Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Tips & Tricks

Hoe zorg je dat je veilig bent online? Deze tech-expert legt het uit

hoe-ben-je-veilig-online-expert-daniel-verlaan-legt-het-uit.jpg

In een tijd waarin je praktisch álles online kunt doen – van online shoppen tot boodschappen laten bezorgen en van je bankzaken regelen tot een serie kijken – is het belangrijk om te weten hoe je veilig blijft online. Hoe groot is de kans dat je gehackt wordt? En kun je dat voorkomen?

Daniël Verlaan, techjournalist en schrijver van het boek Ik weet je wachtwoord, vertelt ons er alles over.

Online accounts

“Over het algemeen hoeven mensen zich niet zo veel zorgen te maken dat hun smartphone, tablet of laptop gehackt wordt”, vertelt Verlaan. “Hackers zijn eerder geïnteresseerd in online accounts. Het probleem is dat veel mensen in ons land gebruik maken van hetzelfde wachtwoord voor meerdere websites.” En daar zit dan ook meteen een groot gevaar in, legt hij uit. “In Nederland hergebruiken mensen massaal hun wachtwoorden. Als dan één keer je wachtwoord uitlekt, is dat wachtwoord niet meer veilig en kunnen hackers die het vinden het gebruiken voor andere doeleinden.”

Wachtwoord gelekt

Hoe dat kan? Verlaan schetst een situatie met een duidelijk voorbeeld. “Stel dat jouw wachtwoord is gelekt van de website waar je pannen koopt. Als hackers jouw gelekte wachtwoord in handen krijgen, gaan ze proberen of ze het kunnen gebruiken om ergens anders in te loggen. Ze kunnen op Zalando of Wehkamp dure kleding bestellen op jouw naam, via Bol.com elektronica bestellen, maar ook jouw social media overnemen, nare berichten plaatsen en jou om geld vragen om weer toegang te krijgen tot je eigen account.

Ook kunnen ze je e-mailaccount hacken. Misschien denk je: ze mogen best mijn e-mail lezen, maar hackers zijn slimmer dan dat. Ze zoeken naar een kopie van je paspoort of identiteitsbewijs, want veel mensen hebben dat wel een keertje via de mail gestuurd. Zo kunnen ze je identiteit overnemen.”

Grote kans dat datalek jou ook overkomt

Of de kans groot is dat dat je overkomt? “Ja, je moet ervan uitgaan dat één van jouw wachtwoorden hoogstwaarschijnlijk wel een keer lekt. Websites moeten jouw info bewaren en dan moet je ze nu eenmaal vertrouwen dat ze dat goed doen. Veel sites doen dat niet. Sommigen worden gehackt of er is een datalek. En als je gegevens dan in verkeerde handen komen, ben je de pineut.”

Wat kun je doen?

Als je van een website te horen hebt gekregen dat er gegevens gelekt zijn, is het zaak om het gebruikte wachtwoord zo snel mogelijk te veranderen, ook bij andere sites waarvoor je het gebruikt hebt. Hackers moeten je wachtwoord dan namelijk nog kraken, en dat duurt even, afhankelijk van hoe moeilijk jouw wachtwoord te kraken is. Een makkelijk wachtwoord kan een paar uur duren, een moeilijk wachtwoord maanden tot soms wel jaren.

Maar dat wil je natuurlijk het liefst voor zijn. Nóg beter is om voor elk account een ander wachtwoord te gebruiken. Als er dan eentje lekt, zijn je andere accounts niet meteen in gevaar. Verlaan: “Wachtwoorden moeten vooral sterk en uniek zijn. Veel mensen denken bij een sterk werkwoord meteen aan verschillende tekens en uitroeptekens, maar dat hoeft niet. Een wachtwoord moet zo lang mogelijk zijn: een ‘wachtzin’ is het allerbeste. IkleeselkedagdeMargriet bijvoorbeeld, met nog een hoofdletter hier en daar. Of nog beter: ikvinddeMargriet100%leuk, dan heb je ook meteen een teken te pakken. Hoe langer, hoe beter, en zinnetjes kun je vaak beter onthouden.”

Wachtwoorden onthouden

Want ja, dat onthouden van je wachtwoorden is vaak een van de lastigste dingen. Het is de ultieme reden dat veel mensen overal hetzelfde wachtwoord voor gebruiken. Verlaan beaamt dat en heeft hier goede tips voor. “Je hersenen zijn niet gemaakt om die wachtwoorden allemaal te onthouden, daarom kun je er hulpmiddelen voor gebruiken. Bitwarden en 1Password zijn goede apps, maar die zijn wat ingewikkeld. Als je niet zo veel technische kennis hebt, kun je je wachtwoorden simpelweg in een boekje opschrijven. Dat is een manier die goed werkt.”

Lees ook:
Dit is het meest gebruikte wachtwoord van 2020

Verlaan raadt aan om je wachtwoorden te categoriseren. “Je e-mail is het allerbelangrijkst, deze geeft toegang tot andere online accounts. Gebruik daarnaast bijvoorbeeld voor al je social media-accounts één wachtwoord. Dan weer een andere voor je betaaldiensten, en weer een andere voor webshops.”

Risico

Bij webshops kun je nog onderscheid maken in risiconiveaus. “Voor bijvoorbeeld Bol.com of Zalando – waar je voor achteraf betalen kunt kiezen en dure spullen kunt kopen – moet je een goed wachtwoord hebben. Voor een webshopje waar je kleinere dingen bestelt kun je gerust een makkelijk ‘wegwerpwachtwoord’ gebruiken.”

Verlaan legt uit dat veel (mobiele) apparaten tegenwoordig ook de mogelijkheid geven de wachtwoorden voor je op te slaan op het apparaat. Volgens hem is dit ook een heel goede optie. Maar of dat dan niet gevaarlijk is? Volgens de techjournalist dien je risico’s af te wegen. “Het risico dat een hacker je wachtwoord ergens vindt en probeert in te loggen bij websites is heel groot. Het risico dat je laptop kwijt raakt of gestolen wordt, is dan relatief klein. Bovendien zijn je apparaten ook beveiligd met een wachtwoord of code, dus komt een dief er niet zomaar in. En een dief kan echt niet zomaar een gestolen laptop hacken, dat is van een andere orde.”

Tweestapsverificatie

Ook een goede tip is volgens Verlaan het gebruik van tweestapsverificatie, een manier van bescherming die veel websites tegenwoordig aanbieden. Hierbij moet je het inloggen verifiëren met een code die je via sms krijgt. “Veel mensen denken dat dat veel werk is, maar dat is echt niet zo. Dat werkt supergoed, is veilig en als hacker een stuk lastiger te omzeilen.”

Nog meer tips over hoe je veilig bent online lees je in het boek Ik weet je wachtwoord.

Daniël Verlaan

Beeld | Getty Images, privéfoto Daniel Verlaan

Ook interessant