Eten

Zo (on)gezond is palmolie écht

palmolie.jpg

Als je een kijkje neemt in je keukenkastjes, kom je waarschijnlijk heel wat producten tegen met palmolie. Van schoonmaakmiddel tot chocoladepasta. Palmolie zit in veel levensmiddelen, maar heeft ook een slechte naam. Het zou niet goed zijn voor het milieu, niet goed voor de mensenrechten én niet goed voor onze gezondheid. Hoe zit dat precies?  

En moeten we eigenlijk alle producten met palmolie laten staan?

Palmolie

Palmolie is een eetbare, plantaardige olie die gewonnen wordt uit de palmvrucht. Dat is een palmboom die vooral in Indonesië en Maleisië verbouwd wordt. De olie is zo goed als smaakloos en heeft ook geen opvallende geur. Het wordt veel gebruikt om bijvoorbeeld chocoladepasta, margarine of halvarine smeerbaarder te maken, of juist om koekjes knapperig te maken. Daarnaast wordt palmolie bijvoorbeeld ook gebruikt in schoonmaakmiddelen, make-up, tandpasta en shampoo.

Is palmolie ongezond?

Palmolie is een plantaardige olie en meestal zijn die gezonder dan andere vormen van vet, omdat ze minder verzadigde vetten bevatten. Denk bijvoorbeeld aan de gezondheidsvoordelen van olijfolie of lijnzaadolie. Dat geldt alleen niet voor palmolie, want dat zit vol met verzadigde vetten. Verzadigd vet verhoogt het slechte cholesterol in je lichaam en daarmee de kans op hart- en vaatziekten. Hoewel een kleine hoeveelheid palmolie – zoals in margarine – niet meteen kwaad kan, wordt wel afgeraden het in grote hoeveelheden te eten.

Goedkoop dus populair

Maar als in grote hoeveelheden ongezond is, waarom wordt het dan toch zo veel gebruikt in producten? Dat komt waarschijnlijk vooral omdat het zo goedkoop en makkelijk te verwerken is. Er is maar relatief weinig grond nodig voor het verbouwen van palmolie, en daarom is het een stuk goedkoper dan andere varianten van olie. Veel voedingsproducenten gaan voor het goedkoopste soort vet die ook nog eens goed smaakt in het product, en daarom wordt al snel palmolie gekozen. Inmiddels bevat volgens het Voedingscentrum zo’n zestig procent van alle levensmiddelen palmolie, dus het is lastig om dit helemaal uit de weg te gaan als je veel kant-en-klare producten eet.

Lees ook: Zó weet je of jouw olijfolie ook het risico op kanker vermindert

Omstreden product

Omdat palmolie goedkoop is, blijft de vraag toenemen. Inmiddels is de vraag om de olie zó groot, dat het voor problemen zorgt in Indonesië en Maleisië, waar zo’n 85 tot negentig procent van de palmolie vandaan komt. Er ontstaan situaties als landroof en mensenrechtenschending, omdat de vraag naar de olie groter is dan plantages op hun grond kunnen verbouwen.

Eén van de grootste problemen is het kappen van de tropische regenwouden. Er wordt steeds land meer opgeofferd om oliepalmen te verbouwen voor de winst van palmolie, dat er ontbossing ontstaat. Dat draagt niet alleen bij aan de opwarming van de aarde, maar zorgt er ook voor dat bedreigde diersoorten zoals de orang-oetan hun leefgebied kwijtraken.

Duurzame palmolie

Inmiddels worden er gelukkig wel steeds meer regels gesteld aan het verbouwen van palmolie. Er is een keurmerk, het RSPO-keurmerk, dat aangeeft of de olie duurzaam is of niet. Ongeveer negentig procent van de palmolie die je vindt in Nederlandse supermarkten heeft dat keurmerk, en is dus in principe duurzaam geproduceerd. Ook deze soort is overigens niet helemaal onomstreden, want de controles worden niet altijd goed uitgevoerd. Je weet dus nooit helemaal zeker of de palmolie die je gebruikt niet komt van een plantage die zorgt voor ontbossing, of waar mensen in slechte omstandigheden werken.

Palmolie bannen?

Toch is een ban op palmolie ook niet de oplossing, zeggen verschillende experts. Dat zou er weer voor zorgen dat veel plantages die wél op een duurzame manier werken ook hun deuren moeten sluiten. Dat zou vervolgens weer zorgen voor negatieve gevolgen voor veel (arme) mensen in Indonesië en Maleisië.

Het is dus belangrijker dat er gewerkt wordt aan het controleren van het keurmerk, dan dat wij allemaal stoppen met eten van producten met palmolie. Wil je wel minderen met het eten van deze soort olie? Probeer dan vooral te kiezen voor producten die niet erg bewerkt zijn. Denk dan bijvoorbeeld aan rijst, groenten, fruit en zuivelproducten.

Artikelen van Margriet ontvangen in je mailbox?
Schrijf je in op margriet.nl/nieuwsbrief.

Bron | Max Vandaag, Voedingscentrum, AD, Radar
Beeld | iStock

Ook interessant