Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Nieuws

Vertrouwen op je intuïtie

vrouw-denken.jpg

Een ijzersterk besef dat iets goedkomt, 
een onbestemd voorgevoel dat uit blijkt te komen of iets in je onderbuik dat je vertelt wat je moet doen. Psycholoog Ap Dijksterhuis vertelt over vertrouwen op je intuïtie.

Dijksterhuis is hoogleraar psychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen en gespecialiseerd in het onderbewuste en intuïtief denken. Intuïtie is het gevoel dat je vertelt wat je wel en niet moet doen. Het is een samenvatting van allerlei informatie, waarin ook rationele overwegingen worden meegenomen. Het is dus niet alléén gebaseerd op gevoel, wat sommigen wel denken. Maar juist alle eerder opgedane ervaringen, inclusief zaken die je je niet direct bewust bent zoals lichaamstaal, maken samen intuïtie. Het zit dus eigenlijk heel dicht tegen ‘gezond verstand’ aan. Op basis van al dan niet bewust ervaren signalen en eerder opgedane kennis maak je een beslissing om iets wel of niet te doen. Intuïtie is daarom evenmin aangeboren of een speciaal talent. Er is niks spiritueels of zweverigs aan. Ook is het niet vergelijkbaar met instinct, omdat er veel meer rationele elementen bijzitten dan alleen maar een instinctief ‘weten’. Overigens staat onderzoek naar intuïtie nog in de kinderschoenen; tot twintig jaar geleden was er nauwelijks overeenstemming over het feit dat het überhaupt bestond. Maar inmiddels staat het fenomeen intuïtie niet meer ter discussie.”

Intuïtie wordt beter

“Daarom weten we ook dat je het niet kunt ontwikkelen met een training of workshop. Wel kun je stellen dat je intuïtie beter wordt naarmate je meer hebt geleefd. Want je traint niet zo-zeer de intuïtie zelf, maar meer de kennis waarop intuïtie is gebaseerd. Een concreet voorbeeld: een goede makelaar heeft het eerder door als er iets mis is met de fundering van een huis. En iemand uit Lapland ziet het sneller als er sneeuw op komst is. Dat weet hij omdat hij vaker in een soortgelijke situatie is geweest. Dat wil niet zeggen dat intuïtie in alle gevallen tot de beste beslissing leidt. Intuïtie moet zijn gebaseerd op de juiste informatie. Bij het stemmen voor of tegen het handelsverdrag met Oekraïne is intuïtie niet zo bruikbaar, omdat bijna niemand voldoende kennis heeft. Maar als het over intermenselijke zaken gaat – het beëindigen van een relatie bijvoorbeeld – dan kun je je weer niet alleen verlaten op je ver-stand. Zo weten we ook dat als mensen ‘te bewust’ gaan nadenken bij een belangrijke beslissing de focus te veel wordt gelegd op maar één of twee elementen. Vaak zijn dat punten die eenvoudig zijn te verwoorden, want die zijn gemakkelijker te begrijpen en eenvoudiger over te brengen aan een ander. Maar de kracht van intuïtie is juist dat het alle informatie meeneemt, dus ook de zaken die minder eenvoudig te verbaliseren zijn. Wie bijvoorbeeld gaat plussen en minnen bij de aankoop van een huis heeft de neiging om slechts enkele rationele punten het zwaarst te laten wegen: het huis is niet duur, de ramen zitten goed in de verf. Maar juist bij een huis zijn ook andere zaken van groot belang: zoals de sfeer in het huis en het gevoel bij de buurt,” vertelt Dijksterhuis.

Durf erop te vertrouwen

“Bijna iedereen bezit intuïtie, maar de moeilijkheid zit hem erin dat je het ook moet durven volgen. Bij mensen die erg twijfelen bij grote beslissingen zie je dat ze wel een onderbuikgevoel hebben van wat het beste voor hen is, maar dat ze daar niet voldoende op durven vertrouwen. Andersom weten we ook weer dat mensen die grote ondernemingen leiden vaker wél dan niet een beslissing maken op basis van hun intuïtie, maar dan spelen rationele argumenten nog steeds een belangrijke rol in de uiteindelijke keuze,” legt Dijksterhuis uit.

Betere antenne

“Er is geen enkel wetenschappelijk bewijs voor de stelling dat intuïtie bij bepaalde bevolkingsgroepen meer voorkomt dan bij andere. Wie opgroeit in de wildernis en zelden met mensen te maken heeft gehad, zal op sociaal vlak minder goede beslissingen nemen. Daar heb je eenvoudigweg geen ervaringen mee. Maar ‘Tarzan’ kan waarschijnlijk wel sneller dan gemiddeld gevaar inschatten in de wilde natuur. Ook de traditionele zienswijze dat vrouwen meer intuïtie zouden hebben dan mannen, klopt niet. Wel is het zo dat het voor vrouwen geaccepteerder is om intuïtie te gebruiken. Ook zijn sommige mensen nu eenmaal gevoeliger voor bepaalde signalen dan anderen. Die hebben een betere antenne om niet-benoembare signalen op te pikken en mee te nemen in hun overwegingen. Verder weten we dat mensen met een depressie aangeven een minder goed werkende intuïtie te hebben, terwijl ze puur rationele beslissingen nog evengoed kunnen nemen als voorheen. De aanname is dat het emotioneel systeem is verstoord door de depressie en daardoor gevoelselementen bij een beslissing minder goed werken. Maar wat is oorzaak? Wat is gevolg? Dat zijn zaken die nog allemaal moeten worden onderzocht,” aldus psycholoog .

Dit is overgenomen uit het artikel Het (niet-)pluisgevoel uit Margriet 37-2016. Je kunt editie 37-2016 bestellen via Tijdschrift365.nl of koop het hele artikel op Blendle.

Ook interessant