Header columnisten Noraly dec23 Beeld Ester Gebuis
Beeld Ester Gebuis

PREMIUM

Tot de dag van vandaag bepaalt ons verleden, of je het nou zelf beleefd hebt of niet, hoe we met elkaar omgaan

Afgelopen week gaf Noraly een lees- en spreekbeurt in een bibliotheek, waar duidelijk werd dat niet iedereen vóór excuses voor het slavernijverleden is.

We hebben deze dagen de mond vol van excuses voor het racisme onder ons en voor het slavernijverleden. Bij de een kost het meer moeite dan bij de ander om die excuses werkelijk uit te spreken en ze op een waardige manier aan te bieden aan de nazaten van dat slavernijverleden. Dat tweederde van de Nederlandse bevolking, volgens onderzoek, geen boodschap heeft aan die excuses maakt het ook niet makkelijker. “Het is zo lang geleden”, “Wij hebben er niks mee te maken” en “wat een onzin allemaal” zijn veelgehoorde argumenten om de excuses achterwege te laten.

Tegen excuses

Afgelopen week had ik een lees- en spreekbeurt in de bibliotheek van Alphen aan de Rijn. Na afloop praatten we over Suriname, waar mijn ouders en voorouders vandaan komen. Als vanzelf kwam het onderwerp excuses aan de orde. Van de veertig mensen, vooral vrouwen, staken vijf hun hand op toen ik vroeg wie er tegen excuses is. Zij vonden dat je geen excuses kunt aanbieden voor iets wat generaties geleden is gebeurd. We kunnen ons nu beter bezighouden met de energiecrisis en dreigende armoede. Inderdaad belangrijke thema’s die je echter niet kunt afstrepen tegen een geschiedenis die we samen delen en ons gevormd heeft. Tot de dag van vandaag bepaalt ons verleden, of je het nou zelf beleefd hebt of niet, hoe we met elkaar omgaan.

Racisme is geworteld in ons slavernijverleden. En zo lang geleden is het allemaal niet. De moeder van mijn opa is geboren in 1847, toen het nog volop slavernij was in Suriname. Zij was huisslavin bij de welgestelde plantage-eigenaar en landsbestuurder Egbert van Emden. We denken dat zij niet de ontberingen heeft ondergaan die je doorgaans leest over slaafgemaakten, maar als slavin was ze ondergeschikt aan haar meester. Ze kende niet dezelfde vrijheid. Ze was zijn eigendom, ook al zou ze het naar omstandigheden redelijk goed hebben gehad. Met de kennis van nu verwerpen we het systeem van slavenhandel en slavernij, dat de ene mens minder maakt dan de andere en zelfs aanspoort tot gewelddadige onderdrukking.

Klungelig

Het is goed dat Nederland bij monde van de regering tot het inzicht is gekomen dat er rekenschap gegeven moet worden van de zwarte bladzijden in onze geschiedenis en daar de verantwoordelijkheid voor neemt. Jammer is het dat het er nogal klungelig aan toe gaat. Zomaar, zonder enige uitleg, zonder overleg met mensen die de excuses moeten aanvaarden, is de datum van 19 december geprikt om tegelijkertijd op zeven plaatsen excuses aan te bieden voor het leed dat slavernij heeft aangericht onder vele honderdduizenden mensen.

In mijn vorige column schreef ik dat de gemoederen over alle gekrakeel over het hoe, waar en wat van excuses voor het slavernijverleden pas tot rust kunnen komen als de koning het voortouw krijgt op 1 juli 2023, de dag waarop de slavernij 150 jaar geleden feitelijk is afgeschaft. Ik ga ervan uit dat de koning daar zelf ook oren naar heeft. En dat hij met vertrouwen kijkt naar 19 december als ministers en staatssecretarissen in Suriname en op de Caraïbisch Nederlandse eilanden alvast de rode loper voor hem uitleggen.

Paspoortbeeld columnisten Noraly Beyer NW Beeld

Over Noraly Beyer

Noraly Beyer is geboren in Willemstad, Curaçao en woonde in de jaren zeventig en tachtig in Suriname. Ze werkte als nieuwslezeres bij NOS, schrijft columns, werkt in het theater en zit in verschillende jury’s en commissies. Ze leest graag en houdt van de tuin. Noraly heeft een latrelatie met Joost Prinsen, heeft een volwassen zoon en dochter. Ze is oma van twee kleinkinderen en een heel stel bonus kleinkinderen. Wil je Noraly volgen? Tweewekelijks lees je haar nieuwste column op margriet.nl/noraly of volg haar op Twitter: @norabey

Noraly BeijerEster Gebuis

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden