Eten

Is vlees de nieuwe sigaret?

hamburger.jpg

Eind vorig jaar stelde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in een rapport dat bewerkt vlees (worst, hamburgers) kankerverwekkend en rood vlees (rund, lam, varken en geit) mogelijk kankerverwekkend zou zijn. ‘Worst is de nieuwe sigaret’, schreven sommige kranten. “Dat laatste is zeker niet het geval,” zegt Edith Feskens, hoogleraar voeding en gezondheid in de levenscyclus aan de Universiteit van Wageningen.

“Er zitten in rood en bewerkt vlees stofjes als nitriet en heemijzer. Deze stoffen kunnen de darmwand beschadigen en daarmee de kans op darmkanker vergroten. Maar de kans op kanker door roken is veel groter.” Desalniettemin kwam ook de gezondheidsraad met een rapport waarin alle onderzoeken van de laatste jaren op een rijtje waren gezet. Daaruit bleek dat mensen die relatief meer rood en bewerkt vlees eten, een verhoogd risico hebben op diabetes (15% hoger risico), darmkanker (10%), beroerte (10%) en longkanker (20%). “Dat klinkt natuurlijk heel eng,” zegt Feskens, “maar in absolute getallen valt het wel mee.” Feskens raadt vooral aan om de adviezen van het Voedingscentrum te volgen. Die adviseert de vleesconsumptie te beperken tot 500 gram per week. Daarvan maximaal 300 gram rood vlees en 200 gram wit vlees zoals kip.

Hoe ongezond is melk en zuivel?
“De gezondheidsraad komt tot de voorzichtige conclusie dat er soms wel verbanden worden gevonden met ziekten als borstkanker,” zegt Feskens. “Aan de andere kant worden ook gunstige effecten van melk en zuivelproducten genoemd, bijvoorbeeld op beroerte, diabetes en darmkanker. Daarom zegt de gezondheidsraad dat een dagelijkse hoeveelheid zuivel van ongeveer 450 milliliter prima is. Voor kaas geldt overigens wel dat je de consumptie ervan moet beperken, omdat het veel zout en vet bevat.”

Heeft de mens het DNA van een vleeseter of dat van een planteneter?
“Eigenlijk beide. Als we terugkijken, zien we dat de mens zowel op een plantaardig dieet als op een dieet met vlees goed kan voortleven. Het lichaam is heel flexibel.”

Is veganistisch of vegetarisch eten geschikt voor iedereen?
“Bij de vegetarische mengvormen, waarbij wel eieren, zuivel of vis wordt gegeten, zullen niet snel tekorten worden opgelopen. Iemand die vlees uit zijn menu schrapt, moet vooral letten op zijn ijzervoorziening. Behalve uit vlees halen we ook ijzer uit graan, maar dat neemt het lichaam alleen op als het wordt gegeten in combinatie met vitamine C. Dus drink een glas sinaasappelsap bij je boterham.”

En een veganistisch menu?
“Vooral bij kwetsbare groepen als zwangeren en kinderen moet je oppassen dat er geen problemen ontstaan. In de jaren tachtig werkte ik mee aan onderzoek naar kinderen die macrobiotisch (grotendeels veganistisch) werden gevoed. We zagen dat die kinderen minder goed groeiden dan leeftijdgenoten die een gewoon voedingspatroon hadden. Maar afgezien van deze risicogroepen zijn veganisten over het algemeen mensen die goed nadenken over wat ze eten en op welk vlak er tekorten kunnen ontstaan. Dan zal hun gezondheidstoestand niet snel gevaar lopen. Wel raad ik aan om af en toe eens bloed te laten prikken om te kijken hoe het ervoor staat.”

Uit sommige onderzoeken blijkt dat vegetariërs langer leven dan vleeseters.
“Het is moeilijk om daar een harde uitspraak over te doen, omdat veganisten en vegetariërs vaak mensen zijn die op meerdere vlakken gezondheidsbewust leven. Ze bewegen meer, roken niet en drinken minder. Wel durf ik te stellen dat bewust minder vlees eten sowieso een gezonde beslissing is.”

Dit is een gedeelte uit het dossier ‘Fan van vegan’ uit Margriet 2017-29. Lees het hele dossier via Blendle of bestel editie 29 na via Magazine.nl.

Tekst | Machteld Vos
Foto | iStock

Ook interessant om te lezen

Te leuk, deze video waarin een baby de klanken van de woorden I love you nabootst.

Artikelen van Margriet.nl ontvangen in je mailbox? Schrijf je in op Margriet.nl/nieuwsbrief

Ook interessant