Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Coronavirus Nieuws

Wat is code zwart? Dít betekent deze crisisfase in ziekenhuizen

wat-is-code-zwart-dit-betekent-deze-crisisfase-in-ziekenhuizen.jpg

Na Koningsdag en nu de winkels en terrassen weer open zijn, volgen er steeds meer noodkreten uit ziekenhuizen: code zwart komt dichterbij. Maar wat is code zwart eigenlijk?

We hebben het sinds de pandemie al meerdere keren voorbij horen komen, maar deze crisisfase lijkt volgens experts nu echt steeds dichterbij te komen.  

Dichterbij code zwart dan ooit

“Zo dicht bij code zwart als nu zijn we nog niet geweest”, vertelde Diederik Gommers, de voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care vorige week in de podcast Virusfeiten. Zelf werkt Gommers in het Erasmus MC waar meerdere operatiekamers al gesloten zijn. In een landelijk overleg met collega’s bleek volgens de ic-baas dat ook zij “aangeven op code zwart af te stevenen”.

Momenteel kunnen er binnen sommige regio’s nog patiënten overgeplaatst worden naar andere ziekenhuizen voor een plekje op de intensive care, maar dat blijkt steeds moeilijker te worden. Er wordt zelfs gesproken over dat code zwart nog enkele dagen weg is, maar wat is dat precies?

Drie fases in crisistijd

Laten we eerst even kijken naar wat die codes en fases in de zorg precies zijn. In deze crisistijd in de zorg zijn er in grote lijnen drie verschillende fases die elk een nummer hebben gekregen. Fase 1 is eigenlijk wanneer het nog goed gaat in de zorg. Patiënten kunnen gewoon geholpen worden, de kwaliteit van de zorg is normaal en de normale richtlijnen kunnen gevolgd worden.

Als er meer coronapatiënten zijn en er dus minder plek is voor andere patiënten start fase 2. Daarin wordt de ‘normale’ niet-spoedeisende zorg afgeschaald. Bepaalde protocollen en richtlijnen voor behandelingen worden aangepast en de druk op zorgmedewerkers neemt in deze fase toe.

Fase 3 of code zwart

Mocht de zorg door snel oplopende aantallen verder in een kritieke situatie komen, dan gaat fase 3 in. Dat is wat we in de volksmond vaak code zwart noemen. Het is het worstcasescenario in de zorg; er zijn onvoldoende zorgprofessionals en bedden beschikbaar. Artsen moeten op basis van overlevingskansen, leeftijd en in het uiterste geval zelfs loting bepalen welke patiënt een bed op de intensive care krijgt.

Hoe die beslissingen gemaakt worden, staat in het ‘draaiboek code zwart’ dat in 2020 gemaakt werd. Bij fase 3 is er alleen nog ruimte voor acute zorg zoals hartinfarcten, hersenbloedingen of ernstige ongelukken. Verder gaan alle behandelingen in de niet-spoedeisende zorg niet door.

Wat gebeurt er bij code zwart?

De minister van Volksgezondheid kan code zwart afkondigen, zodra alle intensive care-afdelingen in het hele land vol liggen en er niet genoeg plekken zijn voor patiënten die wel intensieve zorg zoals beademing nodig hebben. Na zo’n afkondiging van code zwart moeten ziekenhuizen per nieuwe patiënt die een ic-bed nodig heeft, kijken naar de levenskans van de mensen die op dat moment op de intensive care liggen.

Een speciale triagecommissie van het ziekenhuis beslist wie een ic-bed krijgt. Mensen met een grotere overlevingskans krijgen dan voorrang op een bed op de intensive care. Daarbij wordt gekeken naar een combinatie van allerlei factoren: het is dus niet altijd zo dat ouderen minder kans op een plek hebben dan jongeren, maar ook hoe lang iemand al op de intensive care ligt en welke onderliggende aandoeningen er zijn telt mee.

Er zijn ook een aantal overwegingen die volgens het draaiboek voor code zwart nooit een rol mogen spelen. Je sekse, nationaliteit, of je familie hebt of niet, je sociale status: deze factoren spelen níet mee bij een beslissing van de triagecommissie. Zijn er mensen met een gelijke kans? Dan kan er soms zelfs overgegaan worden op loting, zeggen experts.

Hoe dicht zijn we bij code zwart?

Het is moeilijk te zeggen hoe dicht we momenteel bij code zwart zijn in de ziekenhuizen, en of het ook echt realiteit zal worden. Steeds meer zorg is in de afgelopen weken al afgeschaald en op de intensive care zijn veel bedden bezet. De effecten van Koningsdag en de nieuwste versoepelingen zullen in de komende dagen en weken duidelijk worden. Daarna zal er ook meer duidelijkheid komen over de situatie op de intensive care-afdelingen.

Daarnaast krijgen ook steeds meer mensen tussen de 55 en 75 jaar oud een coronavaccinatie, wat de kans op een opname aanzienlijk laat afnemen. Momenteel bezetten zij ruim 70 procent van de bedden, dus de prikken zouden hier een positief effect kunnen hebben. Het is dus afwachten wat er de komende tijd zal gebeuren.

Bron | Het Parool, Brabants Dagblad, V&VN, Rijksoverheid
Beeld | Getty Images

Margriet 19 ligt nu in de winkel! Met daarin deze week: een interview met Hugo de Jonge en zijn moeder, vier sprankelende moederdag make-overs, zeven pagina’s puzzelen, gezond & fit de zomer in en natuurlijk nog véél meer. Haal het nummer snel in huis of bestel ‘m online zonder verzendkosten.

Ook interessant