Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Lifestyle

Dít is waarom we ons schamen voor onze guilty pleasures

dit-is-waarom-we-ons-schamen-voor-onze-guilty-pleasures.jpg

Je hebt vast ook een guilty pleasure. Iets waarvan je eigenlijk vindt dat het niet hoort, maar waarvan je wél enorm geniet. Journalist Lydia van der Weide vindt dat je je daar gerust zonder gêne aan kunt overgeven. Sterker nog: wees er maar trots op!

Afgelopen winter volgde ik een Spartaans slaapprogramma om mijn nachtrust te verbeteren. Mijn wekker liep elke ochtend stipt om halfzes af. Terwijl mijn vriend – en de hele wereld, boehoe – zich nog eens lekker omdraaide, zat ik in mijn eentje op de bank beneden. Met koffie, havermout en… Netflix. En dat terwijl ik ’s ochtends tv-kijken altijd een beetje asociaal vond. Belachelijk, zo lui begin je je dag toch niet? Maar een aflevering van een leuke serie bleek in deze vroege uurtjes en heel fijne start van de dag. Ook nu ik weer later opsta, is ontbijten voor de tv mijn ultieme guilty pleasure. O zo fout, maar hartstikke lekker.

Een heimelijk pleziertje

Guilty pleasure: de term horen we tegenwoordig vaak. Het wordt vertaald met ‘heimelijk pleziertje’. Ik praat erover met psycholoog Pablo Bakarbessy. In 2019 deelde hij zijn onverbloemde mening in Temptation talk, waarin wordt nagepraat over Temptation Island, een reality-programma waarin alles draait om verleiding en vreemdgaan. Ook werkt hij mee aan Married at first sight, waarin wildvreemden met elkaar in het huwelijksbootje stappen. Dat beide tv-programma’s als guilty pleasure worden gezien, ondervindt Pablo aan den lijve: “Soms herkennen mensen me van televisie. Dan zeggen ze meestal: ‘Ik volg het programma niet hoor, ik heb je gewoon weleens in een flits gezien.’ Alsof het not done is om ervoor aan de buis gekluisterd te zitten. Terwijl we weten dat deze programma’s razendpopulair zijn en er ook relatief veel hoogopgeleiden naar kijken.”

‘Term guilty pleasure wordt als excuus gebruikt’

“Een guilty pleasure is iets wat je doet, terwijl je eigenlijk vindt dat het niet mag of hoort,” legt Pablo uit. “Iets wat niet getuigt van goede smaak en waarvan je vreest dat een ander het veroordeelt. Maar wat ondertussen heerlijk is om te doen, óók omdat het wat verboden is. Een tikkeltje stout en ongehoorzaam zijn, is namelijk heel lekker. Soms wordt de term ook als excuus gebruikt. Zo van: ‘Luister, dit is gewoon mijn guilty pleasure.’ Dan is de boodschap vooral: dit doe ik nu eenmaal en daar moet je niet over zeuren.”

Iedereen heeft ze wel: genietmomentjes waar je niet per se trots op bent, maar waar je ook niet zonder kunt of wilt. Zoals een pak hagelslag aan je mond zetten als je niet kunt slapen. Stiekem smullen van de breuk tussen André Hazes en Monique Westenberg en er álles over lezen. Een kitscherige tuinkabouter in je verder zo strakke tuin. Voor de achtste keer naar die ene romantische film kijken. Of eindeloos scrollen op social media, het liefst op de wc.

Al eeuwenlang hebben we een guilty pleasure

Je zit ernaast als je denkt dat een guilty pleasure typisch iets van deze tijd is. Het is al zo oud als de mensheid. Denk maar eens aan Eva, die juist die ene verboden appel niet kon weerstaan. En in de tijd dat de maatschappij nog uit verschillende standen bestond, waren er helemáál veel guilty pleasures. Tegenwoordig zien we smaak als een individuele keuze, indertijd werd het nog voorgeschreven door je klasse. Was je van adel, dan hoorde je naar de opera te gaan, van klassieke muziek te houden en poëzie te lezen. Voor volkse muziek (en zelfs voor mooie romans) behoorde je je fijnzinnige neus op halen.

Lees ook:
20 vrouwen over hun guilty pleasure: ‘Ik check steeds de social media van zijn nieuwe liefde’

K3 en stofzuigen

Tegenwoordig zitten we minder in hokjes en kunnen we zelf kiezen wat we doen en leuk vinden. En dat is mooi, want je eigen smaak volgen, maakt een stuk gelukkiger, blijkt uit onderzoek. Toch voelt bijna iedereen zich wel bij een bepaalde groep horen, waarin – ongeschreven – regels gelden. Sommige dingen zijn nu eenmaal niet cool voor je imago. Zo deel ik graag op Facebook dat ik weleens naar een concert ga van Spinvis of van Doe Maar (jeugdsentiment vindt iedereen leuk), maar dat ik ook van de Toppers houd, graag thuis sta te springen op het liedje Leef! van André Hazes en zelfs weleens K3 opzet tijdens het stofzuigen (en nee, ik heb géén kinderen), dat is toch iets waar ik niet zo mee te koop loop. Pablo: “Een guilty pleasure is vaak iets waar je zelf een beetje op neerkijkt, waar je je eigenlijk te goed voor voelt. Tegelijk zet je dat heel slim recht door het een guilty pleasure te noemen. Want daardoor zeg je meteen: ‘Ik heb heus wel smaak, hoor.’” Touché. Maar schamen we ons dan alleen voor onze guilty pleasures omdat ze niet van goede smaak getuigen?

De moraalridder in jezelf

“Nee, het komt ook door het taboe op genieten,” zegt Pablo. “De meesten van ons hebben een behoorlijke moraalridder als innerlijke criticus. Dat is dat venijnige, calvinistische stemmetje dat zegt: ‘Je moet je best doen, jezelf nuttig maken, gezond leven en vooral geen tijd verspillen.’” Pablo lacht. “Ik ken dat zelf ook maar al te goed. Soms eet ik een hele reep chocola op voor de tv. Zalig! Maar terwijl ik zit te snoepen denk ik al: morgen weer een extra rondje hardlopen… Altijd maar dat moeten wat we onszelf opleggen. We moeten een goede partner zijn, een goede moeder, een goede werknemer, een goede vriendin. En een perfect leven leiden, dat kán ook: met dat beeld worden we tenminste de hele dag om onze oren geslagen door de social media. Als je dan in je uitgelubberde joggingbroek een serie zit te bingen, dan bekruipt je toch het gevoel: ik doe iets fouts.”

Júist heel gezond

Terwijl het juist zo gezond kan zijn, even je verstand op nul. Even alles loslaten. Je onbekommerd aan je impulsen overgeven en je door niets of niemand de wet te laten voorschrijven. Gewoon doen wat jij wilt. De ultieme uiting van autonomie. Verrukkelijk! Geen enkele reden om je te schamen dus. Toch heeft dat schuldgevoel wel een functie. Pablo: “Het houdt je op koers, zorgt ervoor dat je niet doorslaat. Want hoe lekker het ook is om alle regels los te laten, guilty pleasures zijn vooral zo fijn omdat je je er niet continu aan overgeeft. Zo heb ik mijn kinderen tijdens de opvoeding meegeven dat je aan tafel eet. Dit is echt een gewoonte waar ik me goed bij voel, ik doe het zelf ook altijd. Bíjna altijd. Want ik vind het heel lekker om, als ik helemaal alleen thuis ben, op de bank een pizza te eten. Juist omdat het een uitzondering is, kan ik er zo van genieten.”

Alles met mate

En daar heeft Pablo een goed punt. ’s Ochtends tv-kijken is voor mij zo’n verwennerij omdat ik weet dat ik daarna weer de hele dag braaf en productief achter mijn computer zit. En nee, ik moet er niet aan denken om elke dag naar Jan Smit te luisteren. Guilty pleasures: geef je er dus met mate aan over, zoals voor bijna alle geneugten van het leven geldt – maar áls je dat doet, geniet er dan ook met volle teugen van, stelt Pablo. “Het geef je immers een fijn gevoel en dat is altijd goed. Dat hebben we nodig als mens. Het is heel gezond om je zo nu en dan af te zetten tegen het normale leven. En alles waar je blij van wordt, maakt je veerkrachtiger. Ik pleit er dan ook voor om heimelijke pleziertjes voortaan gewoon pleasures te noemen, zonder het woord guilty ervoor, en je er vooral vanuit je tenen aan over te geven. Weg met het schuldgevoel. Genieten mág. Sterker nog: het móét!”

Leren van je guilty pleasure

Bovendien kunnen we ook nog eens iets leren van onze guilty pleasures. Vraag je eens af: wat zegt dit pleziertje over mij, wat brengt het me? Heb ik dat gevoel niet méér nodig in mijn leven? En zijn er ook andere manieren om die behoefte te vervullen? Dat vergt wat introspectie, maar het kan je veel brengen. Voor mijzelf geldt dat als ik in korte tijd voor de zoveelste keer K3 opzet, het een goed idee is om weer eens een vrolijk etentje met vriendinnen te plannen, omdat ik kennelijk snak naar wat leven in de brouwerij. En als ik wel héél erg lang blijf plakken op die verslavende reissites vol idyllische strandvakanties, is het de hoogste tijd voor een ontspannen dagje sauna. Verder heb ik besloten me absoluut niet meer schuldig te voelen over mijn tv-verslaving in de ochtend.

Onlangs kwam mijn vriendin Jeanine bij me logeren en terwijl zij nog lag te slapen, kon ik het niet laten en zette even, heel even maar hoor, de tv aan. Daarna raakte ik zó verdiept in Oogappels, dat ik veel te laat doorhad dat zij de trap af kwam. Ik greep al beschaamd naar de afstandsbediening toen zij luchtig zei: “Wat goed zeg, dat jij zo lief voor jezelf bent.” Verbaasd keek ik haar aan. “Ja,” ging ze verder, “vroeger was je altijd zo streng voor jezelf. Je had continu haast en zat altijd maar te werken. Wat mooi dat je jezelf zo’n relaxte start van de dag gunt.” Zo is het, besefte ik. Ik zorg inderdaad veel beter voor mezelf dan vroeger. En ik ben dan ook een stuk gelukkiger nu. Dus waarom zou ik mij nog schuldig voelen over mijn ontspannen gewoontes? Laat ik er voortaan juist trots op zijn!

Tekst | Lydia van der Weide
Beeld | Getty Images

Ook interessant