Nieuws

Wat zing je eigenlijk wanneer je het Wilhelmus zingt?

wat-zing-je-eigenlijk-wanneer-je-het-wilhelmus-zingt.jpg

Heb jij vanochtend uit volle borst meegezongen met het Wilhelmus op televisie? Al van jongs af aan leren we om het nationale volkslied te zingen, maar waar gaat dat lied eigenlijk precies over?

“Een Prinse van Oranje ben ik, vrij, onverveerd, den Koning van Hispanje heb ik altijd geëerd”, we zingen het allemaal mee maar wat betekenen dit soort zinnen nou écht?

Oudste volkslied ter wereld

Een leuk feitje om mee te beginnen: volgens het Guinness Book of Records is ons Wilhelmus het oudste volkslied ter wereld. Het is al zo’n 450 jaar oud en werd dus rond 1570 geschreven. Toch is het nog niet extreem lang écht ons nationale lied: pas in 1932 werd het vijftien coupletten tellende Wilhelmus vernoemd tot het officiële volkslied van Nederland. Daarvoor had Nederland een ander lied, namelijk Wien Neêrlands bloed, als volkslied. Daarin werd een huiselijk en niet echt heldhaftig beeld van koning Willem van Oranje geschetst tijdens de opstand tegen de Spaanse koning. Dat beviel niet iedereen even goed, dus moest daar verandering in komen.  Op aandringen van koningin Wilhelmina werd toen in 1932 dan ook besloten het Wilhelmus te gaan gebruiken als vervanging.

Lees ook: Wát een plaatje: Oranjes stralen op eerste foto van Koningsdag

Christelijk lied

Er is veel te zeggen over de betekenis van het Wilhelmus, zegt Els Stronk, hoogleraar vroegmoderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit Utrecht tegen NU.nl. Zo is het volgens Stronks een echt christelijk lied, waarin Willem van Oranje de ik-persoon is. Dat het zo christelijk is, is niet zo verrassend als je bedenkt dat het geschreven is in de zestiende eeuw, waarin vrijwel iedereen in Europa gelovig was. Er is een hoop christelijke beeldspraak, zo wordt de opstand van Van Oranje tegen de Spaanse koning bijvoorbeeld vergeleken met de strijd tussen David en Saul uit het Oude Testament uit de Bijbel. Maar het gebruiken van Christelijke verhalen was ook weer lastig: zowel de katholieken als de protestanten moesten het met dit lied eens zijn. Een knap stuk werk dus, volgens Stronks.

Van Duitsen bloed?

Het eerste couplet is veruit het bekendste stukje van het Wilhelmus. Toch roept het veel vragen op: wat wordt er bijvoorbeeld bedoelt met ‘van Duitsen bloed’? Had Wilem van Oranje Duits bloed? “Hij bedoelt niet te zeggen dat hij uit Duitsland komt”, zegt Stronks. “Voor zover we nu weten werd het woord ‘duits’ of ‘diets’ gebruikt om het grondgebied van Nederland, zoals we dat nu kennen, aan te duiden.” Nederland of Duitsland als aparte landen bestonden in die tijd zelfs nog helemaal niet.

De Spaanse koning geëerd?

In datzelfde eerste couplet zingen we ook dat de ik-persoon de Spaanse koning altijd geëerd heeft. Hoe kan dat dan, als Van Oranje de ik-persoon is en júist tegen die koning in opstand kwam? “Historisch gezien klopt het dat Van Oranje de Spaanse koning altijd heeft gesteund”, zegt Stronks. “En dat staat daar zo nadrukkelijk om het Wilhelmus een mooie opbouw te geven. Na dit couplet legt de ik-persoon in het lied namelijk uit waarom hij zich nu tegen de Spanjaarden afkeert.” Hij vertelt dat hij offers gebracht heeft en nu het Nederlandse volk kan redden van de Spaanse tiran. A-ha, zo zit dat dus.

M18

Margriet 18 ligt in de winkels, en dit extra nummer staat volledig in het teken van 75 jaar vrijheid. Haal het nummer snel in huis of bestel ‘m veilig online zonder extra verzendkosten.

Bron | NU
Beeld | RVD – Martijn Beekman

Ook interessant