Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Relaties

Van soorten pleegzorg tot wie een kind kan opvangen: alles wat je wilt weten over pleegzorg

dit-is-alles-wat-je-wilt-weten-over-pleegzorg.jpg

Het is verdrietig als een kind om welke reden dan ook niet thuis kan opgroeien. Pleegzorg kan dan uitkomst bieden en (tijdelijk) voor een veilige gezinssituatie zorgen. Maar hoe gaat pleegzorg precies in z’n werk?

In 2019 vingen 16.700 pleeggezinnen 23.272 jeugdigen op in Nederland. Toch is er nog altijd een tekort aan pleegouders in ons land.

Zo thuis mogelijk

In Nederland zijn er 28 (regionale) jeugdhulporganisaties die pleegzorg aanbieden. Ze werken op het gebied van voorlichting en werving landelijk samen onder de naam Pleegzorg Nederland. Eva de Vroome is woordvoerder Pleegzorg Nederland, en vertelt: “In Nederland vinden we dat een kind ‘zo thuis mogelijk’ moet opgroeien. Het liefst binnen het eigen gezin, maar als dat door problemen thuis niet kan – dat kan zijn doordat de ouders het opvoeden (tijdelijk) niet aankunnen of omdat het beter is voor het kind als het (tijdelijk) niet thuis woont – bij voorkeur in een pleeggezin. Voordat het zover komt, krijgen de meeste gezinnen thuis al hulp.”

“Als mensen geïnteresseerd zijn om pleegzorg te verlenen, kunnen ze zich aanmelden bij de pleegzorgorganisatie bij hen in de buurt. Na een informatiebijeenkomst, een voorbereidingstraining en een aantal gesprekken met de pleegzorgorganisatie kan de beslissing worden gemaakt om echt pleegouder te worden. Daarna moet een verklaring van geen bezwaar worden afgegeven (een verklaring die na een veiligheidsonderzoek door of namens de minister van Binnenlandse Zaken wordt afgegeven, red.) en komen de nieuwe pleegouders in een bestand tot er een match met een pleegkind kan worden gemaakt.”

Verschillende soorten pleegzorg

“Er zijn verschillende soorten pleegzorg. Kortdurende pleegzorg is bijvoorbeeld bedoeld om voor een korte tijd ouders te ontlasten. Zodra de situatie thuis is verbeterd, kan het kind weer naar huis. Als duidelijk wordt dat de ouders niet meer voor hun kind kunnen zorgen, blijft het kind bij een pleeggezin wonen, vaak totdat het volwassen is. Dat is langdurige pleegzorg. Ook bestaat er crisisopvang, maar dat is een vorm die je eigenlijk voor wilt zijn. Als dat aan de orde is, is er namelijk sprake van zó’n grote crisis dat de crisispleegouder ’s avonds kan worden gebeld met de boodschap: ‘Er komt zo een kindje aan.’”

“En dan is er nog deeltijdpleegzorg. Daarbij gaat het om dagdelen, dagen, weekenden of een (deel van een) vakantie. Deze vorm wordt vaak ingezet voor kinderen om de ouders te ontlasten en zo een uithuisplaatsing te voorkomen of voor kinderen die in een leefgroep wonen en het fijn vinden om soms in een gezinssituatie te zijn.”

Onderdak bij bekenden

Crisis, tijdelijk, langdurig, deeltijd, dat kan ook allemaal onder de noemer netwerkpleegzorg vallen. Dat betekent dat het kind bij familie, vrienden, buren of andere bekenden wordt opgevangen. Pleegzorgorganisaties hebben een bestand met pleegouders om een kind op te vangen. Maar als een kind wordt aangemeld, wordt er ook gekeken naar het eigen netwerk. Want voor een kind scheelt het al heel veel als hij of zij de pleegouders kent.

Na een aanmelding gaat de pleegzorgorganisatie – wanneer mogelijk – dan ook kindgericht werven naar een passend pleeggezin. Daarbij wordt gekeken naar mensen in het brede netwerk van het kind of de ouders. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het samenwerken met school, de sportclub of de geloofsgemeenschap. Soms worden mensen pleegouder die daar eerder nooit over hadden nagedacht, voor de situatie zich aandeed.

Ben je geschikt?

Zorgen voor een kind van iemand anders, of je het nu al kent of niet, moet alleen niet worden onderschat. Het heeft de nodige impact op je leven. Maar het is vooral ontzettend mooi en nobel, omdat door jou het kind zo thuis mogelijk kan opgroeien. Als je een kind structuur, warmte en veiligheid kunt bieden, en voldoet aan de eisen die aan pleegouders worden gesteld, kun je pleegouder worden. Seksuele geaardheid, of je alleenstaand bent of juist een groot gezin hebt, of je familie bent van het kind of niet, speelt daarbij allemaal geen rol.

Bij de meeste vormen van pleegzorg wordt er ook niet naar je leeftijd gekeken, alleen bij langdurige pleegzorg wel. Alle eisen kun je hier vinden op de website van Pleegzorg Nederland. Goed om te weten: als (netwerk)pleegouder onderhoud je ook contacten met de biologische ouders, de hulpverlening en de pleegzorgorganisatie.

Pleegzorg niet onderschatten

Toch moet je pleegzorg zeker niet onderschatten, vertelt Steven Pont. Hij is opvoedcoach, ontwikkelingspsycholoog en gezinstherapeut. Ook binnen de eigen familie is het niet niks. “Het is bijvoorbeeld heel fijn als een kind door de eigen grootouders kan worden opgevangen. Als je voor je kleinkind gaat zorgen, is dat een mooie manier om het kind liefde en een veilig thuis te geven. Maar bedenk tegelijkertijd ook dat de verhoudingen anders komen te liggen. Het erebaantje, wat opa en oma zijn in veel gevallen is, stopt namelijk. Je gaat nu immers je kleinkind opvóéden en dat is heel iets anders. En vanuit het kind bekeken: als je grootouders je pleegouders worden, worden in dat opzicht ook je grootouders je ontnomen.”

Schuldgevoel

“Bedenk verder ook wat je beweegredenen zijn om het te doen. Als opa en oma van de ‘warme kant’ kan schuldgevoel namelijk ook nog weleens een rol spelen: ik heb mijn kind voortgebracht, dat gaat nu niet goed, dus ik voel me verplicht om voor het kind van mijn kind te zorgen. Bedenk dan wel goed of je het kind ook werkelijk iets kunt bieden.”

Liefde en dankbaarheid

“Als je denkt: ik ga pleegzorg verlenen, want daar krijg ik vast veel liefde en dankbaarheid voor terug, dan moet ik je teleurstellen. Het kind zit in een benarde situatie en ziet jou soms als niet meer dan een schakeltje. Of het kan zich schuldig gaan voelen naar zijn biologische ouders omdat ‘ie het zo fijn bij je heeft. Het kind heeft loyaliteit naar z’n ouders en die zul jij nooit krijgen. Maar ga je pleegzorg verlenen omdat je een kind liefde te bieden hebt en een kans wil geven op een mooier leven, dan zeg ik: ga ervoor!”

Wil je meer lezen over pleegzorg of heb je interesse om mogelijk pleegouder te worden? Ga dan naar openjewereld.nu of de website van Pleegzorg Nederland. Daar vind je meer informatie over pleegzorg, de eisen en hoe je je kunt aanmelden als pleegouder

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief.  

Tekst | Mirjam Rosema-Verhulst
Beeld ter illustratie | Getty Images

M47

Dit artikel verscheen ook in Margriet 2020-47. Dit nummer ligt nu in de winkel of is hier online te bestellen. Naast dit dossier lees je in deze Margriet onder andere een interview met Twan Huys, hoe te dealen met snack attacks en de heerlijkste najaarsrecepten uit de oven.

Ook interessant