Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Tips & Tricks

Wáár moet je beginnen met opruimen? Met deze tips schep je orde in de chaos

waar-moet-je-beginnen-met-opruimen-met-deze-tips-lukt-het.jpg

Sinds de Japanse opruimgoeroe Marie Kondo opruimen een aantal jaar geleden hip maakte, houdt het ons nóg meer bezig. Je wordt ook echt rustiger van een opgeruimd huis. Maar waar begin je ook alweer? Met deze tips wordt opruimen een feestje.

Sinds de Japanse opruimgoeroe Marie Kondo ook in Nederland voet aan de grond kreeg met haar bestseller The life-changing magic of tidying up en de serie Tidying up with Marie Kondo januari 2019 op Netflix verscheen, is opruimen alleen maar hipper geworden. En dus kijken we niet alleen massaal naar Kondo die sokken en T-shirts oprolt, maar doen we vooral ook veel weg naar kringloopwinkels.

‘Zooikoorts’

Maar een opgeruimd leven gaat absoluut niet alleen over spullen wegdoen, zegt de Vlaamse psycholoog en welzijnswetenschapper Hein Zegers. Het gaat namelijk ook over waar we onze tijd aan willen besteden, en daarmee dus over wat zin geeft aan ons leven. “Uit een onderzoek dat ik deed onder vijfhonderd mensen die aangaven dat ze eenvoudiger wilden gaan leven en dat ook daadwerkelijk gingen doen, kwam naar voren dat wie de agenda bewust leeg of leger houdt, zich tevredener ging voelen. En dat gaat niet over mensen die nergens last van hebben, maar over mensen die aangeven dat ze hun ‘zooikoorts’ als een probleem ervaren. Ze ontdekken dat er met meer tijd en minder spullen daadwerkelijk ruimte ontstaat om te gaan doen wat ze écht belangrijk vinden.”

Terug naar de basis

In zes stappen kun je minima(a)l(er) leven volgens het BASICS-systeem van psycholoog Hein Zegers:

  1. ‘Step back’: ontspullen begint met een stap terug in je hoofd. Waar sta je in het leven? Waar gaan je aandacht en tijd heen, en waarom?
  2. Heb aandacht voor kleine dingen: een poes op schoot, de geur van een bloem, maar ook voor je eigen gevoelens.
  3. Selecteer: wat is nu écht belangrijk? Hard werken voor geld en/of aanzien? Een goed gesprek met een vriendin? Wat zijn je drijfveren?
  4. Investeer in bepaalde spullen die je belangrijkste activiteiten veraangenamen. Ontspullen gaat óók over dingen houden.
  5. Het onderdeel ‘cut’ is het weggooien. Zie dat als een cirkel door je steeds opnieuw af te vragen wat je op dit moment écht nodig hebt. Uiteindelijk gaat het steeds automatischer.
  6. De laatste fase, ‘sense’, gaat over betekenis. Nu je weet in welke richting je wilt lopen en wat je daarvoor (niet) nodig hebt, kun je je richten op wie je wilt zijn.

Een opgeruimd leven

Opruimen heeft echt effect, bewijzen diverse wetenschappelijke onderzoeken. Mensen die in rommel leven hebben vaker overgewicht en/of een ongezond eetpatroon en een verminderd concentratievermogen. Lifecoach en organiser Merel van der Veen van jelevenoporde.nl beaamt dat een opgeruimd leven daadwerkelijk een beter leven is. “Opgeruimd zijn is niet voor iedereen hetzelfde. Maar als je weet waar je spullen liggen en er enige mate van organisatie in je huis is, ben je op weg naar een opgeruimd leven.” En dat kun je leren.

Opruimstress

“Vaak weten mensen niet goed hoe ze spullen een plek moeten geven en wat je wel en niet weggooit. Door die twijfel gebeurt er dan niets, ook omdat het aan routine en structuur ontbreekt. Terwijl opruimen geen ‘rocket science’ is, iedereen kan het. Je zult het alleen wel in je dagelijkse routine moeten opnemen.” En dat idee kan soms afschrikken, waardoor mensen ‘opruimstress’ kunnen ervaren.

Van der Veen: “Alles gaat heel snel in deze tijd, het idee dat we óók nog voor een opgeruimd huis moeten zorgen kan een nerveus gevoel veroorzaken, maar dat hoeft niet. Elke dag even stofzuigen scheelt ontzettend veel stof en de was opsparen zorgt ervoor dat de klus zó groot wordt dat je ertegen op gaat zien. De cliënten die ik coach wíllen wel een net en opgeruimd huis, maar hebben dat nog niet in hun dagelijkse routine zitten. Ik weet dus dat ik mijn werk goed heb gedaan als ze me niet meer nodig hebben.”

Handige tips bij opruimen

Weten dat opruimen zo goed voor je is en het stappenplan van Hein Zegers, zullen je vast al iets meer enthousiasmeren. En met deze tips wordt opruimen al helemaal een feestje:

Does it spark joy?

(Zo werkt opruimgoeroe Marie Kondo)

De truc zit in het vastpakken van elk ding, waarbij je jezelf de vraag stelt: word ik hier blij van? Zo niet, dan doe of geef je het weg. We moeten kiezen wat we willen houden, niet wat we willen weggooien.

Wegdoen en bewaren

Opruimen bestaat uit twee taken: wegdoen of besluiten waar je iets bewaart. Zorg ervoor dat de eerste taak helemaal af is voordat je aan de tweede begint.

De juiste volgorde

Het weggooiproces verloopt soepeler als je begint met spullen waarover je gemakkelijk kunt beslissen. Foto’s en brieven kun je het best tot het laatst bewaren. Beste volgorde: eerst kleding, dan boeken, papieren en tot slot aandenkens en andere spullen met emotionele waarde.

Op één plek

Begin niet met selecteren en wegdoen per locatie. Doe het per categorie, want je bewaart vaak dezelfde soort spullen op verschillende plekken. Verzamel alle spullen op één plek, dan heb je een goed overzicht van wat je hebt.

‘Toxische’ relaties

De ontspultrend zet zich ook door op andere gebieden. Het gaat niet alleen om afstand doen van kleding, meubels of boeken, ook ménsen zelf kunnen worden ‘ontspuld’. Zegers: “Soms zijn bepaalde mensen niet goed voor ons, maar maken we afspraken met hen omdat we dat nu eenmaal zo gewend zijn. Dat soort ‘toxische’ relaties kosten tijd, geld en energie. Die kun je terugkrijgen door ermee te stoppen.” Daarmee komen we meteen op een nadeel van ontspullen. “Veel ontspullers merken dat er in eerste instantie vreemd naar ze wordt gekeken, ze gaan immers ander gedrag vertonen. Maar meestal komt dat met wat tijd weer goed. Als je hier vrienden door verliest, waren het niet de juiste vrienden.”

Drie categorieën

Opruimcoach Merel van der Veen: “De vraag is inmiddels niet langer: hoevéél heb ik nodig, maar wát heb ik nodig? En dat past natuurlijk in een modern, duurzaam wereldbeeld, waarin de balans tussen mens en milieu steeds belangrijker wordt. Ik lees hier al mijn hele leven boeken over, vroeger al ruimde ik de kamers van vriendinnen op voor mijn plezier.” En opruimen betekent trouwens niet dat er altijd moet worden weggegooid. “Stel jezelf drie vragen. Eén: gebruik ik dit? Twee: vind ik het mooi? En drie: heb ik hier een mooie herinnering aan? Als je spullen in twee van de drie categorieën passen, mag je ze gewoon lekker houden.”

Digitaal ontspullen

Veel zaken hoeven allang niet meer te worden bewaard of aangeschaft. Vrijwel alle gebruiksaanwijzingen van apparaten staan bijvoorbeeld online, er bestaan programma’s voor het online bijhouden van de boekhouding (geen lelijke ordners meer in de kast), veel boeken zijn tegenwoordig ook als e- of luisterboek te verkrijgen, foto’s kunnen worden opgeslagen in de cloud en zelfs kookboeken zijn vrijwel ‘overbodig’ voor wie graag op receptensites komt.

Let op: ook een lege e-mailbox geeft rust. Behandel de inbox dus als een to-dolijstje. Reageer, schrijf je uit van ongewenste mail en archiveer wat is gedaan. Ook heel handig zijn digitale boodschappenlijstjes zoals Wunderlist of Evernote; via een app kun je zo bijhouden welke dingen er nog moeten gebeuren (en daar prioriteiten in aanbrengen). Maak tot slot ook je smartphone eens leeg: gooi apps weg die je niet gebruikt, gebruik een streamingsdienst voor muziek en films en verplaats foto’s en video’s naar Dropbox. Het maakt je telefoon niet alleen sneller, maar ook weer overzichtelijker.

Feiten & cijfers over opruimen

1. Jaarlijks gooien we in Nederland gemiddeld 487 kilo afval per persoon weg. Daarmee staan we op de achtste plek in Europa.

2. 1 op de 14 Nederlanders is een hoarder, ook wel een ‘hamsteraar’. Deze mensen hebben zo veel moeite met opruimen (en weggooien) dat het voor problemen zorgt als een (over)vol of zelfs vies huis, gezondheidsrisico’s en financiële tekorten.

3. Ontspullen zin of onzin? 68 procent koopt wel eens iets waar hij/zij geen geld voor heeft. 32 procent van de Nederlandse huishoudens houdt een kasboek bij.

4. Kleding verkoopt het beste in kringloopwinkels. De winkels hebben ook altijd behoefte aan witgoed als wasmachines, koelkasten en drogers.

5. Om impulsaankopen te voorkomen, moet je eigenlijk 1 á 2 weken de tijd nemen voordat je besluit iets te kopen.

6. Uit recente cijfers van het CBS blijkt dat we steeds meer geld uitgeven aan luxeartikelen zoals auto’s, elektrische apparaten, woninginrichting en kleding.

Merel van der Veen, opruimcoach bij jelevenoporde.nl
Hein Zegers, psycholoog, welzijnswetenschapper en auteur van het boek Zooikoorts (2017)

Tekst | Liesbeth Smit
Beeld | Getty Images

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2019-37. Je kunt deze editie hier nabestellen.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief

Ook interessant