Sommige aandoeningen kunnen een gevaar op de weg worden. Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Pas op: autorijden met déze aandoeningen kan gevaarlijk zijn

Een hoop mensen zitten dagelijks op de weg, anderen rijden af en toe nog wat kleine stukjes. Zonder gevaar is autorijden zeker niet: er kan er van alles misgaan. Zo zijn er meerdere aandoeningen die risicovol kunnen zijn op de weg.

Dat kunnen hele uiteenlopende aandoeningen zijn: zowel lichamelijk als geestelijk.

Met een aandoening kan autorijden gevaarlijk zijn

Als je de weg op wilt met een auto, heb je een Gezondheidsverklaring nodig. Het is de bedoeling dat je die geheel naar waarheid invult. Je moet namelijk kunnen aantonen dat je fysiek en mentaal gezond bent. Het CBR beoordeelt of je gezond genoeg bent om de weg op te gaan. Dat is belangrijk omdat je niet alleen verantwoordelijk bent voor je eigen veiligheid, maar ook voor anderen in het verkeer. Er zijn meerdere aandoeningen waarbij het gevaarlijk kan zijn als je gaat autorijden. Dat kan een spierziekte zijn, maar bijvoorbeeld ook autisme.

In deze gevallen ben je verplicht een Gezondheidsverklaring in te vullen:

  • Als je je rijbewijs gaat halen
  • Bij een medische situatie
  • Groot rijbewijs (vrachtauto- of busrijbewijs)
  • Als je 75 jaar of ouder bent en je rijbewijs wilt verlengen
  • Wanneer je een rijbewijs hebt en twijfelt of je nog in staat bent om veilig aan het verkeer deel te nemen
  • Je wilt opnieuw een rijbewijs aanvragen nadat deze ongeldig is verklaard in een mededelingsprocedure (voorheen vorderingsprocedure)
  • Wanneer je een buitenlands rijbewijs wilt omwisselen voor een Nederlandse.

Autisme

Als je autisme hebt, verwerk je informatie nét even anders dan mensen zonder autisme. Dat kan ervoor zorgen dat autorijden moeilijker wordt. Tijdens een autorit doe je veel handelingen tegelijkertijd, waardoor je ontzettend veel prikkels moet verwerken. Dat is een grote uitdaging met autisme. Je krijgt te maken met veel onverwachte situaties en daardoor kun je tijdens een autorit overprikkeld raken. Ook kunnen er problemen zijn met het besturen van een auto omdat je worstelt met je motoriek.

Een spierziekte

Wanneer je een spierziekte hebt of een ziekte aan het zenuwstelsel, kan autorijden lastig worden. Denk bijvoorbeeld aan multiple sclerose of de ziekte van Parkinson. Deze hebben allemaal invloed op je fysieke gezondheid waarmee je wel of niet in staat bent om auto te kunnen rijden. Dit kan gevaarlijk worden op de weg omdat je het lastig kunt vinden om bepaalde bewegingen te maken. Ook kun je problemen hebben met je geheugen en concentratie.

ADHD

Mensen met ADHD of ADD vinden het vaak lastig om zich goed te kunnen concentreren en hun aandacht ergens bij te houden. Bij het autorijden is dit essentieel, dus als je ADHD hebt kan dit daardoor een uitdaging zijn. Ook omdat je vaak wat impulsiever kunt zijn dan de meeste mensen en je gedachten soms kunnen afdwalen. Toch lukt het veel ADHD’ers wel om met gemak veilig auto te rijden. Zeker als zij daarvoor de juiste medicatie slikken. Toch is het wel belangrijk om dit aan te geven in de Gezondheidsverklaring

Na het invullen hiervan ontvang je een verwijzing naar een onafhankelijke psychiater, die zal je beoordelen en schrijft het CBR een rapport voor. In sommige gevallen moet je dan nog een rijtest doen om rijgeschikt te worden verklaard.

Moet het rijbewijs verlengd worden? Bespreek dan met je arts over de risico’s die je loopt tijdens het rijden. Ga alleen autorijden als je de symptomen onder controle hebt zodat je jezelf en anderen niet in gevaar brengt in het verkeer.

Diabetes

Als je diabetes type 1 of type 2 hebt kan het in sommige gevallen gevaarlijk zijn om de weg op te gaan. Je kunt namelijk problemen krijgen met je ogen, zenuwen en bloedvaten. Toch is het voor veel mensen met diabetes geen probleem om auto te rijden. Waar je op moet letten is het medicijngebruik. Sommige medicijnen kunnen namelijk zorgen voor een hypo, waarbij je bloedsuikergehalte te laag wordt. Een hypo kan zich uiten in een aanval waarbij je gaat trillen, je last kunt krijgt van hartkloppingen en veel gapen en zweten. Gevaarlijk op de weg wordt het vooral als je bewusteloos raakt door een hypo.

Gebruik je medicijnen die een hypo kunnen veroorzaken? Dan mag je autorijden, maar gelden er wel een paar voorwaarden:

  • Je voelt de hypo’s goed aankomen
  • Je gaat adequaat om met hypo’s
  • Je wordt geregeld gecontroleerd door een diabetesdeskundige
  • Je hebt geen complicaties als gevolg van diabetes, bijvoorbeeld aan ogen, bloedvaten of zenuwen.

Diabetes patiënten die geen medicijnen gebruiken die hypo’s kunnen veroorzaken, worden voor maximaal 5 jaar goedgekeurd. Elke 10 jaar is er een rapport van een oogarts noodzakelijk.

Dementie

Ook mensen met dementie kunnen een gevaar vormen op de weg. Als je dementie hebt kan het een uitdaging worden om overzicht te houden in het verkeer. Ook lukt het vaak niet om vlot te reageren als er iets onverwachts gebeurt op de weg. Dementie zorgt ervoor dat je regelmatig dingen vergeet. Daardoor kan het voorkomen dat je niet doorhebt welke autobaan je oprijdt of niet meer weet hoe je thuis moet komen.

Ook voor mensen met dementie is het verplicht om dit in te vullen in de Gezondheidsverklaring. Bij lichte dementie mag er nog wel gereden worden, maar het rijbewijs is in dat geval slechts één tot drie jaar geldig. Toch is het een lastig situatie: naarmate de ziekte vordert, kunnen mensen vaak niet meer rijden, maar dat beseffen ze zich niet altijd. Zie je dit bij iemand in je naaste omgeving gebeuren? Ga dan het gesprek aan en adviseer hem of haar om te stoppen met autorijden.

Om te bepalen of iemand met dementie nog mag rijden, gebruikt het CBR de CDR-score (Clinical Dementia Rating). Aan de hand hiervan wordt een score van de dementie getoetst en bepaald het CBR of er nog gereden mag worden of niet.

Twijfel je of autorijden nog verstandig is? Dan is het verstandig om hierover in gesprek te gaan met je huisarts en het CBR.

Bron | CBR

Saskia WinkensGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden