Opa's en oma's steeds kleiner op kindertekeningen in coronatijd Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Opa’s en oma’s werden in coronatijd steeds kleiner op kindertekeningen

Dat opa’s en oma’s een grote rol spelen in het leven van hun kleinkinderen, weet je als grootouder misschien wel. Maar hoe groot die impact is, merk je eigenlijk pas als je als grootouder verdwijnt uit het leven van je kleinkind, zoals in coronatijd. Onderzoekers lieten kinderen hun grootouders tekenen. Naarmate kinderen opa en oma minder zagen, werden de opa’s en oma’s op de tekeningen steeds kleiner.

Onderzoekers waren benieuwd hoe kinderen tegen ouderen aankijken en of dat beeld positief te beïnvloeden is. Reden genoeg dus om een onderzoek op te zetten. Kinderen van 10 en 11 jaar gingen tijdens dit onderzoek in gesprek met hun eigen grootouders en onbekende ouderen met dementie. Ook speelden ze spelletjes. Om te weten hoe de kinderen naar ouderen kijken, maakten ze voor en na deze zogenoemde interventies binnen tien minuten tekeningen van ouderen en hun opa’s en oma’s. En voor die tekeningen is bewust gekozen: kinderen kunnen zich beter uitdrukken door het maken van een tekening, dan wanneer ze een vragenlijst invullen.

Opa’s en oma’s op kindertekeningen

Uit de eerste metingen kwamen volgens dementieonderzoeker Kasper Bormans geen verrassende resultaten. In gesprek met de Volkskrant licht hij toe: “Vraag een kind een bejaard persoon te tekenen en je krijgt vaak een stereotype te zien: een oude man voor de tv, bijvoorbeeld. Was de opdracht daarentegen ‘teken een van je eigen grootouders’, dan tekenden ze fantasierijker. We zagen zelfs parachutespringende opa’s en oma’s voorbijkomen.”

Opa’s en oma’s worden kleiner

Al snel liepen de onderzoekers tegen een probleem aan: een heftige coronagolf. De kinderen konden niet meer naar de ouderen toe en konden dus geen gesprekken meer voeren of spelletjes spelen. Maar toch maakten de kinderen tekeningen en daarin was een heel duidelijk verschil te zien met de eerste tekeningen. Op de tekeningen die na de lockdown gemaakt werden, werden alle ouderen kleiner, gemiddeld tot wel 33 procent. Wat ook opviel was het kleurgebruik. Minder duidelijke kleuren en de omlijning van de senioren werd vager. Dat gaf de onderzoekers het vermoeden dat de kinderen een grotere afstand voelden tot ouderen en hun grootouders.

Professor Hilde Verbeek van Universiteit Maastricht constateert dat kinderen één duidelijke boodschap hebben gekregen tijdens de pandemie: afstand houden. “Dit onderzoek heeft laten zien dat we de leefwereld van kinderen heel sterk kunnen beïnvloeden door onze sociale en maatschappelijke buitenwereld,” zegt ze tegen AD. “Daar moeten we ons bewust van zijn, want dat kan negatief uitwerken, maar het kan kinderen ook positief beïnvloeden”

Mentale landschap van kinderen is boetseerbaar

Op een later moment tekenden de kinderen nogmaals. Er waren geen maatregelen meer en ze mochten ouderen weer zien. Na een licht positieve beïnvloeding werden de figuren in de tekeningen weer groter met gemiddeld 18 procent. “Voor mij bewijst dit hoe boetseerbaar het mentale landschap van kinderen is. Hoe kinderen naar ouderdom en dementie kijken is beïnvloedbaar: de bevroren beelden kun je ontdooien, vervormen en weer vastleggen. Dat is belangrijk; de rol van contact tussen generaties is niet te onderschatten, voor zowel ouderen als kinderen,” aldus Bormans.

Bron | AD, Volkskrant

Nynke KooyGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden