Nieuws

Een medicijn tegen het coronavirus: dít is hoe het er nu voor staat

coronavirus-medicijn.jpg

Er wordt overal ter wereld hard gewerkt aan een medicijn tegen het coronavirus. Ook in Nederland zijn onderzoekers op zoek naar dé manier op mensen die besmet zijn geraakt te behandelen. Maar hoe staat het er nu eigenlijk voor op het gebied van medicijnen en vaccinaties tegen het virus?

Er worden er onder andere verschillende antivirale middelen getest, maar ook bloedplasma van genezen patiënten zou eventueel een medicijn kunnen zijn tegen het coronavirus.

Vaccin

Volgens de WHO wordt er wereldwijd gewerkt aan zeventig vaccins tegen het nieuwe coronavirus, waarvan drie op dit moment al onderzocht worden met proefpersonen. Het ontwikkelen, keuren en produceren van een vaccinatie tegen zo’n nieuw virus kan vaak maanden of zelfs jaren duren. Deze strenge regels zijn er vooral om de veiligheid van mensen te waarborgen, en zullen dus ook in dit geval opgevolgd moeten worden. Hoe lang het nog duurt voor een vaccinatie beschikbaar is, kan het RIVM dan ook niet voorspellen.

Medicijnen testen

Nu er nog geen vaccin is ter preventie van het coronavirus, is het dus extra belangrijk dat er een middel is om de ziekte te behandelen. Maar ook daarover is nog veel onzekerheid, juist omdat het zo’n nieuw virus is. Bij verschillende coronapatiënten in Nederland worden nu – uiteraard met de toestemming van de patiënt – verschillende middelen getest. Toch is er van nog niet één middel bewijs dat het ook écht werkt. Daarom worden er nog een aantal verschillende soorten behandelingen getest, die we voor je op een rij gezet hebben.

Antivirale medicijnen

Toen het nieuwe coronavirus in China ontdekt werd, gingen wetenschappers natuurlijk meteen op zoek naar een medicijn tegen de ziekte. Als eerste kwamen toen de antivirale middelen naar voren. Deze medicijnen zouden het virus kunnen afremmen, zodat het zich minder snel kan vermenigvuldigen en verspreiden in het lichaam. Omdat er ook verschillende antivirale medicijnen bestaan, werden deze als eerste bekeken. Onder andere remdesivir, een middel tegen ebola en de malariamedicijnen chloroquine en hydroxychloroquine bleken in een laboratoriumtest een positieve werking te hebben. Momenteel wordt hier nog verder onderzoek naar gedaan.

Voor- en nadelen van antivirale middelen

Aan het gebruik van antivirale middelen zitten enkele voordelen én nadelen. Zo zijn deze medicijnen al getest op veiligheid, wat een hoop tijd scheelt. Ook is dit middel meestal al beschikbaar in grotere hoeveelheden, waardoor het sneller voorgeschreven kan worden. Daarom kunnen bijvoorbeeld chloroquine en hydroxychloroquine nu ook al toegediend worden aan mensen op de intensive care. Maar het grote nadeel daarvan is, dat er nog geen idee is of deze antivirale middelen ook echt werken. Tegen AD zegt hoogleraar voeding en farmacologie Renger Witkamp van Wageningen Universiteit dat er nog geen studie is die aantoont dat er een positief effect is. Er is nog geen één medicijn dat bij iedere coronapatiënt effectief blijkt te zijn. Ook kunnen de medicijnen bijwerkingen hebben, zoals een vertraagde hartslag.

Lees ook: Dít kan bij ouderen een belangrijk signaal zijn van het coronavirus

Immuunremmers of boosters

Ook ons eigen immuunsysteem kan een belangrijke rol spelen bij genezing. Je immuunsysteem is er natuurlijk om virussen en bacteriën te bestrijden, maar volgens een aantal wetenschappers gebeurt dat bij het coronavirus iets té rigoureus. Zij zeggen dat er signalen zijn dat het immuunsysteem van coronapatiënt zó hard werkt om het virus te bestrijden, dat er een overreactie bestaat. Dat kan er vervolgens voor zorgen dat longblaasjes stukgaan, longbeschadiging ontstaat en organen uitvallen, zegt arts-microbioloog Marc Bonten tegen het AD. Daarom zouden immuunremmers misschien een uitkomst kunnen bieden. Dan worden bepaalde delen van je afweersysteem geblokkeerd, en kan zo’n extreme reactie dus niet ontstaan. Anderen zeggen juist weer dat een boost voor het immuunsysteem kan helpen, omdat gezonde mensen meestal niet echt ziek worden van het virus. Onder andere in Utrecht en Nijmegen worden deze middelen nu getest.

Voor- en nadelen van deze behandeling

Er bestaan al immuunremmers die goedgekeurd zijn als veilig medicijn, dus deze zouden relatief snel gebruikt kunnen worden. Ook zou een immuunremmer de longschade die iemand overhoudt aan het coronavirus misschien kunnen beperken, zegt Bonten tegen het AD. Maar er zitten ook nadelen aan deze behandeling. Als een gedeelte van het immuunsysteem platgelegd wordt, kan een patiënt andere infecties niet meer bestrijden. Het immuunsysteem is volgens experts heel erg ingewikkeld, dus kan remmen óf juist oppeppen niet makkelijk zijn. Hoogleraar Renger Witkamp zegt vooral dat het voor ons allemaal belangrijk is om ons afweersysteem in ieder geval goed te houden: “slaap goed, eet genoeg vitaminen en mineralen, zorg voor lichaamsbeweging en ga regelmatig naar buiten.”

Bloedplasma

Als je genezen bent van het coronavirus, heb je in principe antistoffen in je bloed. Dat zorgt er voor dat je het virus niet snel nog eens zal oplopen. Maar, ontdekten onderzoekers, als je die antistoffen aan een zieke patiënt geeft, zal hij of zij misschien ook sneller genezen. Die antistoffen zitten in het bloedplasma, een gele vloeistof waar alle bloedcellen uitgefilterd zijn, maar waar alle eiwitten en antistoffen nog in zitten. In Nederland wordt dit nu al getest, in het Erasmus MC, en ook in het LUMC in Leiden start binnenkort een onderzoek naar hoe bloedplasma kan helpen.

Voor- en nadelen van behandeling met antistoffen

Maar ook deze behandeling is niet zonder voor- of nadelen. Bloedplasma is in principe kosteloos wanneer het gedoneerd wordt via een bloedtransfusie, en heeft weinig bijwerkingen. Bij andere uitbraken van virussen, zoals Ebola en SARS, bleek bloedplasma succesvol te zijn. Minder mensen overleden, en meer mensen konden weer helemaal genezen. Die data zijn alleen niet compleet genoeg om nu te zeggen dat dit de juiste behandelwijze is. Ook zitten er wat nadelen aan het inspuiten van bloedplasma. Zo weten wetenschappers bijvoorbeeld nog niet precies welke antistoffen effectief zijn, en hoeveel daarvan nodig is. Ook heb je heel veel donoren nodig om plasma te doneren, terwijl lang niet iedereen immuun is voor het coronavirus. Ook zijn transfusies van bloed niet helemaal risicovrij, zegt hoogleraar Bonten in het AD. Al zijn de controles erg zorgvuldig, er blijft altijd een klein risico dat je een ziekte overdraagt.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief.

Bron | AD, College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, RTL Nieuws
Beeld | iStock

Ook interessant