Ook op latere leeftijd kun je nog nieuwe vriendschappen sluiten. Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

PREMIUM

Nieuwe vrienden maken op latere leeftijd: zo doe je dat volgens een psycholoog

Met de jaren wordt je sociale kring vaak kleiner en kan het lastiger worden om nieuwe vriendschappen te sluiten. Toch hebben we allemaal de behoefte om ons te verbinden met anderen. We spraken met gelukspsycholoog Josje Smeets over hoe je nieuwe vrienden maakt op latere leeftijd: ‘Sociaal contact is een van de belangrijkste geluksbevorderaars.’

Tot 25 jaar maken de meeste mensen vrij gemakkelijk nieuwe vrienden. Daarna wordt het volgens Josje steeds lastiger: “Vaak krijg je rond die leeftijd minder tijd door je baan, relatie of eventuele kinderen. Vriendschappen ontwikkelen en ze daarna ook nog onderhouden: daar gaat veel tijd in zitten. Het gebrek aan tijd zorgt ervoor dat het aantal vriendschappen drastisch afneemt na je 25ste.”

Verschil in levensfase

Nog een reden waarom de wegen soms scheiden, is omdat je niet altijd meer in dezelfde levensfase zit als andere vrienden. Als jij oma wordt, maar een vriendin niet, kan het gebeuren dat je uit elkaar groeit. Vaak kies je onbewust anderen uit die in de dezelfde levensfase zitten als jij. Dat heeft volgens Josje vooral te maken met het gemeenschappelijke aspect dat wegvalt.

We raken namelijk vaak bevriend met mensen die op ons lijken en dezelfde interesses hebben. En dat kan wisselen per levensfase. “Op je vijftiende heb je bijvoorbeeld dezelfde muzieksmaak en woon je in dezelfde stad. Als je twintig bent, krijg je meestal studievrienden. En daarna krijg je soms vrienden die net als jij kleine kinderen hebben. Na je zestigste heb je vaak geen ‘hoofdactiviteit’ meer: velen stoppen dan met werken. Als gezamenlijke interesse moet je het dan echt hebben van hobby’s.”

Nieuwe vrienden maken op latere leeftijd: zo doe je dat

Omdat het gemeenschappelijke zo belangrijk is als basis voor een vriendschap, kun je volgens Josje het best actief op zoek gaan naar waar je eigen interesses liggen en actief worden in groepen mensen die die interesse met je delen. Nog makkelijker wordt het als je sociale contacten opdoet bij een sport, zoals tennissen, padel, golf of yoga. “Sporten is de makkelijkste manier om sociaal contact te maken. Als je sport, komen er bovendien vier gelukshormonen tegelijkertijd vrij: serotonine, dopamine, endorfine en oxytocine. Als je op dat moment dan ook nog oprechte verbinding maakt met anderen, is het effect extra groot. De gelukshormonen die vrijkomen tijdens het sporten koppel je aan die ander, waardoor je die persoon leuker gaat vinden. Vriendschappen hebben daarom meer kans van slagen bij het sporten dan wanneer je bijvoorbeeld koffie met iemand gaat drinken. Lichaamsbeweging staat op één als geluksbevorderaar en sociaal contact op twee. Als je ongeveer 50 uur hebt doorgebracht met iemand, verander je van een kennis in een losse vriend.”

Verbinding maken met een ander

Verbinding maken met een ander gaat het best offline. Ons brein begrijpt online chatten niet en er komen dan geen gelukshormonen vrij. “Dat gebeurt alleen als je je offline verbindt met een ander en oogcontact maakt. Oogcontact is de meest ondergewaardeerde vorm van contact. Na zestig seconden – dat hoeft niet aaneengesloten te zijn – komt er oxytocine vrij. Dat is het knuffelhormoon waardoor je iemand aardiger gaat vinden en sneller vertrouwt. Als je voelt dat je er met jouw ‘mindere’ kanten en kwetsbaarheden mag zijn, verdiept het contact zich nog meer.”

Vrienden dicht bij huis

Josje raadt aan om contacten dicht bij huis te zoeken. Het nabijheidseffect is volgens haar vaak nog sterker dan de gemeenschappelijke interesse die je met een ander deelt. “Er is onderzoek gedaan waaruit blijkt dat veel mensen de bewoners van hun eigen flatgebouw aardiger vinden dan die van een andere flat. Ze werden dikke vrienden met de bovenburen en mensen die naast hen woonden en vonden de mensen van drie flats verderop minder aardig. Niet omdat die écht minder aardig zijn, maar puur en alleen omdat ze qua fysieke afstand verder weg waren. Alleen al het wonen in dezelfde straat geeft een gevoel van verbinding.”

Bel oude vrienden op

Je kunt proberen om een oudere vriendschap nieuw leven in te blazen. Het kan gebeuren dat je vrienden uit het oog bent verloren doordat jullie ooit in een andere levensfase terechtkwamen. De een kreeg bijvoorbeeld kinderen en de ander niet. “Op een gegeven moment gaan die kinderen uit huis en beland je misschien wel weer in dezelfde fase, omdat je bijvoorbeeld allebei gepensioneerd bent. Je kunt allebei zoekende zijn naar hoe je je leven nu gaat inrichten. Dat kan een nieuwe gemeenschappelijke basis vormen,” legt Josje uit.

Het hebben van dezelfde achtergrond of cultuur zorgt ervoor dat je elkaar sneller begrijpt en dus makkelijker vrienden zult worden. “We zijn in Nederland best inclusief en veel mensen staan open voor diversiteit, maar het is makkelijker als iemand op je lijkt. Net als wanneer twee mensen allebei uit Brabant komen en daardoor sneller om dezelfde grappen lachen. Cultuur is heel belangrijk als het gaat om gemeenschappelijkheid. Daarbij komt dat je vaak dezelfde levensopvattingen hebt. Dat is belangrijk om je met een ander te verbinden.”

Verwachtingen bijstellen over vriendschap

Het helpt volgens Josje om je verwachtingen bij te stellen. Als je die laag houdt, kan het alleen maar meevallen. Ze raadt aan om in een redelijk vroeg stadium uit te spreken wat vriendschap voor je betekent. “En vraag aan de ander wat voor diegene de definitie is van vriendschap. Dat kun je na drie maanden best doen. Dan weet je allebei waar je aan toe bent en hoe je de vriendschap samen vorm wilt geven.”

Geen zin om af te spreken

Nieuwe vrienden maken: veel mensen willen het wel, maar hebben er geen puf meer voor. Met de jaren heb je misschien wat minder energie dan vroeger. Je kunt daardoor minder zin hebben om zomaar met anderen af te spreken. En die mensen laten we vaak ook niet meer zo snel toe. Volgens Josje worden we elk jaar kieskeuriger met vriendschappen. Ze legt uit: “Je wordt voorzichtiger en durft minder risico’s te nemen. We worden dan eigenlijk iets te ‘verstandig’.

Hoe langer je leeft, hoe vaker je negatieve ervaringen opdoet. Je bent misschien wel eens bij iemand op de koffie gegaan, die later over je roddelde bij een andere vriendin. Onze hersenen zien dat als gevaar en daardoor sluiten we steeds meer mogelijkheden uit. Als we nieuwe vrienden willen maken, is het goed om te proberen weer met die open blik van vroeger naar anderen te kijken. En ondanks dat je soms geen puf hebt, is het toch zeker de moeite waard om (nieuwe) sociale contacten op te doen. Het is een van de belangrijkste geluksbevorderaars die er zijn.”

Saskia WinkensGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden