Persoonlijk

Actrice Cynthia Abma: ‘Als je op jezelf vertrouwt, komt het wel goed in het leven’

cynthia-abma.jpg

Actrice Cynthia Abma (50) speelt de pinnige directrice Stelwagen in de theatervoorstelling Hendrik Groen. Zelf hoopt ze op latere leeftijd vooral nog steeds vlinders in haar buik te hebben én te genieten van haar boerderijtje in Frankrijk.

Cynthia Abma

“Zo” zegt ze, met zo’n zangerige, langgerekte ‘o’ waar haar Rotterdamse roots in te herkennen zijn, als ze gaat zitten. “Koffie!” Ze heeft de avond ervoor gespeeld en ja, dan komt ze laat thuis, gaat ze laat slapen en moet ze gewoon de volgende ochtend weer vroeg haar bed uit. Om zoon Joe (10) naar school te brengen en Vic (15) uit bed te trekken. “Normaal zet hij altijd zijn wekker, maar die bleef vandaag maar doorpiepen. Ik hoopte dat ik nog net een halfuurtje langer kon blijven liggen, maar hij lag met zijn ‘oortjes’ in in bed en hoorde daarom niks.” Ze rolt met haar ogen en zegt dan lachend dat ze wel gek is op haar puber, maar soms helemaal gek van hem wordt. En dan moet ze het hele weekend ook nog langs de lijn staan; beide zonen voetballen, de ene op zaterdag, de andere op zondag. Haar man Tom is hun Franse boerderij die ze twee jaar geleden hebben gekocht aan het verbouwen, dus de boel een beetje verdelen is er nu even niet bij.

“Het is heel leuk, zo’n Frans bouwproject, maar ook erg veel. Tom is freelanceproducer en tussen alles door verbouwt hij ons huis. In de vakanties ben ik er ook en zijn we samen een het breken, sjouwen en schilderen. Maar Tom is er ook best vaak alleen omdat ik moet werken en tussendoor minder makkelijk weg kan en de kinderen natuurlijk ook naar school moeten.” Over dat werk: de opnames van het derde en laatste seizoen van Hollands Hoop zijn nog maar net achter de rug en nu staat ze in het theater in de voorstelling Hendrik Groen, zolang er leven is. “Stelwagen is een heerlijke vrouw om te spelen. Ze is een beetje bitcherig en verschuilt zich achter managementtermen. Daar heb ik zelf een ontzettende hekel aan, dat je politici hoort praten en denkt: vertel het gewoon simpel in plaats van wollig. De uitdaging in deze rol is om haar onderhuidse laag te laten zien. Dat ze zo boos is, is ook omdat ze onderdeel van het systeem is en in het nauw wordt gedreven door alle bezuinigingen.”

Cynthia Abma

Dat maakt de voorstelling eigenlijk heel actueel.

“Helaas wel. De ouderenzorg gaat gebukt onder allerlei desastreuze maatregelen en bezuinigingen. Dat baart me weleens zorgen. Mijn oma woonde in een bejaardenhuis in Rotterdam. Ze kwam terecht op een heel leuke, levendige plek. Er was een open recreatieruimte, een restaurant, een plek om koffie te drinken. Ik kwam er altijd graag. Op een gegeven moment moest er worden bezuinigd en veranderde het binnen een mum van tijd allemaal. Het restaurant ging dicht, er zat niemand meer achter de receptie, iedereen kon zomaar in en uit lopen waardoor ouderen werden bestolen en uiteindelijk kwamen er kamers leeg te staan. Zo gaan we dus met onze ouderen om.”

Denk je weleens: hoe is dat als ik ouder ben?

“Ja, zeker. Ik word er, ook omdat ik nu in de voorstelling speel, meer mee geconfronteerd. Hoe ga
ik dat later doen? Wat staat mij te wachten? In het Franse dorpje waar ons boerderijtje staat woont Mémé, een oude vrouw van 93 die een beetje de weg kwijt is. Maar ze woont nog zelfstandig. Een van haar zonen woont in de boerderij tegenover haar en die let op haar. Dat vind ik mooi, op die manier oud worden. Dat je er gewoon nog bij hoort en een beetje in je eigen huis kunt rondscharrelen.” Dan, hard lachend: “Maar ja, of mijn jongens daarop zitten te wachten? Om elke keer te kijken wat hun moeder nu weer aan het uitspoken is? Mijn oma was bijna negentig toen ze naar het bejaardenhuis ging. En hartstikke bij de pinken. Die verhuizing heeft ze gewoon zelf gedaan. Ze zei altijd: ‘Het is zo gek, dan kijk ik in de spiegel en denk ik: wat een gerimpeld oud mens, wanneer is dat gebeurd?’ En niet omdat leeftijd voor haar een ding was, maar omdat ze bijvoorbeeld niet meer kon opspringen als de bel ging. Dat is ook wel het confronterende van ouder worden, dat je hoofd niet matcht met je lichaam.”

Heb je dat ook als je in de spiegel kijkt en verbaasd bent dat je de vijftig hebt aangetikt?

“De verwondering over vijftig zijn, ken ik wel. Misschien omdat het zo’n leeftijd is waarvan ik vroeger dacht dat ik dan heel oud zou zijn, maar het toch heel anders ervaar nu ik het ben. Ik probeer het ook pragmatisch te benaderen: ik ben blij dat ik gezond vijftig ben geworden! Ik heb het groots gevierd met een dansfeest, want áls ik al een nadeel moet noemen van ouder worden, dan is het je veel te weinig danst. Het was een geweldige avond met familie en vrienden. Om half tien stond ik op de dansvloer en om half drie ’s nachts kroop ik er weer vanaf. Ik kon de volgende dag de trap niet meer af vanwege de spierpijn.”

Heb je ook het gevoel dat je het leven moet vieren omdat je vader zo jong is overleden?

“Misschien onbewust wel. Hij is vijftien jaar geleden plotseling overleden, een hartstilstand. Hij was nog maar 59. Ik ben er altijd bang voor geweest dat je iemand van wie je heel veel houdt plotseling kunt verliezen. Dat leek me heel heftig. En dat was het ook, zeker dat eerste jaar. Ik was echt in shock. Na dat eerste jaar krabbelde ik weer een beetje overeind en leerde ik dat er heftige dingen kunnen gebeuren en dat dat ontzettend verdrietig en pijnlijk is, maar dat je sterker bent dan je denkt. Ik weet niet of de dood van mijn vader me in de kern heeft veranderd, ik besef alleen wel dat het leven van het ene op het andere moment totaal anders kan zijn. Het is niet vanzelfsprekend dat alles altijd hetzelfde blijft. Daarom probeer ik altijd om mijn gevoel uit te spreken. Ik kan de mensen om me heen niet vaak genoeg vertellen dat ik van ze houd. Zodat ze dat weten, mocht er plotseling iets met mij gebeuren. Het is zo belangrijk om dat te zeggen. Gelukkig deden mijn ouders en ik dat ook. Wat dat betreft zat het goed tussen ons. Ik weet dat mijn vader van me hield omdat we dat vaak genoeg tegen elkaar hebben gezegd.”

Sterkt dat je na zo’n groot verlies?

“Geliefd worden, of dat nu door je ouders is of door je partner of vrienden, is een warm en fijn gevoel. Ik denk dat mijn moeder en ik hierdoor ook ons leven hebben kunnen doorleven, omdat er niks meer op te lossen was. Na drie jaar kwam mijn moeder haar jeugdliefde Ron tegen. Dat is trouwens een heel mooi verhaal van die twee. Ze hadden verkering toen ze heel jong waren. Hij werkte als goochelaar op de SS Rotterdam en voer heen en weer naar New York. Daarna is hij zakenman geworden. Tussen Ron en mijn moeder ging het uit. Mijn moeder heeft daarna mijn vader leren kennen en was 35 jaar gelukkig met hem. Ron verloor haar echter nooit helemaal uit het oog. Hij had mij als puber ook wel in het Rotterdamse nachtleven gezien en lette dan op me. Nadat mijn vader was overleden, zijn ze weer met elkaar in contact gekomen. Ik had weleens tegen mijn moeder gezegd dat ik het fijn zou vinden als ze een nieuwe man zou tegenkomen. Van een vreemde wilde ze niks weten, maar Ron was natuurlijk geen vreemde. Ik word daar heel blij van, dat ze het heeft gedurfd om zich weer open te stellen en dat ze het nu zo fijn hebben samen. Mijn oma gaf het voorbeeld. Die was ook alleen en kreeg op haar 95ste een vriend van 73. Daar bloeide ze helemaal van op.”

Cynthia Abma

Mooi ook om te horen dat de liefde doorgaat en niet stopt op een bepaalde leeftijd.

“Juist. Hoe fijn is het als je 90+ bent en vlinders in je buik hebt?”

Denk je dat jij op die leeftijd nog vlinders in je buik hebt van Tom?

“Haha, natúúrlijk. Hij is mijn grote liefde en rots in de branding. Laatst hebben we de dagen geteld dat Tom alleen in Frankrijk aan het verbouwen was. Het waren er tachtig. Niet achter elkaar, maar toch. Het is heel fijn om naar elkaar te verlangen, maar dat zijn wel heel veel dagen om zonder elkaar te zijn. We zijn 25 jaar samen en de grap is dat toen we gingen samenwonen en we allerlei spullen over hadden, we die in dozen hebben gedaan en er ‘Frankrijk’ op hebben gezet. Dat was een droom van ons: ooit hebben we een huisje in Frankrijk.”

Vanwaar die liefde voor Frankrijk?

“Behalve dat het gewoon een heel fijn land is, is het heerlijk dat we daar lekker in de luwte leven. Het is echt het boerenplatteland. Als er een feest is in het dorp ga ik er in mijn oude spijkerbroek naartoe, heerlijk. Het leven is er heel simpel. In de keuken staat een houtkachel. Als je het warm wilt hebben, moet je hout halen en in het ergste geval eerst nog hakken. Het is eigenlijk heel erg slow downen als je daar bent en dat is ook heel goed voor de jongens. Die zijn vaak de hele dag buiten aan het rommelen en vuurtjes aan het maken.”

Is dat ook wat je hen wilt meegeven, slow downen?

“Het is goed om te laten zien dat je niet zo veel nodig hebt om gelukkig te zijn. Ik kom uit een heel warm nest, Tom ook. Het is fijn om zo’n goede basis te hebben. Ik hoop dat ik dat mijn jongens kan meegeven.” Dan, na even te hebben nagedacht: “De les die ik ze vooral wil meegeven, is dat ze zich goed moeten voelen over zichzelf en vertrouwen hebben in zichzelf. Als je op jezelf vertrouwt, komt het namelijk wel goed in het leven.”

M13

Dit artikel verscheen in Margriet 2020-13. Je kunt deze editie hier (na)bestellen.

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Tekst|Saskia Smith

Fotografie|Bart Honingh

Ook interessant