Tips & Tricks

5 tips bij rijangst: ‘De drempel om de snelweg op te gaan werd steeds groter’

5-tips-bij-rijangst-de-drempel-om-de-snelweg-op-te-gaan-werd-steeds-groter.jpg

Een miljoen Nederlanders heeft last van rijangst, toch wordt er weinig over gesproken. Margriets Quirine weet er alles van. Ze heeft al vijf jaar haar rijbewijs, maar krijgt al buikpijn bij het idee dat ze in de auto moet stappen. Ze gaat op zoek naar tips tegen rijangst.

Want handig is het wel, om af en toe zonder zorgen in de auto te kunnen stappen.

Een roze kaartje én onzekerheid

Het halen van mijn rijbewijs ging niet zonder slag of stoot. Na meer dan zestig lessen verzuchtte mijn rij-instructeur ‘dat we het maar gewoon moesten proberen’. Ik mocht mijn examen doen, maar voelde me er totaal niet klaar voor. Maar ja, we waren al zestig lessen verder, wanneer ging ik me er wél klaar voor voelen? Wonder boven wonder slaagde ik wel voor het examen. Ik heb altijd al goed gepresteerd onder druk, dan kan ik het ineens wel. Daar stond ik dan, met m’n roze kaartje, maar vol angst en onzekerheid. Ga dan maar eens de weg op.

Hoofdpijn en verkrampte spieren

Dat ik vlak na het behalen van mijn rijbewijs op mijn achttiende voor mijn studie op kamers ging in de stad, hielp ook niet mee. Mijn leven bestond uit fietsen, trams en treinen, en de auto pakte ik bij mijn ouders alleen voor een kort ritje naar de supermarkt of naar mijn oma, die één dorp verder woont. Na die ritjes had ik al barstende hoofdpijn en verkrampte spieren. De drempel om de snelweg op te gaan werd steeds groter, en de laatste keer dat ik langer dan tien minuten heb gereden is denk ik al vier jaar geleden. Ik durf het niet meer.

Bang voor de snelweg

Wát ik er zo eng aan vind, weet ik niet precies. Het technische aspect van het rijden gaat prima, het is meer dat ik mezelf niet vertrouw. Ik ben een echte dagdromer en let gewoon niet goed genoeg op. Dan rijd ik ergens, en denk ik ‘goh, heb ik net eigenlijk wel gekeken of ik op dat kruispunt kon oversteken?’. Dan schrik ik van mezelf. Ook ben ik bang om de weg kwijt te raken; op de snelweg kun je niet even rustig stoppen om te kijken waar je heen moet. Inparkeren kan ik alleen als het recht vooruit is. Fileparkeren? Dan rijd ik wel een straat verder.

Miljoen mensen met rijangst

Ontzettend vervelend, natuurlijk. Ik kan mezelf prima verplaatsen met het OV, maar voor een ritje naar IKEA moet ik bijvoorbeeld steeds mijn ouders meevragen. En het lijkt me ook eng als ik later kinderen heb: wat als daar iets mee gebeurt, en ik niet naar het ziekenhuis durf te rijden? Dus ik moet er óóit aan geloven, maar toch blijf ik het maar uitstellen. Terwijl het niets is om me voor te schamen, want een miljoen Nederlanders heeft last van rijangst, blijkt uit een onderzoek van Psychologie Magazine. Maar liefst de helft van mensen met deze angst gaat rijden uit de weg, terwijl ze wél hun rijbewijs hebben.

Onzekerheid en controle

De angst heeft vaker te maken met onzekerheid dan dat de bestuurders écht een gevaar op de weg zijn, legt klinisch psycholoog Yvette van der Pas aan RTL Nieuws uit. Ze schreef het boek Rijangst en helpt mensen met angststoornissen. “Rijangstigen hebben hun rijbewijs, dus ze kunnen gewoon veilig de weg op. Al denken ze daar zelf vaak anders over. Ze rijden niet per se slecht, maar hebben te weinig routine opgebouwd of voelen zich heel onzeker in de auto. Daardoor zijn ze bang om de controle te verliezen, ook als dat helemaal niet gebeurt.”

De oorzaak van rijangst

Die angst herken ik maar al te goed. Zolang ik weet waar ik heen moet (ofwel het bekende ritje naar mijn oma), en overal makkelijk kan stoppen, gaat het goed. Ben ik in een situatie waar ik voor mijn gevoel geen controle heb, zoals op de snelweg, dan raak ik in paniek. Die drang naar controle heb ik ook in andere aspecten van mijn leven, dus eigenlijk verbaast dit me niet veel. Er zit namelijk altijd een bepaalde oorzaak achter rij-angst en andere angststoornissen, zegt Van der Pas. “In mijn geval kwam het doordat ik ooit een bijna-ongeluk op de snelweg had, maar niet iedereen met rijangst heeft een ongeluk of iets traumatisch in het verkeer meegemaakt. Soms begint het met iets kleins. Je schrikt bijvoorbeeld ergens van, waardoor je de volgende keer gespannener in de auto zit. Daardoor ga je steeds verkrampter rijden, tot je denkt: ik doe het niet meer.”

Tips bij rijangst

Hoe kom je dan weer van die angst af? Volgens Van der Pas is het toverwoord exposure: het gewoon dóen. Een klassiek gevalletje van face your fears dus. Door precies te doen waar je bang voor bent, kom je vanzelf over de angst heen. “Je kunt ook eerst in je auto gaan zitten en nagaan waar alle knopjes ook alweer voor zijn. Het gaat erom dat je je weer op je gemak leert voelen in de auto”, legt Van der Pas uit. “Vraag desnoods iemand mee die je kan helpen of oefeningen voor je kan bedenken.” Afleiding schijnt hierbij het belangrijkste te zijn, terwijl dat nu júist is waar ik zo bang voor ben. Wat als ik zo afgeleid ben dat ik ineens iets op de weg mis?

Angstige gedachtes dempen

Dat ik zo denk, is heel normaal, zegt Ismaël van Reede, rij-instructeur en directeur van Rijles Zonder Stress. “Als mensen alleen in een stille auto zitten, nemen angstige gedachtes het nogal eens over. Het helpt dan om alles wat je doet en ziet te benoemen: daar komt een rotonde, ik ga die auto nu inhalen, hier kan ik rustig invoegen.” Ook Van Reede denkt dat veel oefenen de beste manier is om over rijangst heen te komen. “Vaak is het een kwestie van de auto leren kennen en meer automatisme krijgen, waardoor je het verkeer sneller kunt overzien en zelfverzekerder gaat rijden.”

Dus, hoe kom je over je rijangst heen? 5 tips:

  1. Niet meer uitstellen, maar het gewoon doen
  2. Rustig beginnen: je hoeft niet meteen de snelweg op
  3. Vraag of iemand mee wil rijden (een geduldig, rustgevend persoon)
  4. Benoem hardop wat je denkt en doet, als afleiding
  5. Leer de auto kennen, zodat je handelingen automatisch worden

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief.

Bron | Margriet, RTL Nieuws
Beeld | iStock

Ook interessant