Lifestyle

Heeft de volle maan echt invloed op hoe je je voelt? Dít zegt de wetenschap erover

heeft-de-volle-maan-echt-invloed-op-je-dit-zegt-de-wetenschap-erover.jpg

Veel mensen geloven dat de maan invloed heeft op hun humeur en hoe ze slapen, en zien altijd op tegen het moment van volle maan. Want die staat garant voor een slapeloze nacht, beweren velen. Maar wat zegt de wetenschap over de connectie tussen de volle maan en hoe we ons voelen?

De BBC zocht het uit.

De maan en waanzin

Mensen geloven al eeuwenlang dat de maan het menselijk gedrag beïnvloedt. Het Engelse woord voor ‘waanzin’ is lunacy, dat van het Latijnse word lunaticus is afgeleid. Lunaticus betekent zoiets als ‘maanziek’. De Griekse filosoof Aristoteles en de Romeinse naturalist Plinius de Oudere dachten beiden dat waanzin en epilepsie door de maan veroorzaakt werden. Men geloofde ook dat zwangere vrouwen meer kans hadden om te bevallen tijdens een volle maan. Hier is echter nooit wetenschappelijk bewijs voor gevonden.

Meer criminele activiteit

Wél is er wetenschappelijk bewijs dat er tijdens een volle maan meer criminele activiteiten buitenshuis plaatsvinden. Of dit met de invloed van de volle maan op ons gedrag te maken heeft, of met het feit dat er gewoonweg meer licht buiten is tijdens een volle maan, is niet duidelijk. Tegenwoordig denken mensen vooral dat de volle maan invloed heeft op hun slaapcyclus, en zijn er veel mensen die slechter zeggen te slapen tijdens een volle maan.

De invloed van de maan op onze slaap

Of dit ook echt zo is, is een ingewikkelde kwestie. Er zijn wel verschillende studies naar gedaan. Zo blijkt uit een onderzoek uit 2013 dat het voor de deelnemers rond volle maan gemiddeld vijf minuten langer duurde voordat ze in slaap vielen. Over het algemeen sliep men twintig minuten korter, vergeleken met de rest van de maand. Uit hersenscans bleek dat men tijdens de slaapcyclus 30 procent mínder tijd in diepe slaap doorbracht dan normaal. En dit terwijl de deelnemers niet bloot werden gesteld aan extra maanlicht. Een tweede studie kon echter niet dezelfde resultaten aantonen.

De cyclus van stemmingswisselingen

Volgens Vladyslav Vyazovski, slaapexpert aan de Universiteit van Oxford, is het grootste probleem met de bovenstaande studies de manier van onderzoeken. De deelnemers aan het onderzoek werden maar één maancyclus getest. Om écht overtuigende resultaten te boeken, zouden wetenschappers dezelfde personen over meerdere maancycli bestudeerd moeten worden. Wetenschapper Thomas Wehr deed dit wél tijdens zijn studie naar bipolaire patiënten. Hij wilde weten of de maan invloed had op de stemmingswisselingen van de patiënten, en volgde meerdere van hen soms jarenlang. Hierbij ontdekte hij dat hij ze in kon delen in twee categorieën. Sommige mensen hadden een stemmingscyclus van 14,8 dagen, anderen van 13,7 dagen.

De invloed van de maan op onze stemming

Als we dit vergelijken met de maancyclus zijn er overeenkomsten te zien. De volle maan verschijnt om de 29,5 dagen, en tussen de volle en nieuwe maan zitten 14,8 dagen. Daarnaast is er de zwaartekracht van de maan, die zorgt voor eb en vloed. Iedere 12,4 uur stijgen en dalen de getijden van de oceaan. De hoogte van deze getijden volgen ook een cyclus van 14,8 en 13,7 dagen dagen. De patiënten in het onderzoek van Wehr leken dus te synchroniseren met de getijden van de oceaan.

Het effect van maanlicht

Chronobioloog Anne Wirz-Justice noemt de bevindingen van het onderzoek ‘geloofwaardig, maar complex’. “We hebben geen idee wat voor mechanismen dit zijn”, zegt ze hierover. De meest logische verklaring is dat het fellere maanlicht van een volle maan de slaap kan verstoren, wat vervolgens weer invloed heeft op het humeur. Bij bipolaire patiënten geldt dit nog meer, omdat hun stemmingswisselingen gepaard gaan met een onderbroken slaapritme. Wehr denkt echter niet dat het met maanlicht te maken heeft. “In de moderne tijd is er zo veel kunstmatig licht, en brengen we zo veel tijd voor verlichte schermen door, dan kan het veranderde licht van de maan bijna geen invloed kan hebben”, legt hij uit. Zijn theorie is dat het met de zwaartekracht van de maan te maken heeft.

Lees ook:
Dít is wat jouw maanteken over je persoonlijkheid zegt

Veranderingen in het magnetisch veld

Dit is niet geheel onwaarschijnlijk; het kan dat sommige mensen gevoelig zijn voor het magnetische veld van de aarde, net zoals bepaalde dieren dat zijn. Uit onderzoek is gebleken dat veranderingen in het magnetisch veld om ons heen invloed kan hebben op ons brein. In hersenscans was te zien dat de alpha hersenactiviteit flink daalde tijdens dit soort veranderingen. Alpha hersenactiviteit vindt plaats wanneer we wakker zijn, maar niets doen. Wat deze veranderingen in ons brein betekenen, is niet duidelijk. Ook is er nog geen onderzoek gedaan hoe sterk de invloed van de maan in deze situatie is.

Mee met de getijden

Een laatste mogelijkheid is dat mensen op dezelfde manier op de maan reageren als de oceaan: door getijdenkrachten. Mensen bestaan voor 75 procent uit water, en uit onderzoek is gebleken dat ook planten groeien in een cyclus gelijkwaardig aan die van de maan. De groei van wortels volgt een cyclus van 24,8 uur: precies de hoeveelheid die de maan nodig heeft om een rondje om de aarde te maken. “Het zijn extreem kleine veranderingen, maar er zijn inmiddels al meer dan tweehonderd studies die dit bewijzen”, reageert Joachim Fisahn, biofysicus aan het Max Planck Instituut.

Volle maan en de wetenschap

Kortom: hoewel het niet duidelijk is hóe het precies zit, lijkt er genoeg wetenschappelijk bewijs te zijn dat het menselijk gedrag een cyclus volgt die synchroon loopt met die van de maan. Om écht duidelijke conclusies te kunnen trekken, is er meer onderzoek nodig. Wehr hoopt dat dit ook gaat gebeuren: “Ik heb geen antwoorden gevonden over hoe dit effect tot stand komt, maar ik heb hopelijk wél genoeg gevonden om belangrijke vragen te kunnen stellen.”

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in via margriet.nl/nieuwsbrief.

Bron | BBC
Beeld | iStock

Margriet 20

Margriet 20 ligt in de winkels, met alles over (in je eentje) bewegen met de mooiste fiets- én wandelroutes in Nederland. Haal het nummer snel in huis of bestel ‘m veilig online zonder extra verzendkosten.

Ook interessant