Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Relaties

Erectieproblemen zijn nog altijd een taboe: ‘Van viagra wil hij niets weten’

erectieproblemen-zijn-nog-altijd-een-taboe-van-viagra-wil-hij-niets-niets-weten.jpg

Je had een bruisend seksleven, totdat er iets tussen jullie in kwam te staan. Of liggen, eigenlijk: erectieproblemen. Iets waar veel mannen mee kampen naarmate ze ouder worden. En dat heeft invloed op de relatie.

Wanneer het precies is begonnen, weet Marjan (54), die niet met haar echte naam wil worden genoemd, niet meer. Wél dat haar seksleven al een behoorlijke tijd niet meer is zoals zij zou willen. Haar man, vijf jaar ouder dan zijzelf, heeft namelijk last van erectieklachten. Oftewel: hij krijgt ’m niet altijd meer omhoog.

Veel ongemak rondom seksleven

Marjan: “Het begon een paar jaar geleden, het lukte niet altijd meer. Ondertussen zijn we in een heel negatieve spiraal terechtgekomen. Hij neemt totaal geen initiatief meer. Ik denk dat hij bang is dat het weer niet lukt. Voor mij is dat helemaal geen ramp, maar ik merk dat het met hem veel doet, vooral met zijn zelfvertrouwen. Onze relatie draait nu om liefde, van lust of passie is nauwelijks sprake meer. Er hangt veel ongemak rondom ons seksleven.

Niet aantrekkelijk genoeg

Dat zijn lichaam niet doet wat hij wil, heeft invloed op hem en daarmee op ons. Ja, eens in de zoveel tijd vrijen we nog, daar heb ik dan het initiatief toe genomen. Maar als het dan niet lukt, wat zeker de helft van de keren het geval is, schaamt hij zich rot en voel ik me ongemakkelijk. En al weet ik wel dat het onzin is, er is toch altijd een stemmetje dat zegt dat het vast ook aan mij ligt. Dat ik misschien niet aantrekkelijk genoeg meer ben.

Ook al zegt hij altijd dat het daar echt niks mee te maken heeft. Ik heb geprobeerd met mijn man over zijn ‘probleem’ te praten, maar hij wil niet praten, kapt het gesprek af. Één keer heb ik Viagra geopperd, maar daar wil hij niks van weten. Ik vind dat seks bij een relatie hoort en wil niet dat dit een doodlopende zaak is.”

Niet bespreekbaar

Herkenbaar? Dat zou zomaar kunnen. Want Marjan is zeker niet de enige vrouw die te maken krijgt met de verminderde seksuele ‘prestaties’ van haar man. Maar hierover praten doen we zelden. Ook niet als vrouwen onder elkaar. Waar de overgang tegenwoordig een veelbesproken onderwerp is (wel of niet aan de hormoonpillen, wat doen anderen tegen opvliegers, hoe kan de overgang ons ook geestelijk veranderen?), blijft het rondom de mannenissues opvallend stil.

Ja, de introductie van erectiebevorderende medicijnen heeft ervoor gezorgd dat het misschien íéts vaker over erectiestoornissen gaat, maar dat is dan toch vooral in reclames voor dit soort medicijnen of in de vorm van een grapje: ‘Nou, dan neem je toch even een pilletje Viagra.’

Lees ook: Weinig zin in seks? Dít kunnen de oorzaken zijn

Veel schaamte

Voor een grote groep mannen is ‘impotentie’ nog altijd een gevoelig onderwerp waarover zelfs met de eigen huisarts liever niet wordt gesproken. Dat merkt ook mannenarts en medisch seksuoloog Bert-Jan de Boer, gespecialiseerd in erectieproblematiek. “Onze kliniek zit in Bilthoven, in het bos, heel anoniem. En toch blijkt het voor mannen en een hele stap om hier de deur binnen te lopen.

‘Mijn partner mag het niet weten, hoor,’ zeggen ze dan. Er is nog zo veel schaamte, maar dat is nergens voor nodig. Je bent echt niet de enige. Tegen mannen die met erectieproblemen worstelen zou ik dan ook graag zeggen: ‘Kom in actie’, want als het fysiek niet lekker gaat heeft dat vaak invloed op de kwaliteit van leven. Dat is nogal wat.”

Erectieproblemen of impotentie

GZ-psycholoog/seksuoloog NVVS Irma van Steijn bevestigt dit beeld. “Laatst was ik bij een netwerkclub van mannen. De gemiddelde leeftijd was eind vijftig. Er hing een jolige sfeer. Ik zei dat veel mannen van hun leeftijd met erectieproblemen kampen. Nou, toen viel het helemaal stil. Ik denk dat ‘erectiele disfunctie’, zoals de officiële term luidt, voor veel vrouwen een minder groot probleem is dan voor de man die het betreft. Behalve dan als het komt doordat hij haar écht niet meer aantrekkelijk en leuk vindt, maar dat is zelden het geval.”

Even voor alle duidelijkheid: we spreken van erectiele disfunctie als het lichaam niet in staat blijkt om de penis zo lang stijf te houden dat normale gemeenschap mogelijk is. In het ernstigste geval blijkt de man in het geheel niet meer in staat om een stijve penis te krijgen. Vaak wordt er over impotentie gesproken, maar seksuologen gebruiken die term liever niet, omdat impotentie vaak verkeerd wordt gebuikt, bijvoorbeeld om aan te duiden dat een man geen sekslust heeft.

Erectieveranderingen

Er is een verschil tussen erectiele disfunctie en erectiele ‘ontevredenheid’. Van dat laatste hebben veel mannen last vanaf een jaar of vijftig (en soms eerder, vooral als de man rookt of diabetes heeft). De erectie verandert. Bij de ene man gaat dit langzaam, bij de andere sneller. Feit is dat bij mannen op een gegeven moment het vermogen vermindert om een erectie te krijgen louter van seksuele fantasieën. Aanraking van de penis is dan nodig. En áls hij een erectie krijgt, wordt de penis niet zo stijf als toen de man nog in de dertig of veertig was. Afleidingen, zelfs het gaan van de deurbel, kunnen maken dat de erectie niet blijft.

Erectieveranderingen na zijn vijftigste zijn dus helemaal niet vreemd. Maar hoe een man leeft, kan de veranderingen uitstellen of soms zelfs voorkomen: stapelverliefd zijn heeft uiteraard een positieve invloed, evenals fysiek in zeer goede doen zijn. Andere factoren verergeren juist de erectieproblemen: angst, alcoholgebruik, drugsgebruik, roken, hoog cholesterol, hoge bloeddruk, hartproblemen, overgewicht, relatieproblemen en vrijen na een lange avond waarin veel is gegeten en wijn is gedronken. Een gezonde leefstijl (beweging, genoeg groeten en fruit eten) maakt niet dat zijn erectie niet verandert, maar verkleint zeker het risico op erectiele disfunctie.

Tekort aan testosteron

Door deze veranderingen kunnen mannen zich zorgen gaan maken. Zij denken vaak meteen dat er iets helemaal mis is. Maar als je als man nog steeds een erectie kunt krijgen van masturbatie, is er meestal niks aan de hand. Lukt ook dat laatste niet meer of gaat dat lastig, dan is een bezoekje aan de huisarts zeker niet overbodig. Dan kán er meer aan de hand zijn. Bert-Jan de Boer: “Waar misschien niet snel aan wordt gedacht, is een tekort aan testosteron, terwijl dit heel vaak de oorzaak is van erectieproblematiek. Met name mannen rond de middelbare leeftijd die veel buikvet hebben, blijken vaak een tekort aan testosteron te hebben. Net zoals oudere mannen.

De hoeveelheid testosteron is heel eenvoudig te meten in het bloed. Dat kan de huisarts doen of een seksuoloog. En de oplossing is eenvoudig: je krijgt een gel die je iedere ochtend op je huis smeert. Daardoor komt er een klein beetje meer testosteron in je bloed, net genoeg om de cirkel te doorbreken.”

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op 
margriet.nl/nieuwsbrief.

Negatieve spiraal

Irma van Steijn ziet in haar praktijk veel mannen die antidepressiva gebruiken. “De ellende van die pillen en dan met name SSRI (Selectieve Serotonine Heropnameremmers) is dat zij erectieproblemen veroorzaken, dat is een bijwerking. En daar wordt een man dan soms juist weer heel somber van en zo belandt hij in een negatieve spiraal. Als het even kan, probeer ik mannen van de antidepressiva af te krijgen.” Bert-Jan de Boer: “Mannen komen dan inderdaad vaak in een vicieuze cirkel terecht. Ook hier kan testosteron overigens uitkomst bieden.”

Bang om opnieuw te falen

Als je als man niet meer (altijd) een erectie kunt krijgen of behouden, kan dat grote invloed hebben op de relatie. Irma van Steijn: “Je ziet vaak wat Marjan ook beschrijft; de man is bang om opnieuw te falen en gaat op de rem staan. Zeker als je als man seks gelijkstelt aan penetratie gaat het lastig worden. Er zijn namelijk genoeg vrouwen die zeggen: ‘Van mij hoeft dat niet per se. Wij doen andere fijne dingen.’ Ik ken relaties waarin het helemaal geen probleem is dat hij ’m niet altijd meer stijf krijgt of kan houden en waarin de erotiek en seksualiteit nog steeds volop bloeien.

Maar soms is een vrouw heel onzeker, loopt de relatie bijvoorbeeld al niet lekker, en wordt zij hierdoor nog onzekerder. Voor de man kan zijn probleem werken als een self-fulfilling prophecy: ‘Straks lukt het wéér niet.’ Het is dan mogelijk dat hij seks gaat vermijden en dat niet zegt tegen zijn partner, waardoor zij van alles denkt. Het probleem bespreekbaar maken is voor veel mannen heel moeilijk. Zij hangen vaak hun hele zelfbeeld op aan de ‘prestaties’ van hun penis. Ja, en dan gaat die piemel vanzelf wel (weer) hangen.”

Heb je man lief

En wat kun je als vrouw doen? Irma is daar duidelijk over: “Ga dit probleem alsjeblieft niet te groot maken en maak van je man vooral geen patiënt. Duw hem niet de spreekkamer in als dat niet nodig is. Daarmee devalueer je hem. Heb je man lief, ook als hij geen (volledige) erectie krijgt. En bedenk andere manieren om elkaar lief te hebben. Als je wilt dat er iets verandert, probeer dan toch het gesprek aan te gaan.

Vraag hem wat hij zelf denkt en waar hij bang voor is, vertel hem dat je ook de liefde kunt bedrijven zonder erectie, heb het samen over nieuwe wensen en mogelijkheden of overweeg eventueel een erectiepil. Blijf niet hangen in hoe het was, maar verken op een liefdevolle manier wat er mogelijk is. Als je voor een erectiepil kiest, is het wel van belang dat je dit via je huisarts regelt.”

Toch een pil?

Van medicijnen moet je volgens haar geen wonderen verwachten. Je moet deze echt zien als hulpmiddelen. “Deze pillen zorgen er vooral voor dat het bloed niet terugstroomt, dus dat de erectie blijft. Dat geeft een gevoel van zekerheid. Na gemiddeld dertig minuten zijn ze effectief, maar alleen bij seksuele opwinding en stimulatie.”

Verminder de spanning

En dan zijn er nog de wat eenvoudigere manieren die soms kunnen helpen (geen garantie) om de spanning wat te verminderen. Denk aan: vooraf samen douchen, goed letten op je ademhaling (rustig, door je buik), een relaxte plek, fijne strelingen, samen zoeken naar nieuwe erotische prikkels. Uiteindelijk is dat toch ook waar het om draait? Om de intimiteit, de verbondenheid die je voelt als je zo samen bent.

Soms kan het feit dat zijn ‘apparaat’ niet helemaal meewerkt de verbinding juist sterker maken, dan gaat het ineens veel meer om ‘de liefde bedrijven’ dan alleen om penetratie-seks. Een wat langzamer tempo biedt de ruimte voor kussen, knuffelen, strelen, massages en wat al niet meer. Er is echt niet per se een erectie nodig voor fijne seks.

Het is aan jullie

Veranderingen in zijn erectie kunnen dan misschien het einde betekenen van seks in de zin van penetratie, maar ook het begin van erotiek. Het is maar net hoe je het bekijkt. Sommige mannen/vrouwen die merken dat hun/zijn penis niet meer zo goed wil, besluiten dat het over is met de seks. Andere gaan door of beginnen te genieten van het liefdesspel zolang als ze leven, zelfs als zij uiteindelijk met erectiele disfunctie te maken krijgen. Het is aan hem. En aan jou.

Tekst | Marijke Kolk
Beeld | iStock

Dit artikel verscheen eerder in Margriet 2019-38.
Je kunt deze editie nabestellen via magazine.nl.

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op 
margriet.nl/nieuwsbrief.

 

 

Ook interessant