Wat is een windhoos precies? Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Een windhoos: zo ontstaat dit weerfenomeen

Maandag werd het Zeeuwse stadje Zierikzee getroffen door een windhoos. Deze veroorzaakte veel schade, meerdere gewonden en zelfs een dodelijk slachtoffer. Wat is een windhoos eigenlijk en kunnen we dit weerfenomeen vaker verwachten in Nederland?

Meteoroloog Johnny Willemsen van Weeronline legt het uit.

Wat is een windhoos precies?

“Een windhoos is eigenlijk hetzelfde als een tornado,” vertelt Willemsen. “Maar in Nederland noemen we een minder sterke tornado vaak een windhoos. Een windhoos kun je herkennen als een soort ‘slurf’ onder een onweersbui die ontstaat door rotatie. De slurf die je ziet bestaat uit waterdamp.”

Volgens Willemsen kunnen we niet bij iedere zichtbare slurf in de lucht spreken over een windhoos. “We spreken van een tornado of een windhoos als die de grond bereikt en daar ook daadwerkelijk schade veroorzaakt. Dat kunnen bijvoorbeeld tuinmeubelen of een paar takken van bomen zijn, maar ook schade aan huizen.”

Komen windhozen vaak voor in Nederland?

“Windhozen komen niet vaak voor in Nederland, maar gemiddeld wel een paar keer per jaar. Een ander weerfenomeen komt vaker voor: waterhozen. Deze ontstaan boven water, vaak aan de kust of bijvoorbeeld op het IJsselmeer. Meteorologen zijn van mening dat de windhoos van maandag in Zierikzee een combinatie is van een windhoos en een waterhoos.”

“Bij een waterhoos is er geen sprake van een zware onweersbui, maar juist van rustig weer met een lage wolkenbasis. We zien ze dan ook het vaakst aan het einde van de zomer verschijnen wanneer het water is opgewarmd. Als het water warm is en de bovenlucht koud, dan kan zo’n slurf makkelijker ontstaan. Meestal zorgt een waterhoos niet voor veel schade, maar het kan er wel spectaculair uitzien. Windhozen zijn vaak gevaarlijker.”

Kunnen we vaker windhozen verwachten?

De windhoos in Zierikzee is volgens Willemsen best een uitzonderlijk geval, vooral omdat het niet zozeer verwacht werd. Moeten we in Nederland vaker rekening gaan houden met windhozen? Willemsen vertelt: “In het kader van klimaatverandering zou je kunnen zeggen dat windhozen vaker voor kunnen komen. Want bij warmer weer kunnen onweersbuien zwaarder zijn. Al denk ik niet dat we over tien of twintig jaar dagelijks een windhoos kunnen verwachten; het blijft een bijzonderheid.”

“Verder speelt het denk ik een rol dat windhozen de afgelopen jaren gevoelsmatig vaker voorkomen dan bijvoorbeeld dertig jaar geleden. Tegenwoordig hebben we bijna allemaal een smartphone waarmee we foto’s en video’s maken wanneer dit weerfenomeen voorbijkomt. Dit wordt massaal gedeeld op social media en dat was vroeger natuurlijk niet het geval.”

Lisa MancheGetty Images
Meer over

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden