Nieuwe pensioenwet Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Een nieuw pensioenstelsel: dit verandert er

Al bijna vijftien jaar wordt er gesproken over het veranderen van het Nederlandse pensioenstelsel. Het stelsel moet transparanter en persoonlijker worden en ook beter aansluiten bij de huidige arbeidsmarkt. De Tweede Kamer debatteert op 2 november over de plannen die er liggen. Maar wat houdt het nieuwe pensioenstelsel precies in en misschien nog belangrijker: wat betekent het voor ons pensioen?

De roep voor een nieuw pensioenstelsel klinkt al jaren. We werken langer, worden ouder en hebben dus langer recht op een pensioen. Daarnaast zijn er minder werkenden ten opzichte van het aantal gepensioneerden en wisselen we in ons werkende leven vaker van baan of beginnen voor onszelf. Het huidige pensioenstelsel sluit hier niet meer goed op aan en dus is het tijd voor verandering.

In maart overhandigde Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen, Carola Schouten de nieuwe pensioenregels aan de Tweede Kamer. Hierover zei ze toen: “Nederlanders moeten kunnen blijven rekenen op een goed pensioen en daar ook vertrouwen in hebben. Dit wetsvoorstel draagt daar aan bij en daarom ben ik blij met deze mijlpaal.”

Het huidige pensioenstelsel

In Nederland is nu sprake van een pensioenstelsel met harde garanties voor het pensioen dat je krijgt. Hierdoor is het lastig om het pensioen te laten stijgen of dalen. Voor pensioenfondsen is er ook een knelpunt: zij moeten grote buffers aanhouden om zeker te weten dat ze ook in de toekomst pensioenen kunnen uitbetalen. Dit maakt dat er lang niet altijd ruimte is om te compenseren voor inflatie. De afgelopen jaren was voor het laten meestijgen van de pensioenen weinig ruimte. Zo weinig zelfs, dat veel mensen hun pensioen zagen stagneren.

Wat verandert er in het nieuwe pensioenstelsel?

In het nieuwe stelsel verdwijnen de harde garanties die we nu kennen. Pensioenfondsen doen dus geen beloftes meer over de hoogte van het pensioen. Het pensioen wordt beweeglijker, wat betekent dat we in economisch goede tijden een hoger bedrag kunnen krijgen. Nadeel is dat het pensioen ook kan dalen als het economisch minder gaat. Maar ook hier wordt rekening mee gehouden door middel van een reserve die we collectief opbouwen.

Een andere verandering is de eigen pensioenpot. Waar alle pensioengelden nu in één grote pot terechtkomen, is dat straks iets persoonlijks. De pensioenpremie en de resultaten op de beurs bepalen dan of jouw potje met pensioengeld groter of kleiner wordt. Het voordeel hiervan is dat je meer inzicht hebt. Je weet beter wat je inlegt, wat je daarmee vervolgens opbouwt en wat je daarvoor bij je pensioen terugkrijgt. In het huidige stelsel speelt de rente een grote rol. In het nieuwe systeem wordt die rol kleiner.

Een eigen pensioenpot

Het klinkt heel overzichtelijk dat iedereen een eigen pensioenpot krijgt, maar hoe dit er precies uitziet is nog een groot vraagteken. De pensioenfondsen moeten de komende jaren gaan uitrekenen wie welk deel van het pensioenvermogen in zijn of haar pot krijgt. Een ingewikkelde rekensom en ook iets waar een groep van tientallen oud-politici, oud-bestuurders en pensioenexperts een brandbrief over stuurde. Ze zijn bang dat het nieuwe stelsel te complex is. Ook vrezen ze dat het lastig uit te voeren is voor pensioenfondsen en schrijven ze dat de overgang naar persoonlijke potjes voor veel deelnemers ‘ongewis’ is.

Stelsel wordt persoonlijker

Belangrijk voor het nieuwe stelsel is dat het persoonlijker wordt. Dit houdt bijvoorbeeld in dat per situatie gekeken wordt hoeveel risico’s er genomen worden. Voor jongeren kunnen meer risico’s genomen worden, terwijl voor ouderen die dichterbij de pensioenleeftijd komen minder beweeglijkheid in hun pensioen hebben. Dit om verrassingen te voorkomen.

Blijven er ook dingen hetzelfde?

Veel veranderingen, maar dat betekent niet dat het hele pensioenstelsel zoals we dat nu kennen verdwijnt. Een aantal sterke punten uit het huidige stelsel wordt gewoon meegenomen. De overheid ziet dat hier ook goede punten in zitten. Je blijft daarom samen met je werkgever geld opzij zetten voor later. De garantie dat je een pensioen krijgt, ook in slechtere economische tijden, blijft eveneens.

Nieuwe pensioenwet gaat volgend jaar in

Het doel is dat het nieuwe pensioenstelsel volgend jaar ingaat, maar daarvoor moeten de Tweede en ook de Eerste Kamer de wet nog goedkeuren. De overgang gebeurt geleidelijk, maar kan voor sommigen nadelig uitpakken. Dit geldt met name voor diegenen die halverwege hun loopbaan zijn. Zij krijgen daarom compensatie of andere speciale afspraken. Pensioenfondsen kunnen de overgangsperiode gebruiken om over te stappen naar het nieuwe stelsel, maar het verhogen van de pensioenen mag al sneller.

Bron | RTL Nieuws, Nu.nl, Rijksoverheid, Radar, NOS, De Nederlandsche Bank

Lees ook: 17x zo ga je goed voorbereid je pensioen in

Nynke KooyGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden