Nostalgie: leren schrijven. Beeld Getty Images/EyeEm
Beeld Getty Images/EyeEm

Leren schrijven, hoe ging dat vroeger? ‘Ik kreeg een nylonkous om mijn linkerhand zodat ik alleen met rechts kon schrijven’

Met een lineaal op je vingers getikt worden als je met links schreef, alle letters netjes aan elkaar schrijven en natuurlijk die kroontjes- en vulpennen die áltijd lekten. Leren schrijven was vroeger zeker niet altijd makkelijk. Margriet-lezeressen over hun ervaringen van vroeger.

Op 23 januari is het de Internationale dag van het Handschrift. Waar laptops en iPads hun intrede hebben gedaan in het hedendaagse onderwijs waardoor kinderen tegenwoordig minder vaak de pen hoeven op te pakken, speelden vroeger rechtshandig schrijven en de kroontjespen een belangrijke rol.

Leren schrijven: zo ging dat vroeger

Netjes leren schrijven was vroeger voor velen een grote uitdaging. Onderwijsgeschiedenis vertelt hoe we met de kroontjespen in de weer, mooie hoge lussen probeerden te maken. En woorden aan elkaar vastschrijven, natuurlijk. Dat was niet altijd makkelijk. De inktpot kwam bijvoorbeeld vol propjes te zitten en daardoor kwamen er allemaal vlekken in je schrift. Tijdens het schrijven hoorde je in de klas de pennen op de bodem van de inktpotjes tikken. Ook schoven klasgenoten het schuifje van de inktpot continu open en dicht. Er werd bovendien veel kattenkwaad mee uitgehaald: regelmatig werden de lange vlechten in de inktpot gedoopt.

Tot in de jaren zestig had je een groot probleem als je linkshandig was. Schrijven hoorde je met de rechterhand te doen. Deed je dat niet? Dan kwamen er niet alleen vlekken op het papier, maar liep je ook het risico dat de leraar je met een liniaal op de vingers tikte.

Zó leren kinderen nu schrijven

Ook al heeft de computer ook in het basisonderwijs zijn intrede gedaan, kinderen leren nog altijd schrijven met de hand. Volgens J/M Ouders leren kinderen in de kleuterklas eerst vormen maken. Daarbij wordt gelet op de juiste houding, een goede papierligging en het goed vasthouden van het potlood. Vanaf groep drie leren kinderen letters schrijven en woorden vormen. Daarna is het een kwestie van veel blijven oefenen met de letters, de afstand ertussen en het schrijftempo. Vanaf groep zeven ontwikkelt een kind een eigen handschrift.

Jullie herinneringen aan leren schrijven als kind

Netjes schrijven en niet met links mogen schrijven: déze herinneringen hebben Magriet-lezeressen:

  • Petra de Haan: “Ik had een soort kartonnen bord onder m’n schrift. Daar zat een verhoging op en daar moest mijn schrift tegenaan liggen.”
  • Elly Verkuijlen: “Ik was linkshandig en kreeg van de juf een nylonkous aan mijn linkerhand zodat ik gedwongen rechts moest schrijven. En o wee, als de juf niet keek en ik stiekem die nylonkous uitdeed....”
  • Jacqueline Tenneij: “Als kind was ik best slordig en vond ik het lastig schrijven met alle lussen en lijntjes. Later werd ik zelf leerkracht en leerde de kinderen dan ook dat ze niet op en tussen de lijntjes hoefden te schrijven. Dat werd me in dank afgenomen.”
  • Saskia Schmitz-Breuren: “Ik mocht gelukkig gewoon links schrijven en kreeg een ander soort vulpen. Best raar, want ik kon prima schrijven met een ‘normale’ vulpen. Hetzelfde geldt voor de schaar: met de gewone kan ik prima knippen en met een linkshandige juist niet. Schrijven was geen probleem, op de blauwe vlekken aan de zijkant van mijn hand na. Mijn moeder moest wel met rechts schrijven. Zij kan nu links en rechts schrijven.”
  • Petra Scheepbouwer: “Mijn man werd gedwongen om rechts te schrijven. Mijn kinderen bleken beiden linkhandig te zijn en we hebben er op aangedrongen om het zo te laten. Mét uitleg erbij waarom we het niet wilden. Mijn zoon brak zijn vulpen, daardoor werd besloten om hem eerst met potlood en daarna met balpen te laten schrijven. Ook hoefde hij niet aan elkaar te schrijven omdat dat helemaal niet meer leesbaar was.”
  • Angélique Vera-Lammers: “Ik mocht wel met links schrijven, maar dat moest wel met een vulpen. Ik had altijd een onvoldoende en heb nooit netjes leren schrijven. Uiteindelijk heb ik de pen ritueel verbrand toen ik naar de middelbare school ging.”
Saskia WinkensGetty Images/EyeEm

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden