klagen ouder worden Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Klagen we meer naarmate we ouder worden?

Nederlanders klagen maar wat graag over het weer, drukte op de weg of moderne technologie. Tja, eigenlijk valt op elk onderwerp wel iets aan te merken. Maar klagen we vaker naarmate we ouder worden? En zo ja, waarom?

We zochten het uit.

Waarom klagen we?

Het is te koud (of te heet!), de trein heeft vertraging of we staan in een lange rij: het zijn bij uitstek dé momenten waarop massaal geklaagd wordt. Waarom doen we dat eigenlijk zo graag? Volgens klinisch psycholoog Filip Raes heeft dat een functie. “Mensen die klagen, ventileren ook. Ze spreken uit waar ze mee zitten. Dat lucht op”, vertelt hij tegen HLN. “Daarnaast is klagen een manier om steun te zoeken bij anderen. Troost, misschien zelfs raad.” Bovendien zorgt het voor een gevoel van saamhorigheid of herkenning, en dat vinden we als mens belangrijk.

Meer kans op overleving

Klagen wordt meestal niet gezien als een fijne eigenschap, maar we kunnen er weinig aan doen. “Ons brein is geprogrammeerd om dingen die niet goed zijn of verbetering nodig hebben, sneller op te merken”, legt Raes uit. En dat is hartstikke handig. “Je vergroot je kansen op overleving, als je op je hoede bent. Stel je voor dat er duizenden jaren geleden twee soorten mensen bestonden: flierefluiters die altijd lagen te chillen, en serieuzere mensen die alert waren, nadachten over problemen en dan ook sneller reageerden bij gevaar. Wie had het meeste kans om te overleven, denk je? Inderdaad, de serieuze soort.” Dat zaniken is dus zo slecht nog niet.

Klagen we meer als we ouder worden?

Dat we meer klagen naarmate we ouder worden, is niet zo stellig te zeggen. Mensen tussen de 65 en 75 jaar zijn over het algemeen het meest tevreden met hun leven en sociale contacten, blijkt uit onderzoek van het CBS. Bij 75-plussers neemt die tevredenheid wat af, zeker als het op hun gezondheid aankomt. Dat jongere mensen ouderen soms zien als zeurende mensen komt volgens Marcel Olde Rikkert, hoogleraar geriatrie, door het verschil in tempo. Zijn advies? Laat ze eerst een paar minuten uitpraten over wat ze hebben meegemaakt. “Wanneer je nog volop in het werkende leven staat, wil je snel ter zake komen, terwijl ouderen een langere aanloop nodig hebben”, zegt hij tegen de Volkskrant.

Negatieve spiraal

Toch kun je door fysieke en mentale klachten die bij ouderdom horen sneller in een negatieve spiraal terechtkomen. Allereerst kan medicatie een boosdoener zijn, omdat ze als bijwerking soms een negatief effect hebben op je gedrag en humeur. Ook chronische pijn, iets waar veel ouderen mee kampen, kan ervoor zorgen dat je minder lekker in je vel zit. Het maakt je somber, prikkelbaar en dat is soms reden om te klagen. Klagen kan ook het gevolg zijn van verveling. Als je ouder wordt en met pensioen gaat, kun je het gevoel hebben dat je geen doel meer hebt in het leven. Verveling neemt vaak toe als je weinig buitenkomt, bijvoorbeeld omdat je slecht ter been bent, weinig energie hebt of eenzaam bent. Wanneer je weinig afleiding hebt, kun je verstrikt raken in negatieve gedachten en misschien zelfs op zoek gaan naar zaken om over te klagen.

Veranderende emoties

Bij veranderingen in emoties en gedrag denk je misschien aan neurologische aandoeningen, zoals dementie. Toch hoeft dat niet altijd reden te zijn voor paniek. “Dat merk je vaak als eerste aan cognitie, dus onthouden, spreken, doelgericht handelen en oriënteren”, vertelde Maritza Allewijn, gz-psycholoog en directeur van PgD Psychologische expertise voor de ouderenzorg, tegen Margriet. Ze adviseert om navraag te doen bij de mensen om je heen. “Als zij vinden dat je snel en onbegrijpelijk veranderd bent of zich zorgen maken om je gedrag, vind ik dat een signaal om naar de huisarts te gaan.”

Bron | AgingCare, HLN, Volkskrant, Geron

Maike AbmaGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden