Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Nieuws

Alles wat je wilt weten over de situatie in Israël en Palestina

israel-palestina.jpg

De spanningen in het conflict tussen Israël en Palestina zijn de laatste weken hoog opgelopen. De situatie krijgt nu wereldwijde aandacht, terwijl het eerst voor veel mensen vooral een ver-van-mijn-bedshow was. Wat is er precies aan de hand?

Zoals in alle politieke situaties is het een complex verhaal en lastig in één artikel samen te vatten. De uitleg hieronder is dan ook versimpeld, maar wel zo accuraat mogelijk.

De geschiedenis van Palestina en Israël

Israël heette vroeger nog geen Israël. Het gehele land heette toen Palestina, en werd bewoond door Palestijnen sinds de Ottomanen het in 1516 veroverd hadden. Volgens de Joods-Oostenrijkse activist en journalist Theodor Herzl (1860-1904) lagen in dit gebied de wortels van het Jodendom, totdat ze door de Romeinen verdreven werden en zich over heel Europa verspreidden. Hier werden Joden veelal het slachtoffer van antisemitisme. Herzl kwam daarom met het idee van de Joodse Staat: een nieuw thuisland waar de Joden veilig zouden zijn. En de plek daarvoor was volgens hem Palestina.

Gewelddadige botsingen

Dit idee van Herzl sloeg al snel aan bij de Europese Joden. Iets waar in de Eerste Wereldoorlog slim op ingespeeld werd door het Verenigd Koninkrijk. Zij wilden de Joden graag aan hun kant krijgen en beloofden hen daarom om er alles aan te doen om de Joodse Staat in Palestina te realiseren. Een belofte die ze waarmaakten toen ze na de oorlog het gezag over Palestina kregen.

Er vestigden zich steeds meer Joodse kolonisten in Palestina, en zij kochten meer en meer Palestijnse grond op via organisaties als het Joods Nationaal Fonds. Palestijnen moesten met lede ogen aanzien hoe hun land steeds meer door de Joodse kolonisten werd ingenomen, onder leiding van de Britten. Verzet tegen de kolonisatie leidde tot gewelddadige botsingen in de jaren twintig.

Eerlijke verdeling?

De onrust bleef aanhouden en de Britten wisten het niet meer te sussen. Daarom droegen ze in 1947 het gezag over aan de Verenigde Naties. Die kwamen met de oplossing om het grondgebied te verdelen: een Israëlisch deel en een Palestijns deel. Hoe groot deze gebieden zouden worden, hing af van het aantal inwoners. Maar uiteindelijk kregen de Joden, met het oog op toekomstige kolonisten, een groter gebied dan de Palestijnen. De Palestijnen vonden de verdeling oneerlijk en wilden geen enkel gebied meer afstaan aan de Joden.

Israël als onafhankelijke staat

De Joden riepen Israël in 1948 vervolgens uit tot onafhankelijke staat, een startschot voor de échte problemen. Andere Arabische landen vielen Israël binnen met het doel om Palestina te bevrijden. Deze strijd eindige echter met winst voor Israël, waardoor ze een nóg groter gebied in handen kregen. De inwonende Palestijnen vluchtten naar buurlanden.

In de jaren die volgden werden nog regelmatig de wapens opgepakt, met keer op keer desastreuze gevolgen voor de Palestijnen en omringende Arabische landen. Israël bleef zijn gebied uitbreiden, en begon op deze bezette gebieden ook Joodse nederzettingen te bouwen, tot grote afschuw van de Palestijnen. De vele pogingen tot vredesakkoorden in de afgelopen jaren liepen telkens uit tot niets, vooral omdat ook de Palestijnen en Israëliërs het onderling vaak niet eens zijn.

Waarom komt het conflict wederom tot een hoogtepunt?

Het is je vast niet ontgaan dat het conflict tussen Israël en Palestina de afgelopen weken weer tot een gewelddadig hoogtepunt is gekomen. Waar er de afgelopen jaren in Westerse media weinig te horen was over het conflict, spreken Westerse media, wereldleiders, celebrities en vele anderen zich uit over de situatie, veelal in het voordeel van de Palestijnen. De reden hiervoor is dat Palestijnen sinds de oprichting van de staat Israël structureel uit huis worden gezet.

Onlangs spanden veel kolonisten een rechtszaak aan tegen de Palestijnse vluchtelingen die wonen in de Palestijnse wijk Sheikh Jarra in Oost-Jeruzalem. De Joden beroepen zich op een wet die zegt dat Joden alle gebieden die ooit Joods waren mogen terugnemen. Internationaal recht verbiedt de kolonisten echter dat gebied in te nemen.

Palestijnen kunnen zich echter niet op een soortgelijke wet beroepen, waardoor Israël blijft volhouden dat de grond niet van hen is – met vele uitzettingen en gewelddadige confrontaties tot gevolg. Deze gebeurtenissen vonden deels plaats tijdens de voor moslims heilige Ramadan, wat nog meer olie op het vuur gooide. Dit leidde uiteindelijk tot bombardementen in de Gazastrook, uitgevoerd door het Israëlische leger. Hamas vuurden vervolgens vanaf de Gazastrook weer raketten af naar Tel Aviv en Jeruzalem. Hamas is de militante groepering die sinds 2007 aan de macht is in Gaza en zich heeft opgeworpen als voorvechter voor de Palestijnse zaak.

Wat nu?

Omdat het conflict door (social) media wereldwijde aandacht krijgt, wordt er ook door buitenlandse wereldleiders veel druk uitgeoefend op beide partijen. Zo is er gisteravond, op 20 mei, een akkoord tot staakt-het-vuren tot stand gekomen na bemiddeling van Egypte en uitgeoefende druk door de Verenigde Staten op Israël en Hamas. De eerste nacht is dit staakt-het-vuren niet geschonden en gingen vele Palestijnen de straat op om feest te vieren. De Amerikaanse president Joe Biden belooft humanitaire hulp en hulp bij wederopbouw van Gaza. Hier wil hij echter alleen samenwerken met de Palestijne autoritieit, en niet met Hamas. Amerikanen zien die groepering als terroristisch.

Een vredesakkoord tussen de twee gebieden lijkt wel nog ver weg, en de situatie blijft uitzichtloos. Israël en Palestina weigeren het met elkaar eens te worden. Waar veel Palestijnen op dit punt tevreden zouden zijn met een onafhankelijke Palestijnse staat in de Gazastrook en Westoever, is er ook een deel Palestijnen dat alleen genoegen zal nemen met het hele gebied dat ooit Palestina was.

Het hele gebied één staat maken met gelijke rechten voor Joden en Palestijnen is ook geen optie, omdat er meer Palestijnen dan Joden wonen. Dit zullen de Joden nooit accepteren. Kortom, een complexe situatie die al meer dan 54 jaar duurt, en voorlopig ook niet opgelost zal worden.

Bron | Quest, New York Times, Glamour
Beeld | Getty Images

Ook interessant