Doorbraak melanoom Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Nieuw onderzoek: doorbraak in de strijd tegen uitgezaaid melanoom

Een melanoom is een ernstige en agressieve vorm van huidkanker. Ongeveer 7000 Nederlands krijgen jaarlijks te horen dat ze een melanoom hebben. Ondanks de behandelingen die mogelijk zijn, overlijden er jaarlijks zo’n 800 mensen aan deze vorm van huidkanker. Maar er is hoop: het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis heeft een nieuwe immuuntherapie ontwikkeld die de strijd aangaat met een uitgezaaid melanoom.

Het gaat hierbij om TIL-therapie waarbij TIL staat voor tumor infiltrerende lymfocyten. John Haanen, internist-oncoloog van het Antoni van Leeuwenhoek in Amsterdam en bijzonder hoogleraar klinische oncologie aan het Leids Universiteit Medisch Centrum, vertelt aan het AD dat de TIL-studie, waaraan hij in 2014 begon, de eerste studie ter wereld is waarin de nieuwe behandeling op een groot aantal patiënten wordt vergeleken met de standaardbehandeling van de kankersoort. “In ons geval ging het om 168 patiënten,” legt hij uit.

TIL-therapie

Wat houdt deze nieuwe behandeling in? Bij deze nieuwe immuuntherapie spelen de afweercellen, de zogenaamde T-cellen, een belangrijke rol. Deze afweercellen kunnen kankercellen herkennen als afwijkend, ze aanvallen en vernietigen. In de TIL-therapie worden de afweercellen van een patiënt in een lab vermeerderd tot enkele miljarden om zo een effectief aanvalsleger te creëren.

Resultaten van de therapie

De resultaten van het onderzoek zijn veelbelovend. Bij 49 procent van de patiënten met uitgezaaid melanoom die de therapie kregen, werden de uitzaaiingen kleiner en bij 20 procent verdwenen die zelfs volledig. “Je ziet dat een behandeling duidelijk meerwaarde heeft. Deze percentages zijn beduidend hoger dan bij de patiënten die de standaard immuuntherapie kregen met ipilimumab, een middel dat lichaam eigen afweercellen helpt de kankercellen beter te bestrijden. In dat geval werden de uitzaaiingen bij 21 procent van de patiënten kleiner, en verdween de ziekte volledig bij 7 procent,” legt Haanen uit.

Het behandeltraject

Als je deze behandeling wilt doen, bestaat het behandeltraject uit vier onderdelen. Haanen legt uit dat er eerst een operatie plaatsvindt: “Doormiddel van de operatie hebben we afweercellen uit de uitzaaiing. In het laboratorium maken we van die T-cellen in vijf weken tijd een miljardenleger,” stelt Haanen. Vervolgens krijg je chemotherapie en dit is volgens Haanen niet om de kanker te bestrijden, want een Melanoom reageert niet op chemotherapie.

“Als je die miljarden afweercellen wilt teruggeven, moet je daarvoor in het lichaam eerst ruimte creëren door de eigen afweer tijdelijk even te onderdrukken. Als de afweercellen zijn teruggeplaatst, geven we snel opeenvolgende nabehandelingen met een middel dat zorgt voor de snelle groei van cellen, interleukine-2”, aldus Haanen.

De chemotherapie en de interleukine kunnen voor enkele bijwerkingen zorgen, stelt Haanen. “Maar tegen de tijd dat zij het ziekenhuis verlaten, zijn ze eigenlijk al voor 80 procent hersteld van de bijwerkingen. De rest gebeurt thuis. Je hebt dus geen langdurige bijwerkingen van deze eenmalige therapie.”

Standaardtherapie in de toekomst

Tot het eind van 2022 kunnen patiënten in Nederland via hun behandelend oncoloog nog doorgewezen worden en instromen in de TIL-studie als zij voldoen aan bepaalde criteria. De behandeling wordt vergoed. Verder is het ministerie voor Volksgezondheid op dit moment bezig om de TIL-behandeling vanaf volgend jaar de standaardtherapie te maken, vergoed door de zorgverzekeraars.

“Het Zorginstituut Nederland heeft daar veel bemoeienis mee. Met steun van KWF Kankerbestrijding kloppen we als academische partij ook aan bij het Europese Geneesmiddelenagentschap (EMA), dat een Europese goedkeuring en registratie afhandelt. Hopelijk gaat het EMA daarmee akkoord waardoor de TIL- behandeling als erkend geneesmiddel beschikbaar komt voor de hele Europese markt,” aldus Haanen.

Bron | AD

Sanne van De WeteringGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden