Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Nieuws

Vijf vragen over preventieve medische checks

meorzw16bj77_selected_wide_1200.jpg

Preventief medisch laten testen wint aan populariteit. Maar geeft zo’n test wel écht zekerheid over eventuele ziektes? Cora Aalfs, klinisch geneticus AMC en VU, beantwoordt vragen over preventieve medische checks.

Zijn er erfelijke ziekten waarop mensen zich preventief kunnen laten checken?
“Dat is vooral relevant voor mensen 
bij wie een mutatie in de familie voorkomt, zoals erfelijke kanker. Als uit een test blijkt dat iemand drager is van dat gen, kan hij of zij onder controle komen of een preventieve operatie ondergaan. Daarnaast zijn er testen op erfelijke ziektes als taaislijmziekte, waarbij het niet zozeer gaat om de eigen gezondheid, maar om die van toekomstige kinderen. Uiteraard is het een vrijwillige keuze of je je laat testen.”

Waarom zou je het niet doen?
“Bij een ziekte die niet goed is te behandelen of voorkomen kun je je afvragen of je de uitkomst wel wilt weten. Neem de ziekte van Huntington, een vroegtijdige vorm van dementie, waar niets aan te doen is. De keuze om je te laten screenen is dan veel moeilijker. Doorgaan in de wetenschap dat je leeft met een tijdbom of leven met onzekerheid maar ook in de hoop dat je het niet hebt. De keuze verschilt per individu.”

Wordt checken op erfelijke ziekten steeds normaler in de toekomst?
“De techniek is nu al zover dat we alle twintigduizend werkzame genen in één keer kunnen testen tegen een acceptabele prijs. Daardoor wordt het steeds makkelijker om te zien of iemand kans heeft op bepaalde ziektes. Aan de andere kant levert meer kennis ook meer vragen op. Waarom wordt de een met een mutatie voor borstkanker wel ziek en de ander niet? En waarom de een op haar 25ste en de ander op haar 70ste?”

Heeft iedereen over tien jaar een DNA-paspoort?
“Dat zou goed kunnen. Niet alleen om de kans op ziektes vast te stellen, ook om medicatie af te stemmen op het DNA van een patiënt. Iemand wiens 
lichaam een bepaald medicijn langzamer afbreekt, kan toe met een lagere dosering dan iemand bij wie dat snel gebeurt. Zo heeft niet iedereen met borstkanker baat bij chemotherapie. Het zou mooi zijn als deze groep niet voor niets deze zware behandeling hoeft te ondergaan, zoals nu gebeurt.”

Wat vind je van het aanbod aan commerciële DNA-testen?
“Er worden vooral veel onzinnige tests aangeboden. Bijvoorbeeld een genprofiel voor de kans op suikerziekte of overgewicht. Wat moet je met de 
wetenschap dat je kans op suikerziekte twee keer zo groot is als die van de buurman? We weten allemaal dat de kans op deze ziekte afneemt wanneer je niet rookt, gezond eet, geen overgewicht hebt en voldoende beweegt. Daar heb je echt geen DNA-test voor nodig.”

tekst: Machteld Vos

m02-cover

Dit is een gedeelte uit het dossier ‘Gezondheidschecks: zin of onzin?’ uit Margriet 2017-02. Lees het hele dossier op Blendle, ook kun je editie 2017-02 nabestellen via Tijdschrift365.nl.

Lees ook:

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op Margriet.nl/nieuwsbrief

Ook interessant