Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Lifestyle

Moet je een erfenis altijd aanvaarden? Annemarie van Gaal geeft het antwoord

annemarie-van-gaal.jpg

Wat komt er allemaal kijken bij 
een erfenis en waar moet je extra goed op letten? Margriet legde vijf vragen van lezeressen voor aan Annemarie van Gaal.

Mijn man en ik zijn al aardig 
op leeftijd. Wat kunnen we 
doen om het na onze dood zo gemakkelijk mogelijk te maken voor de nabestaanden?

Goed dat jullie hierover nadenken. Als een dierbare overlijdt is dat natuurlijk erg zwaar voor diegenen die achterblijven en dan moet er in deze rouwperiode ook nog eens een hoop worden geregeld. Je kunt het gemakkelijker maken voor de nabestaanden door het een en ander voor te bereiden. Denk bijvoorbeeld aan de volgende zaken:

  • Zorg ervoor dat de administratie op orde is en keurig in mappen zit. Ook de polis van de uitvaartverzekering en levensverzekeringen moeten eenvoudig te vinden zijn.
  • Spreek af wie de administratieve afhandeling doet. Om conflicten tussen erfgenamen te voorkomen, kan het slim zijn hier een onafhankelijk executeur voor te kiezen.
  • Stel een testament op en zorg voor een adressenlijst voor de rouwkaarten.
  • Bespreek alvast de wensen voor de uitvaart en leg die vast op papier.
  • Als je het kunt missen, schenk dan voor 
je dood alvast een bedrag aan je kinderen. Hoe minder er uiteindelijk over is aan 
erfenis, hoe minder erfbelasting zij er na 
het overlijden over hoeven te betalen.

Als mijn echtgenoot overlijdt, wordt de erfenis dan verdeeld tussen mij en mijn kinderen?

Zonder testament wordt na het overlijden de nalatenschap in gelijke delen verdeeld tussen de overgebleven partner en de kinderen. 
Dat is de wettelijke verdeling. Maar kinderen krijgen hun erfdeel na het overlijden van de ouder niet meteen in handen. Om te voorkomen dat je wordt gedwongen om het huis of andere goederen te verkopen, mag het erfdeel van 
de kinderen worden gebruikt om in het huis te kunnen blijven wonen en voor dagelijks levensonderhoud.

Kinderen kunnen hun erfdeel opeisen in de 
volgende omstandigheden:

  • Bij faillissement van de nog levende ouder.
  • Als de ouder in de schuldsanering terechtkomt.
  • Bij overlijden van de ouder.

Als het de wens is dat de kinderen wél direct na overlijden een geldsom krijgen, kan dat worden vastgelegd in een testament.

Moet ik een erfenis altijd aanvaarden?

Nee, zeker niet. Ik zou het ook niet 
aanraden om een erfenis klakkeloos 
te aanvaarden. Als je een erfenis aanvaardt, ben je ook verantwoordelijk voor alle eventuele schulden. Denk hier goed over na. Je kunt op verschillende manieren reageren:

1. Zuiver aanvaarden. Dat wil zeggen dat je de erfenis in zijn geheel aanvaardt, inclusief alle vermogens en schulden.
2. Beneficiair aanvaarden. Je krijgt dan de kans om te inventariseren of er meer bezittingen dan schulden zijn, voordat je de erfenis aanvaardt of verwerpt.
3. Verwerpen. Je ziet af van de erfenis. Dit gebeurt meestal als de schulden hoger zijn dan de bezittingen.
NB: beneficiair aanvaarden of verwerpen moet bij de griffie van de rechtbank gebeuren. De notaris kan je daarbij helpen. Als je een erfenis ontvangt, heb je beperkt de tijd om te beslissen of je deze wilt aanvaarden. Let op: een erfenis aanvaard je al wanneer je bijvoorbeeld foto’s uit het huis van de overledene meeneemt of een betaling doet.

Ik heb een oud huis geërfd en twijfel of dat snel verkocht zal worden. Moet ik nu de erfenis accepteren?

Als je niet al te ruim bij kas zit en het huis oud en vervallen is en wellicht pas zal worden verkocht nadat het jaren te koop heeft gestaan, zou dat een probleem kunnen zijn.
Je mag de woonlasten van een geërfde woning maximaal twee jaar aftrekken van de belasting, de hypotheeklasten zijn niet aftrekbaar. Volgens de wet ben je verplicht om binnen acht maanden na overlijden aangifte te doen van de erfenis. Je moet dan de erfbelasting afrekenen en kunt daar niet mee wachten tot het huis is verkocht. Vanaf dan betaal je ook heffingsrente over de erfbelasting die je bent verschuldigd. De belastingdienst bereidt vervolgens de aanslag voor die je moet betalen.

De erfbelasting betaal je over de WOZ-waarde van het woonhuis en niet over het bedrag dat de woning oplevert. Hoe lager de WOZ-waarde, hoe minder erfbelasting je betaalt. 
Als de WOZ-waarde naar je mening te hoog is, maak dan bezwaar bij de gemeente. Denk dus goed na of je de erfenis zuiver wilt aanvaarden. Je bent dan met je eigen vermogen ook aansprakelijk voor alle schulden. In dit geval kun je de nalatenschap als erfgenaam beter beneficiair aanvaarden.

Mijn zoon heeft het erg goed voor elkaar. Mijn dochter daarentegen kan met twee kleine kinderen nauwelijks het hoofd boven water houden. Ik wil graag dat mijn dochter meer erft na mijn overlijden dan mijn zoon. Kan dat?

Er kunnen omstandigheden zijn 
waardoor je ervoor kiest het ene 
kind meer na te laten dan het andere. Als je bepaalde kinderen wilt bevoordelen ten opzichte van andere kinderen, kan dat. Je hoeft niet ieder kind gelijk 
te laten erven. Laat dit wel vastleggen in een testament.
Een legitieme portie is de helft van het kindsdeel. Daar heb je als kind altijd recht op, ongeacht de wensen van de ouder(s). Dus je kunt niet worden onterfd. Ook kun je als ouders niet alles aan een goed doel schenken, want je mag die legitieme portie niet wegschenken.

Er is een verschil tussen ‘kindsdeel’ 
en ‘legitieme portie’. Een kindsdeel is het deel van je ouders waar je recht op zou hebben. Stel je hebt drie broers en zussen, dus je bent met zijn vieren, dan is het kindsdeel van ieder 25 procent. 
Ik adviseer wel om je beslissing nu al 
te delen met je beide kinderen en je motivatie toe te lichten. Dit voorkomt problemen in een later stadium.

M35 CoverIn Margriet 35 (2016) vind je nog veel meer vragen van lezeressen over wat er allemaal komt kijken bij een erfenis. Annemarie van Gaal geeft uitgebreid antwoord, bijvoorbeeld bij wie je een testament kunt laten opstellen en wat kan erin worden opgenomen. Nabestellen? Dat kan via Tijdschrift365.nl

beeld: iris planting

Ook interessant