Nieuws

Vraag van de week: ‘Is hersenvliesontsteking besmettelijk?’

wijze-woorden-moeder.jpg

Mireille (59): “Bij mijn kleinzoon in de klas zit een meisje dat 
hersenvliesontsteking heeft. Moet ik me zorgen maken dat hij het ook kan krijgen?”

Dr. Marceline Tutu van Furth: “Als je kleinzoon op de basisschool zit, is hij als 
het goed is als baby al ingeënt tegen de drie belangrijkste verwekkers van hersenvliesontsteking, ook bekend als meningitis of nekkramp. Dat zijn de bacterie Haemophilus influenza type b, de pneumokok en de meningokok C. Een vaccinatie biedt nooit honderd procent bescherming, maar de kans dat je de ziekte krijgt als je bent ingeënt, is heel klein.
Als je lang in dezelfde ruimte bent bij iemand met hersenvliesontsteking, kan de aandoening toch besmettelijk zijn. Jonge baby’s en mensen met een kwetsbare gezondheid lopen het grootste risico. Dat geldt vooral voor de variant die wordt veroorzaakt door meningokokken. Vandaar dat we huisgenoten van patiënten met die specifieke variant uit voorzorg twee dagen antibiotica geven. Overigens is de meningokok in slechts één op de acht gevallen de oorzaak; bij andere bacteriën is preventieve behandeling van de omgeving niet nodig. Los hiervan zijn artsen verplicht om elk geval van hersenvliesontsteking bij de GGD te melden. Gaat het om een kind, dan doet de GGD vervolgens onderzoek op school om te bepalen of daar verdere maatregelen nodig zijn.
Hersenvliesontsteking is aan de vaccinatie voor baby’s toegevoegd, omdat je 
er heel ziek van kunt worden. Klachten zijn hoofdpijn, een stijve nek, koorts, overgeven, slaperigheid of zelfs bewusteloosheid, en paarsrode vlekjes op de huid die niet verdwijnen als je erop duwt. Patiënten worden in het ziekenhuis behandeld met een hoge dosis antibiotica. Afhankelijk van de oorzaak duurt de behandeling één tot drie weken.
Ongeveer één op de tien patiënten houdt ernstige restklachten aan de ziekte over, bijvoorbeeld epilepsie, doofheid, leer- of gedragsproblemen of (gedeeltelijke) verlamming van een arm of been. Hoe sneller je erbij bent en hoe eerder 
je behandelt, hoe kleiner de kans op dit soort nare problemen.
Dankzij het vaccinatieprogramma komt de ziekte gelukkig steeds minder vaak voor. Maar vanwege de ernst en de kans op blijvende klachten doe je er goed aan om bij twijfel met eerdergenoemde verschijnselen altijd naar de huisarts 
te gaan.”

Hoogleraar Marceline Tutu van Furth is kinderarts en infectioloog in het VU Medisch Centrum in Amsterdam. Ze is 
gespecialiseerd in de 
bestrijding van infectieziekten, waaronder 
hersenvliesontsteking. Behalve in Nederland werkt ze ook in Zuid-Afrika om hersenvliesontsteking bij kinderen te bestrijden. Ze vertelde er onlangs over in een aflevering van tv-programma De reünie, waarin zij centraal stond.

Tekst | Marte van Santen
Beeld| iStock

Dit artikel stond in Margriet 2017-33. Deze editie kun je nabestellen via Magazine.nl. Heb je ook een vraag die je wilt voorleggen aan onze (medisch) specialisten? Stuur hem naar 
 redactie@margriet.nl, o.v.v. ‘Vraag aan’.

Lees ook

Bekijk ook

Drie onverwachte dingen die je met tandpasta kunt doen.

Artikelen van Margriet.nl gratis ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief

Ook interessant