Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Tips & Tricks

Geld schenken? Lees dan deze tips en trucs

geld-schenken.jpg

Als je geld wilt geven aan goede doelen of je (klein)kinderen, doe dat dan vooral met de volgende tips en trucs in het achterhoofd. Want slim geven én ontvangen heeft zo z’n voordelen. 

De Nederlandse traditie van schenken is al eeuwenoud. Zo is de muur om Nieuw-Amsterdam (de plek die nu bekendstaat als Wall Street in New York) in de zeventiende eeuw door particulieren betaald en worden het Amsterdamse Vondelpark en het Concertgebouw sinds de negentiende eeuw tot op de dag van vandaag door private sponsors betaald. “Als je rekening houdt met belastingen, zijn wij Nederlanders helemaal gul,” zegt René Bekkers, buitengewoon hoogleraar bij het Centrum voor Filantropische Studies aan de Vrije Universiteit (VU). “Wij geven ongeveer 0,8 procent van ons inkomen weg aan goede doelen. De Amerikanen geven weliswaar twee procent, maar wij betalen zeker tien procent meer inkomstenbelasting, dus eigenlijk geven we veel meer.” René Bekkers doet met zijn collega’s aan de VU veel onderzoek naar schenken. In 2013 (het laatste jaar waar betrouwbare cijfers over zijn) gaf Nederland 4,4 miljard euro aan goede doelen, waarvan huishoudens met bijna twee miljard het gulst waren. Bijna iedereen geeft weleens wat. “Slechts een klein deel van de Nederlanders, zo’n vijf procent, geeft helemaal nooit,” zegt Bekkers. “Dat wordt wel een steeds kleinere groep.”

Waarom geven mensen eigenlijk?

Dat is vaak een ingewikkelde mix van motieven, waar de wetenschap niet helemaal uitkomt. Het is volgens hoogleraar Bekkers altijd een mix tussen egoïsme (handelen in je eigen belang) en altruïsme (handelen in andermans belang). Je durft bijvoorbeeld geen nee te zeggen tegen een rammelende collectebus voor je neus, je wilt niet publiekelijk worden gezien als een gierige Dagobert Duck of je wilt je imago oppoetsen door voor de camera’s een goed doel te steunen – zoals veel BN’ers doen.
Maar zelfs als je volkomen onbaatzuchtig geld aan wildvreemden geeft en het heel bescheiden aan niemand vertelt, geeft dat nog altijd een goed gevoel van binnen. Het Delfts blauw tegeltje klopt: ‘Het is beter om te geven dan om te ontvangen’. Dat betekent dat je het óók voor jezelf doet – en dat eigenbelang en ego dus ook bij oprechte gevers een rol spelen. Katholieke en boeddhistische monniken, die al hun wereldse bezittingen hebben weggegeven, worstelen met die laatste restjes trots – voor gewone stervelingen maakt het niet zoveel uit: geven voelt gewoon goed. Dat brengt ons op een andere kwestie: geef je met je gevoel of met je verstand? Bij effectief altruïsme gaat het er om dat je méér doet met dezelfde hoeveelheid geld. “Als je gaat rekenen in euro per gered mensenleven kun je je geld beter buiten de westerse wereld besteden,” zegt Bekkers. Dat levert per euro het meest op. “De waarde van goede doelen als kunst, cultuur, dieren of natuur kun je niet zo goed becijferen.”

Blije (klein)kinderen

Je kunt je geld natuurlijk ook aan je kinderen of kleinkinderen schenken, ook daarvoor hoef niet te wachten tot na je dood. Sterker nog, wie het bij leven schenkt en slim gebruikmaakt van de vrijstellingen vermindert op die manier de erfbelasting. Zeker voor studie of woning kun je flinke bedragen belastingvrij schenken. Je moet je niet blind staren op de erfbelasting, vindt hoogleraar belastingrecht aan de Erasmus Universiteit Sigrid Hemels. “Schenk alleen wat je niet nodig hebt. Je moet het niet alleen fiscaal bekijken. Kan moeder nog wel op vakantie? Als oudere mensen er zenuwachtig van worden omdat ze denken te weinig over te houden, moet je het ook niet doen. En zo veel erfbelasting betalen kinderen betalen nu ook weer niet: tien procent over de eerste 121.902 euro, daarboven twintig procent.”

Dan de theelepeltjes maar…

Wat veel mensen niet weten is dat je een erfenis ook zuiver aanvaardt door spullen mee te nemen uit het huis van de overledene of door te betalen met haar of zijn bankpasje. Maar omdat er op die manier geregeld onverwachte schulden of andere kosten aan het daglicht kwamen, is de wet sinds 1 september 2016 zo aangepast dat je niet meer automatisch erfgenaam bent als je bijvoorbeeld de theelepeltjes meeneemt. Pas als je spullen gaat verkopen of onttrekt aan schuldeisers, heb je de erfenis aanvaard. rijksoverheid.nl/onderwerpen/overlijden-en-erven

Kun je je kind ook onterven?

Soms maken kinderen het zo bont dat ouders hun willen onterven, bijvoorbeeld omdat ze bang zijn dat ze de erfenis gaan vergokken. Of ouders geven het geld liever weg aan een goed doel. Zoiets moet in een testament worden vastgelegd. Toch kunnen ze hun kind de erfenis niet helemaal ontzeggen. In ons erfrecht heeft ieder kind altijd recht op de zogenoemde legitieme portie. Dat is de helft van het gewone erfdeel. Deze legitieme portie bestaat altijd uit geld – het onterfde kind kan zich dus niet meester maken van de Friese staartklok (het standaardvoorbeeld dat alle juristen gebruiken). Voorbeeld: als een weduwe met twee kinderen één kind heeft onterfd, krijgt die dus een kwart van de erfenis, het niet-onterfde kind driekwart.
Bron: erfwijzer.nl, judex.nl

Giftenaftrek

“De meeste mensen weten wel dat als je aan een goed doel met ANBI-status geeft, dat je je gift kunt aftrekken van de belasting,” zegt Hemels. Dat valt onder de algemene giftenaftrek. Het drempelbedrag voor gewone giften is één procent van je inkomen met een minimum van zestig euro. Wat je meer hebt betaald dan dit drempelbedrag, mag je aftrekken, tot maximaal tien procent van je inkomen. Een goed alternatief is de periodieke gift, zegt Hemels: “Dan legt je je voor vijf jaar in een akte vast om elk jaar een vast bedrag te geven. Het voordeel is dat dat volledig aftrekbaar is van de belasting. Voor de instellingen is het heel fijn dat ze een aantal jaren op een vast bedrag kunnen rekenen, de overheid wil dat ook bevorderen.” Een voorbeeld van die aanpak is te vinden in een folder die Het Nationaal Fonds Kinderhulp onlangs huis aan huis liet bezorgen: ‘Help kinderen in Nederland die opgroeien in armoede en krijg een deel van uw gift terug van de belastingdienst.’ Dat is nog eens een mooie Hollandse mix van motieven: ‘Help meer kinderen voor hetzelfde netto bedrag’ of ‘Help evenveel kinderen voor een lager netto bedrag’.”

Dit is een gedeelte uit het dossier Omdat geven zo leuk is uit Margriet 51-2016. Het hele dossier lezen? Koop het dossier op Blendle. Je kunt ook editie 51 nabestellen via Tijdschrift365.nl.

Lees ook:

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op Margriet.nl/nieuwsbrief

Ook interessant