Gevoelig en empathisch: dit zijn tekenen dat je een Hoog Sensitief Persoon bent Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Gevoelig en empathisch: dit zijn tekenen dat je een Hoogsensitief Persoon bent

Heb je een brein dat regelmatig overuren maakt, denk je goed na voordat je een beslissing maakt en voel je de emoties van anderen altijd feilloos aan? Dan zou het zomaar kunnen dat je hoogsensitief bent. Maar wat houdt het precies in om hoogsensitief of hooggevoelig te zijn en hoe herken je het bij jezelf?

De term hoogsensitiviteit bestond al langer, maar in 1996 werd de term ‘Hoogsensitief Persoon’ (HSP) geïntroduceerd door psycholoog Elaine Aron. Zij gebruikte dit begrip om mensen te omschrijven die erg gevoelig zijn voor verschillende prikkels waar anderen minder moeite mee hebben. Denk bijvoorbeeld aan harde geluiden of tijdsdruk. Naar schatting is ongeveer 20 procent van de mensen hooggevoelig of hoogsensitief.

Hoogsensitief Persoon (HSP)

Het begrip ‘Hoogsensitief Persoon’ wordt gebruikt om mensen te omschrijven die meer prikkels oppikken. Dit kan zowel om interne als externe prikkels gaan. Uit onderzoek blijkt dat het brein van mensen die hoogsensitief zijn actiever is op verschillende gebieden, waaronder de gebieden die verband houden met aandacht, emotie, besluitvorming, actieplanning en het hebben van sterke, interne ervaringen. Volgens Psychology Today is dat niet het enige: hooggevoelige personen zouden ook gezien worden als de beste bijdragers op de werkvloer, omdat ze innovatief, toegewijd en eerlijk zijn.

Hoewel het veel voordelen heeft als je hoogsensitief bent, zijn er ook nadelen. Het kan namelijk ook een uitputtende werking hebben als je overal uitgebreid over nadenkt, gevoelig bent voor de meningen van anderen en het moeilijk vindt om je grenzen aan te geven. Daarbij kunnen situaties die voor ‘gewone mensen’ geen of weinig stress opleveren, voor HSP’ers heel stressvol en vermoeiend zijn. Niet gek dus, dat je soms uitgeput bent. Belangrijk is om je dus niet schuldig te voelen als je hoogsensitief bent en af en toe even rust en afstand van prikkels te nemen.

Tekenen dat je hoogsensitief bent

Als je weet wat hoogsensitiviteit is, ben je er nog niet. Want hoe weet je nou of je zelf een Hoogsensitief Persoon bent? We zetten een aantal tekenen en kenmerken van HSP’ers voor je op een rij:

Je voelt anderen goed aan

Eén van de kenmerken van een Hoogsensitief Persoon is empathie. De gevoelens en het humeur van anderen hebben een grote invloed op jou. Dit komt door de zogenoemde spiegelneuronen die je hebt. Deze helpen bij het begrijpen van de emoties van anderen. Dat je anderen zo goed aanvoelt, betekent ook dat je goed kunt communiceren en een kei bent in het oplossen van conflicten. Wel heeft deze eigenschap een valkuil: je kunt je te veel bezighouden met de gevoelens van anderen, waardoor je jezelf (onbewust) wegcijfert.

Je reageert heftiger op situaties

Waar de één prima door het leven gaat zonder het nieuws te kijken, grijpt alles jou extra aan. Je bent begaan met het lot en de situaties van anderen. En dat gaat je lang niet altijd in de koude kleren zitten. Je bent gevoelig en vraagt je soms af waarom een situatie jou meer aangrijpt dan een ander.

Je denkt goed na voor je een beslissing maakt

Bij het maken van een beslissing ga je niet over een nacht ijs. Je denkt langer na en weegt alle opties af. Voor en tegens zet je naast elkaar en zo kom je uiteindelijk tot de beste beslissing. Dit kan geworteld zijn in een angst om ‘verkeerd’ te kiezen, maar dat zal niet snel gebeuren. Door het constante afwegen weet je zeker dat je uiteindelijk tot de juiste beslissing komt.

Je hebt oog voor detail

Jouw scherpe oog laat nooit iets aan zich voorbijgaan. De kleinste veranderingen zie jij, terwijl anderen deze details vaak missen. In de meeste gevallen is dit oog voor detail iets goeds, maar het kan omslaan in perfectionisme. Omdat je elk klein detail opmerkt, wil je ook overal het beste doen, terwijl het soms genoeg is als je iets ‘gewoon’ doet. Voordeel van jouw oog voor detail is wel dat niets je ontgaat. Op het werk mis je hierdoor geen belangrijke informatie en ben je altijd op de hoogte.

Je vindt het lastig om met druk om te gaan

Zeker als de druk steeds hoger wordt, kan het zomaar zijn dat je bevriest. Waar een deadline voor de een motiverend werkt, kan het voor jou juist beangstigend zijn. Ook kun je het spannend vinden om te spreken in een gezelschap. Om ervoor te zorgen dat deze zaken je niet te veel in de weg zitten, is het belangrijk om je tijd goed in te delen. Zorg voor specifieke momenten waarin je focust op één ding, zodat je niet constant afgeleid raakt.

Je houdt niet van negatieve feedback

Niemand houdt ervan om negatieve feedback te krijgen, maar jou grijpt het extra aan. Om dit te voorkomen werk je extra hard om elke vorm van kritiek te voorkomen. Pas hiermee op: want dit kan zomaar resulteren in een burn-out.

Je zit veel in je eigen hoofd

Dit klinkt misschien wat raar, maar je bent je eigen beste gezelschap in je hoofd. Doordat je veel nadenkt stimuleer je creatieve ideeën en barst je van de originaliteit. Daarentegen kun je ook gaan overdenken en elk kleine moment van je dag gaan analyseren, met onzekerheid als gevolg.

Je bent altijd op zoek naar positiviteit en betekenis

Hoogsensitieve Personen worden gedreven door intrinsieke factoren in plaats van externe. Je geeft dus meer om bijvoorbeeld plezier in je werk dan de beloning die je ervoor krijgt. Je bent dan ook altijd op zoek naar een manier om je intrinsieke zelf te belonen, bijvoorbeeld door iets positiefs of iets met betekenis te doen.

Omgaan met hoogsensitiviteit

Vind je het soms lastig om om te gaan met je hooggevoeligheid? Dan zijn er verschillende dingen die je kunt doen. Denk bijvoorbeeld aan rust nemen of jezelf uit drukke situaties halen. Heb je veel last van licht, dan kun je een zonnebril overwegen. Is het vooral geluid wat voor problemen zorgt? Ga dan voor oordopjes of een noise-cancelling koptelefoon. Daarbij moet je jouw eigenschappen vooral zien als iets positiefs. Omdenken dus. Het is juist goed dat je empatisch bent en met anderen meevoelt. En al die kleine dingen die je oppikt? Dat zorgt er juist voor dat je sociaal heel goed onderlegd bent en goed kunt communiceren met anderen.

Bron | Psychology Today, Medical News Today

Nynke KooyGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden