Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Relaties

Dít moet je op financieel gebied regelen als je ouders vergeetachtig worden

dit-moet-je-financieel-allemaal-regelen-als-je-ouders-vergeetachtig-worden.jpg

Als je ouders vergeetachtig worden, komt daar van alles bij kijken. In de verzorging, het dagelijks leven, maar óók op financieel gebied. Elf vragen en antwoorden die je hier op kunnen voorbereiden.

Door alles nu goed te regelen, kom je straks niet voor onverwachte verrassingen te staan.

Iedereen vergeet toch weleens iets? Is het echt nodig om maatregelen te nemen?

Het probleem is dat vergeetachtigheid vaak voortschrijdend is. En als iemand is gediagnosticeerd als dementerend of lijdend aan alzheimer is het veel moeilijker om nog allerlei juridische zaken te regelen. Daarom is het beter om de nalatenschap met je ouders te bespreken en dingen vast te leggen, zolang ze nog gezond zijn en alleen wat vergeetachtig.

Wat moet iemand hebben geregeld voordat hij/zij daar zelf niet meer toe in staat is?

Er zijn twee soorten testamenten waarin alles kan worden vastgelegd. Het ‘gewone’ testament beschrijft wat er moet gebeuren met bezittingen, hoe ze worden verdeeld na overlijden. In een levenstestament staan allerlei wensen waarvan mensen straks mogelijk niet meer in staat zijn om ze te bespreken of te regelen. Deze kun je dus het beste vastleggen voor je ouders vergeetachtig worden.

Wat staat er in een levenstestament?

De keus voor wat er via een levenstestament wordt geregeld, is heel persoonlijk. Denk in elk geval aan de volgende zaken:

  • In een levenstestament wordt een volmacht gegeven aan een vertrouweling. Dat mag de partner zijn, een familielid, collega, de accountant of de buurman. Diegene mag namens je ouders beslissingen nemen als zij bepaalde dingen zelf niet meer kunnen regelen.
  • Bepaal in het testament ook vanaf welk moment diegene de beslissingen mag nemen. Misschien wil je dat een arts verklaart dat ze (of een van beiden) niet meer in staat zijn om zelf handelingen te verrichten, handelsonbekwaam zijn. De volmacht gaat dan pas in ná de verklaring van de arts.
  • Bepaal aan wie de vertrouwenspersoon verantwoording moet afleggen.
  • Zijn er nog zakelijke handelingen? Hoe moeten die worden voortgezet? Ga na of je ouders bijvoorbeeld nog jaarlijks belastingvrije schenkingen willen blijven doen aan de kleinkinderen of een goed doel willen blijven steunen.
  • Bepaal bij een koophuis wanneer en hoe dat huis moet worden verkocht.
  • Leg vast welke medische handelingen er moeten of mogen worden verricht en welke er juist moeten worden nagelaten.

En verder alles wat iemand zou moeten weten om de gewenste zaken in orde te brengen. Denk bijvoorbeeld aan een overzicht van bankrekeningen, verzekeringspolissen, inlogcodes, lijst met kostbaarheden et cetera.

Lees ook: Waarom een financieel plan zo belangrijk is (én hoe je ‘m maakt)

Wat als iemand anders hen gaat helpen, bijvoorbeeld met boodschappen doen? Hoe regel ik dat met het geld?

Het handigst is om een aparte huishoudrekening te openen naast de gewone bankrekening. Elke maand kan bijvoorbeeld een bepaald bedrag worden overgemaakt naar deze huishoudrekening, die vervolgens door de mantelzorger of iemand anders kan worden gebruikt voor de boodschappen. Een hoger bedrag opnemen is niet mogelijk en zo houd je de regie in handen.

Hoe leg je zo’n levenstestament vast?

Het levenstestament wordt bij de notaris vastgelegd en kan te allen tijde ook weer worden ingetrokken of gewijzigd bij de notaris. De kosten zijn tussen de 245 en 980 euro.

Wat moet er in een ‘gewoon’ testament staan?

In een testament wordt de erfenis geregeld. Het opstellen wordt gedaan door de notaris. Maar laat je ouders zich voor het bezoek goed voorbereiden en laat ze alvast nadenken over wat belangrijke vragen. Bijvoorbeeld: willen ze uitsluiten dat bepaalde bezittingen na een scheiding bij de ex-partners van de familie terechtkomen? Willen ze een familielid laten erven dat normaal gesproken niet zou erven? Of dierbare vrienden?

Willen ze geld nalaten aan een of meer goede doelen? Willen ze bepaalde kinderen bevoordelen ten opzichte van andere kinderen? Zijn er bezittingen waar niemand weet van heeft? Wat moet er met het koophuis gebeuren? Wie regelt de begrafenis? Laat je ouders ook een executeur voor het testament benoemen, die de verantwoordelijkheid neemt om de wensen uit te voeren, zoals die in het testament staan beschreven. De executeur kan een familielid zijn, maar ook iemand van buiten de familie, bijvoorbeeld de vaste accountant of de notaris.

Wat als mijn ouders geen testament willen maken omdat er te weinig te verdelen valt en de wettelijke regelingen genoeg zijn?

Veel zaken zijn wettelijk geregeld. Maar wie krijgt dat ene schilderij? Het servies? De sieraden? Het verdelen van de spullen kan tot familievetes leiden. Overtuig je ouders ervan dat ze het best hun bezit bij leven alvast kunnen verdelen, door een lijstje te maken. Vroeger liep je het risico dat als er géén testament is, en de kinderen getrouwd waren in gemeenschap van goederen, het nagelaten vermogen automatisch ook voor de helft van de aangetrouwde partner zou worden. Bij een scheiding zou het vermogen dan worden verdeeld tussen het kind en de ex-partner. Als je dat niet wilde, moest je een testament met een zogenaamde uitsluitingsclausule laten opstellen. Sinds 1 januari 2018 hoeft dat niet meer, want zelfs al is er niets vastgelegd, dan blijven giften en erfenissen die één van de partners tijdens het huwelijk heeft ontvangen, persoonlijk bezit.

Het is belangrijk om, zolang je ouders nog helder zijn, met hen te praten over deze zaken. Je gaat het misschien uit de weg, omdat je er niet over wilt nadenken dat je ouders er op een dag niet meer zullen zijn. En zij vinden het juist vervelend om hun kinderen met hun sterfelijkheid te confronteren. Maar je voorkomt er veel gedoe mee.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Zijn er bezittingen waar niemand weet van heeft?

Veel mensen hebben wel ergens een potje met geld verstopt. Dat kan variëren van wat munten in de suikerpot of de juwelen in de vaas tot een pak bankbiljetten onder de vloer. Het zou natuurlijk jammer zijn als dat met het slechter wordende geheugen in vergetelheid zou raken. Vraag er dus gewoon naar. Nu weten ze misschien nog dat die briefjes in het derde boek van links op de bovenste plank van de boekenkast zitten, maar als ze dat niet meer weten en nooit aan jou hebben verteld, kan het zomaar in de kringloopwinkel belanden of in de open haard verdwijnen.

Hetzelfde geldt voor waardevolle spullen: mooie kostbare sieraden die (te) goed zijn verstopt. Herinner hen eraan bij het opstellen van het testament, dat het bestaan van verstopte spullen en de vindplaats ervan duidelijk in het document worden omschreven.

Wanneer moeten we praten over de uitvaart?

Lastig onderwerp, maar wel belangrijk dat je het zo snel mogelijk ter sprake brengt. Crematie of begrafenis? Misschien willen ze hun lichaam ter beschikking stellen van de wetenschap? Van welke muziek houden ze? Welke bloemen? Moet het feestelijk of ingetogen? Wie zou er een toespraak moeten houden? En vergeet ook niet de kosten te bespreken. Is er een uitvaartverzekering? Zo niet, is er dan geld gereserveerd voor de uitvaart? En wie regelt dat het geld beschikbaar komt na overlijden? Praat erover. Het is fijn om precies te weten hoe je vader of moeder de uitvaart zou willen hebben.

Wat als er niets is geregeld op het moment dat iemand dement wordt of niet meer in staat is om zelf zaken te regelen?

Als iemand niet meer in staat is om persoonlijke of financiële zaken zelf te behartigen, is het soms nodig om een advocaat in de arm te nemen, die via de rechter een bewindvoerder aanstelt.

Wat doet een bewindvoerder?

Bewindvoering kan voor verschillende aspecten van de nalatenschap op verschillende manieren worden geregeld. Moet er iemand worden aangesteld om zowel de persoonlijke als de financiële zaken te behartigen, dan wordt een curator benoemd. Als het alleen gaat om de financiële zaken, dan wordt er een bewindvoerder aangesteld. Maar het kan ook zijn dat er alleen een mentor nodig is, die de immateriële belangen behartigt. Hij/zij neemt bijvoorbeeld uit naam van de klant beslissingen over behandelingen en verzorging.

Voor de aanvraag van een curator, bewindvoerder of mentor moet je bij de kantonrechter zijn. Je kunt zónder tussenkomst van een advocaat een aanvraag doen. Dat kan door de betrokkene zelf, partners, familieleden of de instelling waar iemand verblijft. Op de officiële websites van de overheid staat veel nuttige informatie. Ook kun je daar het aanvraag-formulier voor de kantonrechter downloaden. De kosten voor een aanvraag bedragen zo’n 85 euro, een tegemoetkoming in de kosten is soms mogelijk. De kantonrechter wijst een curator, bewindvoerder of mentor aan. Je kunt zelf iemand voordragen, bijvoorbeeld uit de naaste familie. Curatoren en bewindvoerders moeten wel aan bepaalde eisen voldoen.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Tekst | Annemarie van Gaal
Beeld | Getty Images

Ook interessant