Bellina en Dakota Beeld Fotografie: Marloes Bosch fotografie, make-up, haar en styling: Tirzah Waasdorp
Beeld Fotografie: Marloes Bosch fotografie, make-up, haar en styling: Tirzah Waasdorp

ADHD is erfelijk bepaald: ‘Ik herken de klachten van mijn dochter’

Wist je dat ADHD voor ongeveer 70 procent erfelijk bepaald is? Grote kans dus dat de diagnose ADHD bij een kind ook voor herkenning zorgt bij ouders of andere familieleden. Dat was zo bij Bellina de Haan (45) en haar dochter Dakota (11).

Margriet samen met Takeda

Bellina’s dochter Dakota was acht jaar toen de diagnose ADHD gesteld werd. Thuis viel het Bellina al op dat haar dochter zich niet heel lang met één onderwerp bezig kon houden en dat ze ongeremd was, en ook op school bleek dat ze moeite had met concentreren.

Bellina: “ADHD komt vaak negatief in het nieuws, dus toen we de diagnose kregen, dachten we: wat gaan we tegemoet? Maar toen hadden we nog geen begeleiding en waren we nog niet ingelezen. Inmiddels weten we dat er veel vooroordelen over zijn en dat het juist ook veel positiefs met zich mee kan brengen.”

Vooroordelen

Ingrid Rours, de kinderarts die zowel Dakota als Bellina begeleidt, beaamt dat er veel vooroordelen leven. “Door die vooroordelen vinden veel kinderen en ouders het erg om de diagnose ADHD te horen, maar ik leg dan altijd uit dat mensen met ADHD juist heel veel kwaliteiten hebben. We gaan in gesprek over wat ADHD is, waar je tegenaan loopt in het dagelijks leven, maar ook wat ze juist heel goed kunnen.”

“Ook hebben we het over de gevolgen, de risico’s en wat ze zelf kunnen doen, zoals een gezonde leefstijl, opvoedingsadviezen en tips om te handelen in bepaalde situaties, bijvoorbeeld structuur aanbrengen in de thuissituatie. Het is heel belangrijk om het kind het gevoel te geven dat het niet erg is om ADHD te hebben, maar dat het ook iets goeds kan zijn.”

ADHD is erfelijk

Hoewel Bellina zelf ook al haar leven lang verschillende klachten heeft – perfectionisme, moeilijk tot werken komen, snel afgeleid zijn – had ze er in eerste instantie niet aan gedacht dat het ook met ADHD te maken kon hebben. “Ik heb mijn klachten altijd toegeschreven aan mijn toenmalige overgewicht, traagwerkende schildklier en vermoeidheid.”

“Ook weet ik nu dat de symptomen van ADHD bij een kind soms anders uitpakken dan bij een volwassene. En bepaalde dingen waar Dakota last van heeft, zoals moeite met concentreren en dingen niet kunnen overzien, herken ik nu wel degelijk.”

Rours: “Ik kom in de praktijk regelmatig tegen dat ouders van kinderen met ADHD zelf ook klachten hebben, en ook andere familieleden. Als ik vraag welke ziekten of aandoeningen voorkomen in de familie, noemen ze in eerste instantie alleen suikerziekte, astma of iets dergelijks. Wanneer ik gerichter uitvraag, realiseren ze zich dat klachten ook ADHD-gerelateerd kunnen zijn.”

Structuur

Structuur aanbrengen is vaak belangrijk in huishoudens waar één of meerdere mensen ADHD hebben. Rours: “Voor de meeste mensen is een dagelijkse routine niet moeilijk, maar voor kinderen met ADHD wel. Het kan zijn dat je als ouder elke dag opnieuw hetzelfde moet zeggen: tandenpoetsen, haren kammen, na een wc-bezoek doortrekken, enzovoort. Het is geen onwil van de kinderen, maar die gewoontes beklijven niet automatisch. Daarom kan het helpen om dagelijkse dingen op dezelfde manier en in dezelfde volgorde te doen.”

Om voor structuur te zorgen binnen hun gezin heeft Bellina verschillende dingen bedacht. “We hebben een ochtendritueel, zodat Dakota weet wat er moet gebeuren. Gezicht wassen, tandenpoetsen en eten doet ze elke ochtend op dezelfde manier en in dezelfde volgorde.”

“Ook hebben we een familieplanner waarop staat wat er van iedereen verwacht wordt, wat er gegeten wordt en wie die week voor de poes zorgt. Mijn hoofd is dan leger en voor Dakota is het echt nodig. Ook moet ik zorgen dat ik Dakota niet drie taken tegelijk geef, want anders gaat ze met één ding aan de slag en vergeet ze de overige twee. Een vast patroon zorgt ervoor dat je er niet meer zo over na hoeft te denken.”

“ADHD zorgt juist voor verbinding, niet voor verwijdering”

Spontane momenten

Hoewel er heus weleens botsingen zijn – ook tussen Dakota en zus Nikita, die een jaar ouder is – zorgt ADHD ook juist voor veel positiviteit, benadrukt Bellina. “Omdat we allebei heel enthousiast en impulsief zijn, ontstaan er leuke momenten. Als we trek hebben in cake en we hebben dat niet in huis, gaan we er meteen eentje bakken.”

“Als we zin hebben om een filmavond te organiseren met matrassen in de woonkamer, doen we dat. Die ongeremdheid heeft zeker z’n voordelen. Nu we elkaar en ADHD beter begrijpen, zorgt het juist voor verbinding, niet voor verwijdering.”

Betere gezondheid en heldere toekomst

Dit artikel kwam tot stand met ondersteuning van Takeda. Takeda is een patiëntgericht, op waarden gebaseerd, R&D gedreven, wereldwijd biofarmaceutisch bedrijf dat zich inzet om betere gezondheid en een heldere toekomst te bieden aan mensen wereldwijd.

Deze tekst is een weergave van de mening van een arts.

Commerciële redactieFotografie: Marloes Bosch fotografie, make-up, haar en styling: Tirzah Waasdorp

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden