null Beeld Tim Graham Photo Library via Get
Beeld Tim Graham Photo Library via Get

PREMIUM

De schandalen en dieptepunten van koningin Elizabeth (Hare Majesteit had het ook weleens mis…)

Wat sinds de dood van koningin Elizabeth II vooral doorklinkt, is dankbaarheid voor haar plichtsgetrouwe toewijding, bewondering voor haar stoïcijnse bereidheid om zich te schikken en te dienen in haar rol en haar kalmte, die meestal ook de rust in de familie wist te bewaren. Maar niet altijd… Een kijkje naar de grootste schandalen en dieptepunten van Queen Elizabeth.

Het probleem met prins Charles

Romantische en gevoelige Charles had als jongeman weinig gemeen met zijn nuchtere moeder, die wars was van drama en emotionele uitbarstingen. In zijn eerste jaren waren ze heel close, maar toen Elizabeth op haar 25ste koningin werd, had het gezinsleven erg te lijden onder haar koninklijke taken. ‘Mummy was een afstandelijke en glamoureuze figuur die je welterusten kwam kussen, ruikend naar lavendel en gekleed voor een diner,’ zei Charles daar ooit over.

Miserabel verstandshuwelijk

Genegenheid zocht hij meer bij zijn nanny en later zijn oma, de Queen Mother, die hij zijn zielsverwant noemde. Het vertrouwen in zijn moeder sneuvelde volledig toen Charles begin jaren zeventig niet met Camilla mocht trouwen en vervolgens een miserabel verstandshuwelijk aanging met prinses Diana, waarin hij óók al geen steun kreeg van zijn pragmatische moeder.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Een groeiende band

Pas na de scheiding van Diana, met alsnog Camilla als verzachtende factor in zijn leven, kreeg de Queen meer oog en waardering voor Charles’ werklust en visie, en groeide hun band tot de innige warmte en hartelijkheid die ze de laatste tien, twaalf jaar deelden.

Geen liefdeshuwelijk voor prinses Margaret

George VI omschreef zijn dochters als volgt: ‘Elizabeth is my pride, Margaret my joy’, waarmee de kaarten al aardig waren geschud. Lilibet werd het betrouwbare, ietwat introverte werkpaard van de twee, Margot de geestige extroverte glamour girl die vaak moeite had met de tweede viool spelen.

Een veto van koningin Elizabeth

Ondanks de verschillen waren de zussen enorm aan elkaar verknocht, wat het des te pijnlijker maakte dat Elizabeth geen toestemming wilde geven voor een huwelijk tussen prinses Margaret en Peter Townsend, haar gescheiden lover-met-twee-kinderen. Ze zou het niet door het parlement krijgen en ze koos voor de Kroon, hoe zielig ze het ook voor haar zus vond.

Nu had Margaret best met Peter kunnen trouwen, als ze afzag van haar privileges, haar plek binnen het koninklijk huis en haar toelages. Zó groot was de liefde nu ook weer niet: ze zag van het huwelijk af.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Een losbandig leven

De relatie tussen de zussen bekoelde door de kwestie, maar na Margarets scheiding van Antony Armstrong-Jones groeiden ze weer naar elkaar toe. Margaret respecteerde Elizabeth als Queen en Lilibet liet Margot vanaf dat moment haar leven leiden, inclusief affaires, haar jetsetleven op Mustique, sigaretten, alcohol en haar soms erg arrogante gedrag.

De ontembare prinses Diana

Weinig mensen hebben koningin Elizabeth aan het wankelen gekregen, maar prinses Diana was er een van. De Queen, geharnast in haar routines en plichtsbesef, begreep niets van emotionele, wispelturige Diana, die er Charles’ minnares Camilla bijkreeg in hun huwelijk en zich – in tegenstelling tot wat iedereen had verwacht van Lady Spencer – niet zomaar discreet schikte in haar lot.

Zoals Elizabeth Charles niet te hulp schoot in de relatie-ellende, zo had ze ook geen idee hoe ze haar diep ongelukkige schoondochter kon helpen. Sterker nog, ze zag steeds meer op tegen de onaangekondigde bezoeken van Diana, die soms een uur bij haar zat te snikken.

null Beeld Tim Graham Photo Library via Get
Beeld Tim Graham Photo Library via Get

Onmacht en aarzeling bij koningin Elizabeth

Een van haar belangrijkste raadgevers in deze tijd was haar moeder, oud-koningin Elizabeth. De Queen Mother stamde uit een andere tijd en wilde alles het liefst bij het oude houden – een kansloze aanpak in een snel veranderende en emanciperende samenleving.

Het zorgde voor onmacht en aarzeling bij Elizabeth, niet alleen in de jaren dat Charles en Diana een vechtscheiding doormaakten, maar ook na Diana’s dood. De vlag ging niet halfstok, er kwam geen reactie vanuit de Windsors. De massale rouw ging gepaard met massale volkswoede dat het de Queen niets leek te doen dat The People’s Princess was overleden.

De late reactie op Diana’s dood

Elizabeth zal het niet allemaal hebben meegekregen, ze was op dat moment in Balmoral waar ze haar best deed William en Harry op te vangen. Er kwam uiteindelijk toch – rijkelijk laat en onder dwang van premier Blair – een live tv-toespraak van de koningin, die de kou uit de lucht haalde.

Ze gaf bovendien tegen de regels in carte blanche om haar ex-schoondochter, die op dat moment niet meer tot het Koninklijk Huis behoorde, de ceremoniële, koninklijke begrafenis te geven waar het volk op dat moment behoefte aan had.

Lesje geleerd

De Queen trok er bovendien lessen uit: haar moeder was vanaf dat moment niet langer haar voornaamste klankbord, ze betrok Charles, William en later ook Harry meer bij het moderniseren van de monarchie, wat het Huis van Windsor een succesvolle doorstart gaf in de 21ste eeuw.

1992: een annus horribilis

Voor koningin Elizabeth was 1992 een rampjaar, of zoals ze het zelf omschreef: ‘een annus horribilis’. Na veertig jaar op de troon had de relatie met de media een dieptepunt bereikt.

Diana en Charles escaleren

Het hof speelde mooi weer, maar tabloids schrokken er niet voor terug de telefoons van de royals af te luisteren. Het huwelijk van Charles en Diana was overduidelijk niet meer te redden, het stel scheidde van tafel en bed. De sexy telefoonpraatjes van Charles en Camilla belandden op de voorpagina’s. Diana stortte haar hart uit bij biograaf Andrew Morton over Camilla, haar zelfmoordpogingen en haar eetstoornissen.

De ene scheiding na de andere

Elizabeths andere schoondochter Sarah, de hertogin van York, kwam in het nieuws door een affaire met haar financieel adviseur die aan haar tenen zoog. Het leidde tot de scheiding van prins Andrew en ook haar dochter prinses Anne besloot te scheiden, zij het zonder schandaal, maar toch.

null Beeld Tim Graham Photo Library via Get
Beeld Tim Graham Photo Library via Get

Als finale van het rampjaar trok er een verwoestende brand door Windsor Castle die niet alleen een van de mooiste kunstcollecties ter wereld bedreigde, maar ook haar huis, haar lievelingsplek. Ze droeg het manmoedig, met haar vertrouwde stoïcijnse houding, maar een mens zou om minder een annus horribilis uitroepen.

null Beeld Tim Graham Photo Library via Get
Beeld Tim Graham Photo Library via Get

Een blinde vlek voor lieveling prins Andrew

Hij was de baby die ze tien jaar na the heir and the spare voor zichzelf kreeg. Hij was het jongetje dat zo lekker makkelijk in de omgang was, na gevoelige Charles. En hij was de jongeman die een oorlogsheld werd in de Falklandoorlog. Koningin Elizabeth heeft onbetwist altijd een zwak gehad voor prins Andrew.

Meerdere schandalen

Die soft spot speelde al lelijk op toen er over hem verhalen opdoken over lomp gedrag en schimmige contacten als onbezoldigd handelsambassadeur. Ze floot hem niet terug, zoals ze ook zijn rol in het ‘Jeffrey Epstein’-schandaal veel te lang vergoelijkte. De monarchie liep forse reputatieschade op toen ze wel erg lang wachtte met maatregelen, nadat duidelijk werd dat haar lieveling het met een zeventienjarige had gedaan, die hem cadeau was gedaan door een veroordeeld pedofiel.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Koningin maar ook moeder

Uiteindelijk won het staatshoofd in haar: Andrew verloor zijn status als koninklijke hoogheid, zijn erebaantjes en zijn publieke rol. Maar privé hield ze hem close: ze lunchten vaak samen op Windsor Castle en gingen samen ten kerke. Er werd over gefronst, maar naast monarch was ze ook gewoon een moeder, die haar gitzwarte schaap niet liet vallen.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

De breuk met Harry en Meghan

Hoewel iedereen in de naaste familie vond dat prins Harry wel erg hard van stapel liep met de Amerikaanse actrice Meghan Markle, werd hem uiteindelijk geen strobreed in de weggelegd toen hij met haar wilde trouwen. Koningin Elizabeth kon het aardig vinden met Meghan, ze vonden elkaar in hun liefde voor honden en ze werd, tegen het protocol in, als verloofde al uitgenodigd voor kerst op Sandringham.

Grote zorgen over populariteit

Rond het huwelijk van de mateloos populaire Harry en Meghan in mei 2018 begon het contact stroever te verlopen. De koninklijke familie zag hoe de media smulde van dit nieuwe glamourkoppel, dat veel meer star power leek te hebben dan William en Kate. En hoe leuk ook, dat is niet de bedoeling. Uiteindelijk zal prins William ooit koning worden, niet Harry. Het is Harry’s duty – daar heb je het woord weer – om de troonopvolgers te dienen. Niet om zijn broer en vader in de schaduw te zetten. Er waren grote zorgen over de idealistische en commerciële plannen van het stel.

Toen de eerste negatieve berichten over Meghan in de Britse roddelkranten verschenen, deden de Windsors... niks. Sterker nog, er gaan geruchten dat de hofhouding zelf de nodige negatieve informatie aan de pers lekte. Het maakte dat een razende Harry – die bij zijn moeder Diana had gezien wat de pers kapot kon maken – blind de kant van zijn vrouw koos en alles op scherp zette.

Totale ontsporing

Kreeg Meghan, net als Diana, te weinig steun? Had ze niet goed ingeschat dat een fulltime royal zijn iets anders is dan een celebrity zijn? Niemand die het weet. Duidelijk is wel dat de contacten totaal ontspoorden nadat Harry en Meghan abrupt uit het Koninklijk Huis stapten om in Amerika een eigen leven op te bouwen. Het interview met Oprah waarin Meghan suggereerde dat haar schoonfamilie racistisch zou zijn, deed niets voor de verhoudingen.

“Memories may vary”, was het beknopte commentaar van Harry’s oma, die bleef onderstrepen dat ze van hen hield en verrassend empathisch (tóch wat geleerd van Diana) reageerde: “De hele familie is verdrietig om te vernemen hoe moeilijk de afgelopen jaren zijn geweest voor Harry en Meghan.”

null Beeld Brunopress
Beeld Brunopress

Never complain, never explain

Meer kon ze niet doen. Nu de Sussex’jes geen werkende royals meer waren, waren ze vrij om te gaan en staan waar ze wilden. En om te zeggen wat ze wilden. Iets wat in sterk contrast staat met het ‘never complain, never explain’ dat de Elizabeth zelf als stelregel hanteerde. De breuk heeft haar ongetwijfeld verdriet gedaan en de verhoudingen binnen de familie ernstig beschadigd, wat wel het laatste is wat de Queen wilde.

Piepklein lichtpuntje

Het feit dat William zijn broer en schoonzus wist over te halen om gezamenlijk even naar de bloemen te gaan kijken die bij Windsor Castle waren gelegd, is een piepklein lichtpuntje. Maar wel eentje om met laag gespannen verwachtingen naar te kijken. Het is al triest genoeg dat de dood van hun oma ervoor nodig was om de broers weer bij elkaar te krijgen.

Ella VermeulenTim Graham Photo Library via Get

Op alle verhalen van Margriet rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@margriet.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden