Relaties

Dit kun je doen om je ingedutte seksleven op te krikken

seksleven-1.jpg

De meeste vrouwen hebben het er liever niet over als de seks in hun relatie minder wordt. Doe dat vooral wél, zegt seksuoloog Ingeborg Timmermans. Wat kun je nog meer doen om je ingedutte seksleven op te krikken?

Hoelang geleden is het dat jij en je partner eens lekker tegen elkaar aan kropen, elkaar streelden en vervolgens ‘de liefde bedreven’? Een maand, een halfjaar, misschien wel een jaar? Is er überhaupt nog wel sprake van een seksleven? Vragen die je best wel eens aan een goede vriendin zou willen stellen. Wat je eigenlijk wilt weten: is haar seksleven net zo ‘ingedut’ als dat van jou?

Praten over seks

Toch zwijg je. Want over seks praten we nog steeds nauwelijks met elkaar, en over hoe vaak we seks hebben al helemaal niet. De reden voor ons zwijgen: schaamte. Dat het er de laatste jaren amper meer van komt, dat knaagt aan je. “Voor veel mensen blijkt het na verloop van tijd moeilijk om zich seksueel met hun partner te verbinden,” zegt seksuoloog Ingeborg Timmermans. “Kennelijk hebben we bepaalde vaardigheden nodig om onze seksualiteit gezond te houden. Ik denk dat veel mensen zich daar nauwelijks bewust van zijn.”

Diepere verbinding

Wat die vaardigheden zijn? “Tijd maken, investeren, jezelf afvragen: wat vind ik lekker? Het werkt echt niet om te denken: oké, dan maar even seks, omdat jij (de ander) het wilt, of ik klaarkom maakt niet uit. Je seksuele systeem moet blijven werken. En zin krijg je door goede seks.” Ja, maar is dat niet makkelijker gezegd dan gedaan, want als je al lang geen seks hebt gehad, dan is die zin krijgen dus niet meer zo makkelijk. Ingeborg: “Doe dan om te beginnen wat je op dat moment het fijnst vindt. Dat kan ook tegen elkaar aanliggen zijn, of elkaar masseren. Dan kom je meestal vanzelf wel weer verder.” Dat het niet jarenlang bij alléén maar knuffelen blijft, is volgens de seksuoloog tegelijkertijd wel van groot belang. “In mijn praktijk hoor ik soms: ‘We knuffelen heel veel hoor, maar we vrijen nooit meer.’ Dan mis je iets essentieels, vind ik, namelijk een diepere verbinding.”

Negatieve spiraal

Melissa (51) klinkt dit bekend in de oren. Zij heeft al langer dan een jaar geen seks meer gehad met haar man. De reden? “Dat is nou juist het gekke,” zegt ze. “Dat weet ik niet precies. We komen op die manier gewoon niet meer tot elkaar. Eerst waren we druk met onze kinderen, toen zij nog klein waren, en zo is ons seksleven denk ik langzaam maar zeker ingedut.” Haar partner gaat later naar bed dan zij en toont, als hij er eenmaal in ligt, geen enkel initiatief.

“Het lijkt wel of hij er totaal geen zin meer in heeft.” Zelf neemt Melissa overigens ook geen initiatief. Niet meer. “Ik heb dat wel een paar keer geprobeerd, maar kreeg dan nauwelijks een reactie. Op die manier vind ik er geen bal meer aan. Je wilt als vrouw toch voelen dat hij naar je verlangt.” Melissa baalt er enorm van dat haar seksleven een flatline vertoont. “Ik voel me daar onzeker door, maar ben eigenlijk ook wel boos. Waarom houdt hij geen rekening met mijn gevoelens?” Twee keer heeft ze haar frustratie geprobeerd bespreekbaar te maken, maar haar partner reageerde met ‘doe nou niet zo moeilijk, we hebben het toch verder prima?’

Nare gevoelens

Inmiddels voelt ze zich geregeld hopeloos. “Het is dat we twee kinderen hebben en ik niet zomaar mijn huwelijk opgeef, maar diep vanbinnen ben ik er heel verdrietig over.” Ingeborg: “Als de seks niet lekker gaat, geeft dat één of beide partners vaak intens nare gevoelens. De een heeft bijvoorbeeld het gevoel tekort te schieten of juist te veel aan te dringen, de ander ervaart schaamte. Al dat soort nare gevoelens vermijden we het liefst. En dus zwijgen we maar.

Benoem wat je voelt

Als je de seks vervolgens blijft associëren met die nare gevoelens en niet met positieve gevoelens als opwinding en warmte, dan blijf je er steeds meer tegenop zien en kom je dus in een negatieve spiraal terecht.” De oplossing? “Dat is toch: praten. Benoemen wat je voelt. Bij schaamte je niet terugtrekken, maar zeggen wat er speelt. En proberen niet alleen maar negatief te denken. Als je partner veel meer seks wil dan jij, kun je ook denken: wat fijn dat hij/zij zo naar me verlangt. Probeer het initiatief van je partner positiever te ‘labelen’. En als de seks minder opwindend is dan je zou willen, vraag je dan af hoe dat komt. Misschien kun je eens wat meer variëren, ook in tijd en plaats. En ik ben een voorstander van ‘ja, tenzij’. Dus ja, vrijen hoort erbij en doe je ook, tenzij…”

Minder zin in seks

Maar wat nou als er sprake is van een lichamelijke of geestelijke ‘kwaal’? Het gebruik van antidepressiva of overgewicht kan bijdragen aan minder zin in seks doordat dit vaak gepaard gaat met een negatief zelfbeeld. Ook hart- en vaatziekten kunnen invloed hebben op de doorbloeding in het bekkengebied en bij vrouwen voor opwindingsstoornissen zorgen. Ingeborg: “Het is altijd goed om te kijken of er andere medicijnen bestaan, die minder effect hebben op de seksualiteit.” Ook vrouwen en mannen die al wat ouder zijn en géén medicijnen slikken, ervaren soms problemen. Zo hebben vrouwen in de overgang vaak minder zin in seks en hebben ze meer tijd nodig om opgewonden te raken en een orgasme te krijgen.

Pilletje?

Voor mannen geldt dat het testosteronniveau daalt naarmate ze ouder worden. Vaak bekent dit dat mannen van boven de zestig tijdens een vrijpartij niet meer de hele tijd een stijve penis hebben. Ingeborg: “Dat is heel normaal en daar wennen de meeste mensen samen wel aan. Een erectie hoeft niet per se een voorwaarde te zijn voor goede seks. Je kunt elkaar ook genitaal stimuleren.” En al doet een viagra- of cialispilletje soms ook wonderen, dit is volgens de seksuoloog echt niet altijd nodig.

“Voor veel mannen geldt dat zij nog een erectie van veertig of vijftig procent kunnen krijgen. Dat kan een probleem vormen omdat penetratie daardoor soms niet lukt. Het is aan de partners om samen te beslissen hoe belangrijk zij penetratie vinden. Ik heb op zich niks tegen een pilletje, maar wil wel benadrukken dat je deze echt via je huisarts moet vragen. Want ook deze pillen hebben bijwerkingen en kunnen bijvoorbeeld gevaarlijk zijn voor mannen die nitraten gebruiken in verband met hartproblemen.”

Intimiteit

Dat seksueel verlangen niet verdwijnt met het ouder worden, blijkt uit diverse onderzoeken. Volgens recent onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau mist maar liefst vijftien procent van de bewoners van verzorgings- en verpleeghuizen romantisch of seksueel contact. Voor bewoners jonger dan 85 jaar is het percentage nog hoger, namelijk 24 procent. Ouderen die zeggen dit type contact te missen, geven ook aan minder gelukkig te zijn, zich eenzamer te voelen, minder levenslust te hebben en met meer psychische klachten te kampen. Winnie (78) zit weliswaar niet in een verzorgingshuis, maar herkent wel het missen van intimiteit. Ze is gescheiden, woont in een eigen flat en heeft op dit moment geen relatie.

“Het gaat me helemaal niet zozeer om de seks an sich, maar vooral om de intimiteit, het romantisch contact of hoe je het ook wilt noemen. Gewoon even een arm om elkaar heen of met mijn hoofd tegen hem aan liggen, een zoen op de mond, dat soort dingen. Dat mis ik, het gevoel van geborgenheid. Toen ik zestig was, had ik nog best vaak zin in ‘echte seks’, maar dat wordt toch anders als je ouder bent. Ik heb die lustgevoelens niet meer.” Ingeborg: “Wat we in elk geval zien, zeker bij ouderen, is dat zij lichamelijk contact, aanraking met aandacht, gaan missen. Aanraking is belangrijk, omdat aandacht maakt dat je je gezien en geliefd voelt.”

Verbondenheid

Voor vrouwen van rond de vijftig spelen andere zaken een rol. Zo hebben zij vaak nog thuiswonende kinderen, die aandacht nodig hebben of anderszins een rol spelen. Neem Els, 49 jaar en moeder van een dochter van tien. “Mijn man en ik doen het nauwelijks meer met elkaar, ik denk dat het er al met al hooguit één keer per twee maanden van komt. En dat is dan bijna altijd als onze dochter Babette uit logeren is. Ik voel me niet vrij als ik weet dat ze in de kamer naast ons ligt te slapen en ons misschien wel kan horen.”

Els vindt het jammer dat het er niet vaker van komt, maar ziet dit niet als een groot probleem. “Die tijden komen vast wel weer en we voelen ons nog steeds heel erg verbonden met elkaar, dat vind ik het belangrijkst.” Ingeborg: “Ik hoor dit heel vaak. Ouders met kleine kinderen zijn vaak te moe om er energie in te stoppen. Als de partners samen een weekendje weg gaan, zonder de kinderen, lukt het wel, omdat ze dan de ruimte voelen. Je moet jezelf pas vragen gaan stellen als het ook dán niet lukt. Vaak liggen daar relationele spanningen aan ten grondslag.

Geen te veel of te weinig

Daarnaast is het goed om je te realiseren dat stellen hun seksleven makkelijker weer oppakken als ze voorheen beiden tevreden waren over de seks.” En dan nog even terug naar die frequentie. Is er een juiste frequentie? “Welnee, dat niet hoor. Er is geen meetlat die aangeeft ‘te veel’ of ‘te weinig’. Wij beslissen zelf wat we te veel of te weinig vinden. Het is wel belangrijk om daar met je partner overeenstemming over te vinden. En dat de frequentie kan schommelen, is normaal. Als je in beslag wordt genomen door ziekte, zorgen of werk, dan verdwijnt de seks misschien een tijdje naar de achtergrond. Dat hoeft helemaal niet erg te zijn. Op het moment dat het heel normaal wordt om uit balans te blíjven, pas dan moet je je zorgen gaan maken.”

Zo houd je je seksleven bevredigend:

1. Ontwikkel/behoud een intieme vriendschap met je partner

Om je te kunnen overgeven aan je partner en in alle openheid je verlangens kenbaar te maken is emotionele verbondenheid, wederzijds vertrouwen en een gevoel van veiligheid belangrijk. Intimiteit verlangt ook acceptatie, begrip en fysieke aantrekkingskracht. Seksuele gevoelens kunnen ontstaan wanneer er (lichamelijke) intimiteit is, maar er zijn natuurlijk ook stellen die elkaar aantrekkelijk vinden als er eerst wat afstand tussen beide partners is, zodat het verlangen naar elkaar kan groeien. Uiteindelijk maakt het gevoel van ‘thuis zijn bij de ander’ de seks zo fijn.

2. Maak contact met je eigen lichaam

De drukte van alledag weerhoudt ons er vaak van om goed voor onszelf te zorgen. Het resultaat is dat we maar weinig tijd besteden aan het ontdekken, omarmen en genieten van ons eigen lijf. Jammer genoeg heeft ook dit een effect op ons seksleven. Als we geen fijne, intieme relatie met onszelf hebben, is het bijna onmogelijk een fijne en intieme seksuele relatie met iemand anders te ontwikkelen.

3. Praat!

Een van de belangrijkste oorzaken van het feit dat seks gaat voelen als routine en minder als gepassioneerde seks, is gebrek aan communicatie. Vraag jezelf af of je wel helemaal eerlijk bent in je relatie. Zeg je wat je diep vanbinnen voelt? Of verberg je je gevoelens, om de vrede te bewaren? Hoe meer je oefent in het verkorten van de tijd tussen je gekwetst voelen en dat de ander laten weten, hoe kleiner de kans dat je boosheid of zelfs wrok ontwikkelt. En hoe minder woede en andere negatieve emoties, hoe groter de bereidheid om te geven en te nemen op andere manieren, met name als het op seks aankomt. Dus: spreek je uit!

4. Laat los

Soms gaat er tijdens de seks veel stress zitten in de druk om te presteren. Of dat nou het krijgen van een orgasme is, er op een zo verleidelijke manier bij liggen of een goede lover zijn, het leidt af van de schoonheid van het moment. Misschien is de belangrijkste ‘prestatie’ wel om samen met je partner in het moment op te gaan en iets van jezelf aan elkaar te geven? Als je tijdens de seks wat minder bezig zou zijn met de fysieke prestatie, dan kun je je volledig overgeven aan en genieten van de verbinding tussen jou en je partner. Want uiteindelijk gaat het daar om: seks als een uiting van liefde.

Tekst | Marijke Kolk
Beeld | iStock

Dit interview verscheen eerder in Margriet 2018-40. Je kunt deze editie nabestellen via magazine.nl.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Ook interessant