Zo kun je een leven creëren waar je geen vakantie van hoeft te nemen.
 Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

PREMIUM

Een dip na je vakantie? Dit kun je doen tegen het post-vakantiesyndroom

Na een vakantie verwacht je waarschijnlijk dat je helemaal uitgerust bent. Dat je vol goede moed en met bakken energie weer aan het dagelijks leven kunt beginnen. Dacht je. Totdat je merkt dat je je leeg voelt en stress ervaart bij het oppakken van het dagelijks leven na een vakantie. We spraken met therapeut Jacoline Steegstra over het post-vakantiesyndroom.

Én ze geeft je tips hoe je een leven kunt creëren waar je (bij wijze van spreken) geen vakantie van hoeft te nemen.

Dit is het post-vakantiesyndroom

Op vakantie gaan: waarschijnlijk ben je er ook dol op. Slenteren door kleine romantische straatjes, Italiaanse wijngaarden bezoeken of een goed boek lezen op een strandbedje aan zee. Vakantie zou hét moment moeten zijn waarop je helemaal kunt ontspannen. Een paar weken rust waardoor je er daarna weer vol tegenaan kunt. Toch? Dat is niet voor iedereen het geval. Sommige mensen kunnen na hun vakantie last krijgen van het post-vakantiesyndroom. Je kunt je dan somber gaan voelen als je eraan denkt om het dagelijks leven weer op te moeten pakken.

Je vakantie avonturen heb je gedeeld en je bruine kleur begint al wat te vervagen. Je krijgt weer van alles op je bordje en daardoor kun je je leeg voelen en stress ervaren. Een derde van alle (werkende) Nederlanders krijgt jaarlijks last van het post-vakantiesyndroom. Volgens Jacoline kun je hier als zestigplusser ook last van krijgen. “Het gaat namelijk niet alleen om terug naar je werk moeten gaan, maar vooral dat je terug moet in het ritme van je dagelijks leven. Veel mensen missen de vrijheid waarbij je niet alles hoeft te plannen.”

Niets nieuws in het vooruitzicht

Het post-vakantiesyndroom kan volgens Jacoline ontstaan als je terug wordt gezogen naar de alledaagse routine. En dat kan dus ook als je allang met pensioen bent, want ook dan kun je een druk en volgepland leven hebben. “Je moet bijvoorbeeld meteen na je vakantie weer naar de fysiotherapeut en een lading boodschappen doen. In de vakantie kun je meer per dag bekijken waar je zin in hebt. Als je terugkomt moet je opeens weer van alles. Ook heb je misschien nog geen nieuwe reis of uitje in het vooruitzicht. Dat werkt vaak deprimerend voor mensen als ze niks nieuws in het verschiet hebben.”

Altijd een vakantie in het vooruitzicht hebben: dat lukt niet iedereen. We leven in een tijd waarin veel dingen ontzettend duur zijn geworden. “Daarom is het niet voor iedereen weggelegd om drie of vier keer per jaar weg te gaan. Maar voor je geluksgevoel is het wel belangrijk om je te kunnen blijven verheugen op dingen die je in het vooruitzicht hebt. Per kwartaal één ding. Dat kan ook een viering zijn, of een weekend weg. Thuis kunnen onze dagen zich soms aaneenrijgen. In het weekend kunnen we ook vaste patronen hebben, zoals altijd sporten, de weekboodschappen of een familiebezoek en naar de kerk gaan. Die voorspelbaarheid kan voor sleur zorgen.”

Het dagelijks leven is niet spannend genoeg

Als je na een vakantie terugkomt bij je eigen leven, kan het zo zijn dat dit niet leuk of spannend genoeg is ingericht, vertelt Jacoline. Of je leven is juist zo druk dat je er tegenop ziet om er weer aan te beginnen. “De zestigplusser van nu is niet hetzelfde als onze opa’s en oma’s vroeger: op vaste tijden koffie drinken en verder achter de geraniums zitten. Er wordt in deze tijd veel van je verwacht, ook als je al met pensioen bent. Je lijf begint meestal wat af te takelen en als er dan ook nog veel verwachtingen zijn, kan dat onrust geven. We proppen vaak te veel in een leven.”

De zestigplusser van nu is veel actiever. Je gaat bijvoorbeeld met een camper weg of op stedentrip. De vakanties zijn ook veel drukker geworden dan vroeger, toen waren die toch wat langzamer. Nu moeten we van alles en willen we niks missen. Als je op vakantie bent en op je telefoon opzoekt wat er allemaal te doen is, word je overladen met activiteiten. Dan kijk je op Facebook en zie je wat anderen plaatsen. Dat zorgt ervoor dat je zelf ook alles eruit wilt halen en alles gezien wilt hebben. De vakantie is misschien veel minder om tot rust te komen dan je eigenlijk zou willen. Zowel in de vakantie als in het dagelijks leven moeten we veel meer.”

Dit kun je doen aan het post-vakantiesyndroom

Als je merkt dat je na de vakantie last krijgt van een dip, is het volgens Jacoline goed om jezelf de vraag te stellen: wat doe ik op vakantie waar ik energie van krijg? Wat maakt een vakantie zo lekker? “Ik denk dat veel mensen dan zullen opschrijven dat je eindelijk eens ongestoord een boek kunt lezen. Dat je twee uur op een strand kunt zitten zonder dat iemand iets aan je vraagt en zonder dat je iets moet. Op vakantie zijn er vaak langere blokken tijd waarin niets van je wordt verwacht.”

Wat doe je op vakantie anders dan in je dagelijks leven? Je bent op een andere plek, dus dat betekent misschien dat het in je dagelijks leven ook een goed idee is om vaker uit je vertrouwde omgeving te gaan. “Je zou eens kunnen kijken of je de weekenden anders kunt inrichten, zodat die meer op vakantie gaan lijken. Zorg bijvoorbeeld dat je twee weekenden in de maand niks plant en geen afspraken of sociale verplichtingen hebt. Word wakker wanneer je wilt en kijk waar je die dag toevallig zin in hebt. De één duikt graag het terras op, de ander blijft het liefst in pyjama thuis zitten om een boek te lezen, zoals je op de camping misschien ook zou doen. Kijk naar wat je precies dat vrije gevoel geeft op vakantie.”

Niet alleen hoe, maar ook met wie je die tijd spendeert is belangrijk volgens Jacoline. “Kijk aan wie je écht aandacht wilt besteden in je leven. Je partner, je kinderen, je naaste familie en een paar intieme vrienden bijvoorbeeld. De rest zul je soms misschien moeten teleurstellen zodat je agenda niet altijd helemaal volgepland staat. Op die manier creëer je meer vrijheid en ‘blanco tijd’. Als je agenda voor twintig procent leeg is, zorg je voor meer vrijheid in je leven en zul je minder snel vervallen in het post-vakantiesyndroom. Je hebt dan namelijk een leven gecreëerd dat zo leuk en relaxed is, dat je er geen vakantie van hoeft te nemen.”

Tips voor een fijner leven na vakantie

Jacoline geeft drie tips hoe je het leven fijner kan maken na een vakantie. Zo kun je wellicht het post-vakantiesyndroom voorkomen:

  • Ga na waarom je deze dip hebt na je vakantie. Kijk waardoor het komt dat je je zo voelt. Erken en omarm het gevoel: het is jammer dat de vakantie voorbij is en dat er nog niks nieuws op het programma staat. Kijk wat de dingen zijn in je leven waar je tegenop ziet en die je het gevoel van vrijheid ontnemen. Misschien kun je daar iets in aanpassen.
  • Maak (eventueel samen met je partner) een lijst van dingen die je leuk vindt om te doen in je vrije tijd. Dan heb je een hapklare lijst klaarliggen als je vrij bent en hoef je dan niet nog urenlang te gaan discussiëren over wat je wilt gaan doen samen. Dat is zonde van je tijd.
  • Kijk naar je vakanties en zie welk soort vrijheid en activiteiten het zijn waar je zo van geniet en energie van krijgt. Misschien houd je heel erg van lezen, wandelen, vissen of hang je graag op een terras. Het kan ook zo zijn dat je graag samen op het strand naar de zonsondergang kijkt. Probeer helder te krijgen waar je precies van oplaadt. Zo krijg je veel meer energie in het dagelijks leven.
Saskia WinkensGetty Images

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden