null Beeld Getty Images/Westend61
Beeld Getty Images/Westend61

Niet alleen maar ellende: dompel jezelf onder in de wereld van goed nieuws

Er is zelden zo veel slecht nieuws op ons afgevuurd als de laatste tijd. Journalist Fleur Baxmeier vindt het hoog tijd voor wat meer vrolijkheid. Laat goed nieuws nou net een trend zijn. Hoe zit dat? En hoe integreer je het in je leven?

Want soms kan het lijken alsof er alleen maar ellende is in onze wereld, terwijl dat gelukkig niet zo is.

Landelijke rellen

Het was de dag na de landelijke rellen over de avondklok. Vanaf de vroege middag had ik alle gebeurtenissen op de voet gevolgd. De geplunderde Jumbo in Eindhoven, het waterkanon in Amsterdam, de uitgebrande teststraat in Urk... Ik had het ene verbijsterende nieuwsfeit nog niet verwerkt of het volgende werd al op een presenteerblaadje opgediend. Van het NOS Journaal en RTL Nieuws zapte ik naar Humberto en Op1, met constant een schuin oog op Twitter en Instagram voor de allerlaatste updates. Met vierkante ogen was ik murw geslagen en verdrietig mijn bed in gestapt. In wat voor wereld leefden we eigenlijk?

Goed nieuws

Met hetzelfde zware gemoed sjokte ik na een nacht vol gewoel naar de sportafspraak met mijn personal trainer in het park. Ik wilde tijdens de warming-up net beginnen aan mijn riedel over hoe ellendig het allemaal was toen ze haar hand opstak: ‘Ik volg de actualiteiten al vanaf het begin van de coronacrisis maar heel beperkt,’ verklaarde ze monter, onderwijl gebarend dat ik best iets dieper en sneller mocht squatten. ‘De hele dag ellende, daar werd ik maar naar van. Ik kijk nu nog één keer per dag naar het nieuws, zodat ik op de hoogte blijf. Verder focus ik op wat er wél goed gaat in de wereld. Daar word je toch veel blijer van?

Drie kranten

Noem het beroepsdeformatie, maar ik had niet eerder stilgestaan bij de mogelijkheid om het nieuws niet elke dag van A tot Z op te slurpen. Van huis uit heb ik meegekregen dat het belangrijk is om op de hoogte te zijn. Er vielen twee kranten op de deurmat, tijdens het NOS Journaal hield je je mond en later op de avond werd er gekeken naar Nova of een ander programma met deskundigen die hun visie op het wereldtoneel deelden. Op de School voor Journalistiek werd daar zelfs nog een schepje bovenop gedaan, met het advies om minstens drie kranten te lezen, zodat je het nieuws van alle kanten tot je krijgt.

Zo kan het gebeuren dat ik vanaf het moment dat ik opsta totdat ik mijn ogen sluit alert ben op wat er om ons heen gebeurt. Wat ik lees, hoor en zie gaat, net als bij de meeste mensen, vooral over wat er vandaag is misgegaan en welke gevolgen dat heeft, want dat is nu eenmaal de basis van het verdienmodel van de traditionele media. Maar of we daar nu per se gelukkiger van worden? De wijze woorden van mijn personal trainer zetten me aan het denken over onze nieuwsconsumptie. Waar komt de behoefte vandaan om ons dagelijks onder te dompelen in voornamelijk negatief nieuws? Kan dat niet anders, beter en vooral leuker?

Lees ook: Wow: zoveel invloed hebben negatieve gedachten op je immuunsysteem

Ons systeem

Het zit in ons systeem gebakken om alles te willen weten over slecht nieuws. De logische verklaring daarvoor is dat het in de oertijd wel zo handig was als je hoorde dat er ergens verderop dood en ellende werd gezaaid door een leeuwenfamilie, epidemie of noodweer. Het volgen van dergelijke drama’s leverde je voordeel op, omdat het je in staat stelde om je naasten en jezelf te beschermen tegen naderend onheil. Deze overlevingsdrang van weleer zorgt ervoor dat we vandaag de dag nog steeds smullen van alles wat gevoelens van opwinding, angst, verbijstering of boosheid aanzwengelt. Sex sells, maar fear sells net zo hard.

Onze hersenen zijn zo ingesteld, dat alles wat afwijkt van het normale opvalt,” zegt gezondheidspsycholoog Madelon Peters, die onderzoek doet naar de invloed van optimisme op de gezondheid van mensen. “Als alles z’n gangetje gaat, hoef je er geen speciale aandacht aan te besteden. Maar als iets anders is, dan reageren we daarop. Die drang wordt sterker als er iets negatiefs gebeurt, maar het pijnlijke is dat we daar niets mee kunnen. Als je hoort over een groot ongeluk of een fabriek die is ingestort, dan vinden we dat heel erg. Maar het geeft ook een hopeloos gevoel, omdat je niks kunt doen om het beter te maken.

Negatief nieuws

Onderzoek bevestigt dat negatief nieuws veel invloed kan hebben op onze stemming. Peters: “Je hebt ongeveer drie keer zo veel positieve gebeurtenissen nodig om de impact van één negatief nieuwsbericht te neutraliseren. Over het algemeen voelen we ons er minder fijn bij als we slecht nieuws horen, over pak ’m beet corona of een ongeluk, maar bij sommige mensen komen zulke berichten nog eens extra hard binnen. Bijvoorbeeld omdat ze er genetisch gevoeliger voor zijn of door iets wat ze in hun opvoeding hebben meegemaakt. In die gevallen kan negatief nieuws zelfs invloed hebben op de mentale gezondheid.”

Een risico dat in coronatijd groter is dan ooit, want wat zijn we het afgelopen jaar overstelpt met bang makende informatie over steeds weer nieuwe varianten van het coronavirus, onzekerheden over de verspreiding van het virus en ga zo maar door. Uit onderzoek blijkt dat mensen zich vaak overladen voelen met informatie en het nieuws als emotioneel uitputtend en te negatief ervaren, wat leidt tot stress en spanning. Net als mijn personal trainer kiezen daarom steeds meer mensen ervoor om het nieuws te mijden of zich te voeden met andersoortige informatie. Maar hoe pak je dat aan? En wat doet dat vervolgens met je welzijn?

Good News Movement

Een rondvraag in mijn omgeving leert dat ik niet de enige ben die snakt naar positief nieuws. Een behoefte die wordt gehonoreerd, want als je erop gaat letten, is het ineens overal. Via mijn personal trainer kom ik terecht op de Good News Movement, een Instagram-account waar journalisten de hele dag door ontroerende, inspirerende en positieve nieuwtjes delen. Dat gaat van het bericht dat de olifantenpopulatie in Kenia in dertig jaar tijd is verdubbeld en een schattig filmpje van een jongetje dat z’n nieuwe babybroertje teder omhelst tot een Amazon-chauffeur die een kindje redt na een brute overval op zijn ouders.

En zo zijn er nog veel meer opwekkende initiatieven uit de grond gestampt. Zo brengt NU.nl in tijden van corona dagelijks positief nieuws, lees je op thehappybroadcast.com elke dag positieve nieuwtjes van over de hele wereld en werden er niet eerder zo veel blije dierenfilmpjes gedeeld op social media. In talkshows mag nieuws dan nog steeds ‘negatief’ zijn, maar los daarvan verkoopt een goed gevoel beter. Het is een ontwikkeling die compleet begrijpelijk is, vindt filosoof Jan Drost. “Ik merk dat mensen moe zijn van al het slechte nieuws." Dat heb ik zelf ook al een tijdje.

Lees ook: Dít zijn jouw meest positieve eigenschappen volgens je sterrenbeeld

Betere balans

Drost schrijft veel over de klimaatcrisis, een onderwerp dat vandaag de dag niet stemt tot blijdschap. “Maar het is belangrijk dat we er aandacht aan blijven schenken,” zegt hij. “Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor al het nieuws rondom de coronacrisis, ongelijkheid in de wereld en armoede op bepaalde plekken. Je kop in het zand steken en alleen nog maar kattenfilmpjes kijken, dat is een vorm van escapisme waar je niets mee opschiet. Maar er zou wel een betere balans moeten komen tussen goed en slecht nieuws. Niet alleen maar de nadruk op wat er misgaat, maar ook aandacht voor alles wat wél de goede kant opgaat.”

Wat volgens Drost belangrijk is, is dat je jezelf niet buiten het nieuws plaatst. “We worden ongelukkig van slecht nieuws, omdat het ons een machteloos gevoel geeft,” legt hij uit. “Machteloosheid kan leiden tot lamlendigheid, somberheid of een depressie. Dat kun je enigszins voorkomen door zelf de touwtjes in handen te nemen, hoe klein je bijdrage ook is. Ik denk dan bijvoorbeeld aan geen vlees eten, omdat je weet dat je het klimaat en dieren daarmee een plezier doet. Of niet meer vliegen. En check goed de nieuwsbron, want voordat je het doorhebt verzand je in onzinwebsites.

Pauze

Mensen die er aan het begin van de coronacrisis bewust voor kozen om een pauze te nemen van het negatieve nieuws geven in een onderzoek aan dat hun mentale welzijn beter is geworden. “Optimisme is goed voor je gezondheid en je brein,” zegt Madelon Peters. ‘Dat komt omdat optimisme betekent dat je je realiseert dat deze situatie waarschijnlijk tijdelijk is. Alleen al het besef dat er betere tijden aankomen, zorgt ervoor dat je minder lijdt onder de huidige situatie. In die zin is het heel goed om je te richten op positief nieuws, want je vergroot daarmee je optimistische instelling en kunt beter omgaan met slechte berichten.

Positieve initiatieven

Ik blijk zelf erg goed te gaan op alle positieve initiatieven die in coronatijd zijn opgestart. Zoals de inspirerende ‘Samen wakker worden’-filmpjes die Lenette van Dongen plaatst op haar Facebook. Inclusief een beweegsessie, inspirerende quote en meditatiemoment. Of de tip van mijn Brabantse nichtje: Breda maakt mij blij op Facebook, die reddingsacties hielden voor gladiolen, pompoenen en wijnen. En wat dacht je van Pocon? Een afkorting van Positief Corona Nieuws, met elke dag een nieuwe opsteker. Denk aan dalende prijzen in de horeca, maar ook slimme manieren om coronaproof te knuffelen. Daar word je toch vrolijk van?

Genetisch bepaald

"Hoe optimistisch je in het leven staat, is voor ongeveer 25 procent genetisch bepaald,” vertelt Madelon Peters. “Een ander deel is gebaseerd op je vroege jeugd, wat je hebt meegemaakt en hoe je ouders op bepaalde gebeurtenissen reageerden. Maar er zijn duidelijke aanwijzingen dat je met oefeningen een kleine verschuiving kunt laten plaatsvinden. We moeten daarbij de kanttekening maken dat we iemand die zwaar depressief is niet kunnen omturnen, maar wel iemand die somber is. Zeker in coronatijd zijn er veel mensen die op het randje zitten, met een stemming die minder vrolijk is dan voorheen. Daar kun je zelf zeker iets aan doen."

Positieve gedachtes

Het helpt volgens Peters als je nagaat welke positieve dingen er wel zijn in je leven en daar dagelijks even bij stilstaat. Heb je lekker gegeten? Gezellig getelefoneerd met een vriendin? Of een leuk spelletje gespeeld met je kleinkinderen? Als je nadenkt over waarom het zo leuk was en of je dit soort dingen vaker kunt doen, train je je hersenen om positieve gedachtes voorrang te laten geven boven onze natuurlijke neiging om vooral te focussen op slecht nieuws. Dat levert mij al een paar maanden lang alleen maar goed nieuws op, want coronarellen of niet, ik heb me in tijden niet zo ontspannen, rustig en vrolijk gevoeld.

Tekst | Fleur Baxmeier

Beeld | Getty Images

Redactie MargrietGetty Images/Westend61

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden