboel boosheid in, maar het is minder zichtbaar. Het is mijn manier om ergens los van te komen, het verdoofde gevoel te laten verdwijnen. Jezelf toestaan boos te zijn is het mooiste wat er is.”

Waar komt je inspiratie vandaan voor het schrijven van nummers?

“Onderdrukking… (lacht) Ik ben veel onder de mensen, familie, vrienden, dus als ik een paar minuten tijd heb om wat op papier te zetten, dan kijk ik naar wat er gaande is in mijn hoofd. Al vanaf dat ik klein ben, heb ik de neiging en de behoefte om een diep dal in te gaan, samen met iemand of alleen. Dat is dit wezen (wijst op zichzelf en lacht), gewoon wie ik ben, ik weet niet waarom dat zo is. Ik ben hoogsensitief, dus ik ben heel gevoelig, voel alles en alles komt sterk binnen. Als ik dit niet verwerk door erover te praten, schrijven of zingen, dan implodeer ik.”

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Is er iemand die jou inspireert?

“Iedereen. Een gesprek met iemand, mijn man, mijn kinderen – zoals in het nummer Ablaze (nieuwe album) – vriendschappen, naar mijn idee een onderwerp wat te weinig belicht wordt, maar wat zo belangrijk is en houvast geeft in mijn leven. Dat is een onderwerp waar ik meer over wil schrijven.”

Wil je mensen nog steeds inspireren met je muziek?

“Het is geen bewust doel om mensen troost te bieden, maar als dat wel gebeurt, dan werkt dat inspirerend, als een katalysator. Ik vind het fijn om te horen dat mijn muziek troost biedt, of dat het iemand het gevoel geeft dat ik er voor ze ben.”

Welk nummer speel je nog steeds heel graag?

“Ik heb een nummer geschreven dat Your Congratulations heet en het staat op het album Supposed. Dat nummer is heel leuk om te zingen, al zing ik het niet vaak. En uiteraard Thank You. Het is zo’n lief nummer, over dankbaar zijn aan het einde van de dag, maar ook dankbaar zijn voor de processen waar ik doorheen ga, de manieren van psychotherapeutische hulp. Ik kom er niet altijd, soms ben ik te boos om dankbaar te zijn (lacht), maar uiteindelijk ben ik altijd weer dankbaar.”

Tekst | Lieke Beemsterboer
Beeld | Brunopress

Margriet 33 ligt in de winkel! In dit nummer staat een exclusief interview met schrijfster Lucinda Riley (van de 7 zussen), een dossier overgewicht kwijtraken, 31 tips voor een gelukkige zomer en nog véél meer. Haal het nummer snel in huis of bestel ‘m online zonder verzendkosten.

Ook interessant